W ostatnich dniach Ministerstwo Zdrowia rozpoczęło konsultacje dotyczące indywidualnych praktyk farmaceutycznych, recept kontynuowanych oraz finansowania opieki farmaceutycznej. Do organizacji reprezentujących środowisko farmaceutyczne trafiła prośba o przedstawienie stanowisk i propozycji dotyczących kierunku zmian. Jedną z odpowiedzi przygotował Związek Zawodowy Pracowników Farmacji (ZZPF). Dokument liczący kilkadziesiąt stron zawiera nie tylko ocenę propozycji przedstawionych przez resort zdrowia. Przedstawia również szereg postulatów dotyczących warunków wykonywania nowych świadczeń przez farmaceutów. Przez całe stanowisko przewija się jeden wspólny motyw. Rozwój opieki farmaceutycznej nie może odbywać się kosztem farmaceutów-pracowników.
ZZPF popiera nowe świadczenia, ale stawia warunki
Autorzy stanowiska pozytywnie oceniają kierunek zmian proponowanych przez Ministerstwo Zdrowia. Związek deklaruje poparcie zarówno dla rozwoju opieki farmaceutycznej, jak i stworzenia ram prawnych dla indywidualnej praktyki farmaceutycznej oraz grupowych praktyk farmaceutów. Jednocześnie podkreśla, iż nowe usługi farmaceutyczne nie mogą oznaczać kolejnych obowiązków realizowanych bez zapewnienia odpowiednich warunków organizacyjnych.
– Niedopuszczalne byłoby tworzenie modelu, w którym nowe obowiązki, nowe ryzyka prawne i nowa odpowiedzialność zawodowa zostaną dopisane farmaceutom bez zapewnienia finansowania, czasu pracy, dostępu do dokumentacji, odpowiedniej infrastruktury, ochrony prawnej oraz dodatkowego wynagrodzenia. – czytamy w propozycjach przesłanych do MZ przez ZZPF.
Według ZZPF rozwój opieki farmaceutycznej powinien odbywać się równolegle z budową stabilnego systemu finansowania usług. Wymaga także określenia standardów organizacyjnych. Niezbędne jest również zapewnienie farmaceutom czasu niezbędnego do wykonywania nowych świadczeń.
Opieka farmaceutyczna to nie rozmowa przy pierwszym stole
Znaczną część stanowiska poświęcono definicji opieki farmaceutycznej. Zdaniem związku pojęcia tego używa się zbyt szeroko. W efekcie prowadzi do nieporozumień dotyczących zakresu obowiązków farmaceutów. ZZPF przekonuje, iż opieka farmaceutyczna nie powinna być utożsamiana z każdą rozmową prowadzoną z pacjentem podczas realizacji recepty. W ocenie autorów świadczeniem zdrowotnym można nazwać wyłącznie usługę posiadającą jasno określony cel, procedurę, dokumentację oraz mierzalny rezultat.
– Rozmowa prowadzona w toku standardowej realizacji recepty lub sprzedaży produktu leczniczego, o ile nie jest osadzona w określonej procedurze, nie jest dokumentowana i nie prowadzi do zdefiniowanego efektu, nie powinna być kwalifikowana jako usługa opieki farmaceutycznej – podkreślają przedstawiciele Związku.
Związek podkreśla przy tym, iż przeglądy lekowe, recepty kontynuowane czy szczepienia ochronne są świadczeniami zdrowotnymi wymagającymi analizy danych, dokumentacji i odpowiedzialności zawodowej. Nie mogą więc być traktowane jako dodatkowa czynność wykonywana równolegle z codzienną obsługą pacjentów przy pierwszym stole.
Recepta kontynuowana to nie czynność techniczna
Szczególnie dużo miejsca w stanowisku poświęcono receptom kontynuowanym. ZZPF podkreśla, iż wystawienie recepty kontynuowanej powinno być traktowane jako świadczenie zdrowotne, a nie czynność administracyjna. Zdaniem autorów wymaga ono identyfikacji pacjenta, analizy historii leczenia, oceny bezpieczeństwa dalszej terapii, weryfikacji interakcji, działań niepożądanych oraz udokumentowania całego procesu decyzyjnego. Farmaceuta ponosi przy tym odpowiedzialność zawodową za podjętą decyzję. Dlatego ZZPF stoi na stanowisku, iż recepta kontynuowana powinna być finansowana ze środków publicznych.
– W związku z tym recepta kontynuowana musi być świadczeniem finansowanym. Brak finansowania doprowadzi do sytuacji, w której farmaceuci będą przejmować część obowiązków systemu POZ , bez odpowiedniego wynagrodzenia i bez realnego zabezpieczenia organizacyjnego. – podkreśla stanowczo ZZPF.
Farmaceuta powinien być wynagradzany za wiedzę i wykkonywane obowiązki
W dokumencie wielokrotnie pojawia się również postulat odejścia od modelu, w którym wynagrodzenie farmaceuty pośrednio wiąże się przede wszystkim ze sprzedażą produktów leczniczych. Zdaniem ZZPF, o ile farmaceuci mają wykonywać świadczenia zdrowotne, powinni otrzymywać wynagrodzenie za wiedzę, analizę farmakoterapii, odpowiedzialność zawodową oraz czas poświęcany pacjentowi.
Organizacja proponuje również stworzenie odrębnego mechanizmu finansowania opieki farmaceutycznej. Miałby on funkcjonować niezależnie od marży detalicznej uzyskiwanej przez apteki. Związek postuluje także zagwarantowanie, iż część środków przeznaczanych na finansowanie nowych świadczeń będzie trafiała do farmaceuty faktycznie wykonującego usługę.
ZZPF: Farmaceuta nie może być rezerwą kadrową systemu
Najmocniejsze słowa padają jednak w podsumowaniu całego stanowiska. ZZPF podkreśla, iż reforma opieki farmaceutycznej nie może polegać wyłącznie na przekazywaniu farmaceutom kolejnych zadań. Konieczne jest również zapewnienie narzędzi niezbędnych do ich wykonywania.
– Farmaceuta nie może być traktowany jako rezerwa kadrowa systemu ochrony zdrowia, której można przekazać nowe zadania bez finansowania, bez czasu, bez dokumentacji i bez ochrony prawnej – wskazuje ZZPF.
Zdaniem związku tylko model oparty na odpowiednim finansowaniu, dostępie do dokumentacji medycznej, standardach wykonywania świadczeń i wynagrodzeniu dla farmaceutów pozwoli uniknąć sytuacji, w której opieka farmaceutyczna będzie rozwijana wyłącznie na papierze.
