Premier Donald Tusk wznowił prace nad reformą dotyczącą umów śmieciowych po piątkowym wieczornym spotkaniu z marszałkiem Sejmu Włodzimierzem Czarzastym. To zwrot o 180 stopni – jeszcze we wtorek Tusk ogłosił zamknięcie sprawy. Kluczowa zmiana: sądy pracy, a nie inspektorzy, będą miały decydujący głos w przekształcaniu umów zlecenia, dzieło czy B2B w umowy o pracę.
W ciągu tygodnia stanowisko premiera przeszło gwałtowną ewolucję. We wtorek Tusk powiedział: «Podjąłem decyzję, aby nie kontynuować pracy nad tego typu reformą. Sprawę uznałem za zamkniętą». Dwa dni później na platformie X zaatakował: «Możliwość zmiany formy zatrudnienia przez urzędnika bez pytania o zdanie pracodawcy, zatrudnionego i bez wyroku sądu to zły pomysł. Naszym zadaniem jest uwolnienie gospodarki i obywateli od nadmiernych regulacji i biurokracji. Znajdziemy lepsze sposoby ochrony pracowników».
Według informacji portalu Gazeta.pl piątkowe spotkanie z Czarzastym przyniosło przełom. Lider Nowej Lewicy zaproponował rozwiązanie, które rozbraja główny zarzut Tuska – nadmierną władzę urzędników.
Sądy zamiast inspektorów
Czarzasty wyjaśnił po spotkaniu: «Myślę, iż pójdziemy w tym kierunku, iż do momentu, kiedy sąd nie wyda decyzji, decyzja urzędnika nie będzie w tej sprawie obowiązywała». To oznacza, iż inspektor pracy będzie mógł wskazać nieprawidłowości, ale ostateczne słowo będzie należało do sądu pracy.
Tusk potwierdził zmianę kursu: «Projekt nie będzie dawał jakiejś pełnej, samowolnej władzy urzędnikowi, ale równocześnie będzie systemem, który będzie skutecznie chronił pracowników przed nadużywaniem i takim złym wykorzystywaniem elastycznych form zatrudnienia». Premier zapowiedział, iż minister Agnieszka Dziemianowicz-Bąk otrzyma jeszcze tego samego dnia rekomendację do wznowienia prac.
Tusk dodał: «Jeszcze dziś pani minister dostanie taką rekomendację, aby jak najszybciej podjąć pracę razem z ministrem (sprawiedliwości - red.) Żurkiem, bo rola sądów pracy, zdewastowanych przez poprzednią ekipę, musi być jednak uwzględniona».
Zandberg: to absolutne minimum
Lider Partii Razem Adrian Zandberg w sobotę przed Okręgowym Inspektoratem Pracy w Krakowie skrytykował to rozwiązanie jako niewystarczające. Domagał się «twardych kompetencji» i «prawdziwych, a nie teoretycznych narzędzi» dla inspektorów.
Zandberg argumentował: «Polacy nie mogą się doczekać na sprawiedliwość w sądach pracy. Wzmocnienie (Państwowej) Inspekcji Pracy, danie inspektorom pracy prawa do tego, żeby mogli tam, gdzie powinna być umowa o pracę, ustanowić umowę o pracę decyzją inspektora pracy, to jest absolutne minimum tego, co powinniśmy już od dawna mieć w polskim systemie ochrony podstawowych praw pracowniczych».
Koło poselskie Razem wystąpiło do Kancelarii Premiera z wnioskiem o informacje dotyczące wszystkich spotkań z przedstawicielami biznesu w ciągu ostatniego miesiąca, w tym zapisów wejść i wyjść.
Kontekst reformy
Reforma Państwowej Inspekcji Pracy, opracowana przez Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej, jest jednym z kamieni milowych Krajowego Planu Odbudowy. Od jej realizacji zależy wypłata środków unijnych.
Projekt zakładał nie tylko możliwość przekształcania umów, ale też wymianę informacji między Zakładem Ubezpieczeń Społecznych, Państwową Inspekcją Pracy i Krajową Administracją Skarbową, wprowadzenie zdalnych kontroli, elektronicznej dokumentacji oraz wyższe kary za naruszenia praw pracowniczych.
Uwaga: Ten artykuł został stworzony przy użyciu Sztucznej Inteligencji (AI).
