Jednym z najważniejszych tematów konsultacji prowadzonych w tej chwili przez Ministerstwo Zdrowia jest możliwość wprowadzenia do polskiego systemu prawnego indywidualnych i grupowych praktyk farmaceutów. Resort zdrowia pyta organizacje reprezentujące środowisko o opinie dotyczące proponowanych rozwiązań. Chce również poznać stanowiska dotyczące zakresu usług, które mogłyby być wykonywane w nowym modelu.
Pozytywnie do samej idei indywidualnych praktyk odniosło się także kierownictwo Związku Zawodowego Pracowników Farmacji. Organizacja podkreśla jednak, iż nowe przepisy powinny zawierać rozwiązania chroniące farmaceutów zatrudnionych na podstawie umowy o pracę. W przeciwnym razie indywidualna praktyka farmaceutyczna mogłaby być wykorzystana niezgodnie z pierwotnymi założeniami.
ZZPF popiera indywidualne praktyki farmaceutyczne
W swoim stanowisku związek zawodowy pozytywnie ocenia sam kierunek zmian zaproponowany przez Ministerstwo Zdrowia. Zdaniem autorów dokumentu indywidualna praktyka farmaceutyczna może zwiększyć samodzielność zawodową farmaceutów. Może również stworzyć nowe możliwości rozwoju zawodowego oraz umożliwić wykonywanie wyspecjalizowanych usług farmaceutycznych.
ZZPF wskazuje także, iż takie rozwiązanie mogłoby stworzyć alternatywną ścieżkę wykonywania zawodu poza klasycznym modelem zatrudnienia w aptece ogólnodostępnej. Wśród usług, które mogłyby być realizowane w ramach indywidualnej praktyki farmaceutycznej, organizacja wymienia m.in. przeglądy lekowe, recepty kontynuowane, usługę nowego leku, szczepienia ochronne oraz usługi realizowane w placówkach opieki długoterminowej.
Indywidualna praktyka nie może zastępować etatu
Jednocześnie autorzy stanowiska podkreślają, iż indywidualna praktyka farmaceutyczna nie powinna stać się sposobem zastępowania tradycyjnego zatrudnienia. Zdaniem ZZPF istnieje ryzyko, iż część podmiotów mogłaby wykorzystywać nowe rozwiązania do ograniczania ochrony pracowniczej. Mogłoby to również prowadzić do przenoszenia kosztów prowadzenia działalności na samych farmaceutów.
– W polskich realiach rynku aptecznego istnieje istotne ryzyko, iż model indywidualnej praktyki farmaceutycznej mógłby zostać wykorzystany nie tylko do zwiększenia samodzielności zawodowej farmaceutów. ale również do osłabienia ochrony pracowniczej, ograniczenia stabilności zatrudnienia, przeniesienia kosztów działalności na farmaceutę oraz zmniejszenia odpowiedzialności organizacyjnej podmiotów prowadzących apteki lub podmiotów leczniczych. – ostrzega ZZPF.
W ocenie związku wymaga to wprowadzenia odpowiednich zabezpieczeń już na etapie tworzenia nowych przepisów.
Farmaceuta nie może być zmuszany do założenia działalności
Wśród postulatów ZZPF znalazły się konkretne propozycje dotyczące ochrony farmaceutów-pracowników. Organizacja domaga się między innymi jednoznacznego wskazania, iż indywidualna praktyka farmaceutyczna ma być dobrowolną formą wykonywania zawodu. Nie powinna natomiast zastępować stosunku pracy.
– Indywidualna praktyka farmaceutyczna ma być dodatkową, dobrowolną formą wykonywania zawodu, a nie substytutem stosunku pracy – podkreślają przedstawiciele Związku.
ZZPF postuluje również wpisanie do przepisów gwarancji, iż farmaceuta zatrudniony na podstawie umowy o pracę nie będzie mógł być zmuszany do zakładania działalności gospodarczej. Chodzi o sytuacje, w których miałby wykonywać te same obowiązki na rzecz dotychczasowego pracodawcy.
– Farmaceuta zatrudniony na podstawie umowy o pracę nie może być zmuszany, bezpośrednio ani pośrednio, do zakładania indywidualnej praktyki farmaceutycznej w celu wykonywania tych samych czynności na rzecz dotychczasowego pracodawcy. – proponuje ZZPF.
Ochrona prawa pracy i wynagrodzeń
W stanowisku wyraźnie zaznaczono również, iż nowe rozwiązania nie mogą prowadzić do obchodzenia przepisów dotyczących czasu pracy, urlopów, minimalnego wynagrodzenia czy odpowiedzialności pracodawcy za organizację pracy.
Zdaniem ZZPF indywidualna praktyka farmaceutyczna nie może służyć przerzucaniu na farmaceutów kosztów prowadzenia działalności. Nie może również prowadzić do omijania obowiązków, które w tej chwili spoczywają na pracodawcach. Organizacja podkreśla także, iż wykonywanie świadczeń zdrowotnych powinno zawsze wiązać się z jasno określoną odpowiedzialnością, dokumentacją, finansowaniem i wynagrodzeniem.
Indywidualna praktyka ma być wyborem, a nie obowiązkiem
ZZPF podkreśla, iż indywidualna praktyka farmaceutyczna może być ważnym krokiem w kierunku zwiększania samodzielności zawodu farmaceuty. Warunkiem powodzenia tego rozwiązania jest jednak zachowanie jego dobrowolnego charakteru. Konieczne ma być również odpowiednie zabezpieczenie praw osób pracujących na etatach.
Zdaniem związku nowe przepisy powinny wspierać rozwój zawodu farmaceuty i tworzyć nowe możliwości wykonywania świadczeń zdrowotnych. Nie mogą jednak prowadzić do sytuacji, w której indywidualna praktyka farmaceutyczna stanie się narzędziem ograniczania stabilności zatrudnienia lub osłabiania ochrony pracowniczej.
