Zskakujące rezultaty pilotażu sieci kardiologicznej

Podsumowanie pilotażu sieci kardiologicznej wykazało, iż sprawdzane rozwiązania nie przyniosły oczekiwanych rezultatów. Żaden ze wskaźników nie poprawił się. Wyniki nie wskazują na lepszą jakość opieki nad pacjentami w ramach sieci.

Choroby układu krążenia będąc główną przyczyną zgonów w naszym kraju. Często doprowadzają do spadku jakości życia, niepełnosprawności czy niemożności pełnienia dotychczasowych ról społecznych i zawodowych. Znacząco skracają przy tym życie. Nadzieją na poprawę sytuacji są związane z krajową siecią kardiologiczną, która jest elementem Narodowego Programu Chorób Układu Krążenia na lata 2022-2032. Pilotaż opieki nad pacjentami w ramach sieci kardiologicznej był przeprowadzony w latach 2021-2024, początkowo w w województwie mazowieckim, a następnie rozszerzony na województwa: dolnośląskie, łódzkie, małopolskie, pomorskie, śląskie i wielkopolskie.

W raporcie Narodowego Funduszu Zdrowia podsumowującym pilotaż sieci nie wykazano przewagi tej formy opieki nad dotychczasową. Porównano wartości poniższych mierników sprzed pilotażu (w 2019 roku), w trakcie oraz poza pilotażem. Mierniki programu pilotażowego były następujące:

• liczba stwierdzonych przypadków nadciśnienia wtórnego i opornego;
• liczba ablacji w zaburzeniach rytmu serca bez nawrotu arytmii począwszy od 6 miesiąca od dnia wykonania procedury;
• liczba pacjentów z ciężką wadą serca skierowanych do leczenia zabiegowego;
• liczba pacjentów z niewydolnością serca, którzy nie byli hospitalizowani z powodu zaostrzenia objawów niewydolności w ciągu 6 miesięcy od dnia przyjęcia w ramach programu pilotażowego.

Od kwietnia 2023 do marca 2024, w porównaniu do 2019 roku, wzrosła średnia liczba ablacji i średnia liczba ablacji bez nawrotu arytmii, a także średnia liczba przypadków nadciśnienia wtórnego i opornego. Ponadto więcej chorych z ciężkimi wadami serca skierowano na leczenie zabiegowe. Zwiększyła się także liczba chorych z niewydolnością serca, zarówno hospitalizowanych, jak też nie hospitalizowanych.

Chcąc porównać skuteczność drogi pacjenta leczonego w programie pilotażowym i pacjenta objętego “tradycyjną” opieką, obliczono dwa współczynniki: odsetek skutecznych ablacji oraz odsetek niehospitalizowanych pacjentów z niewydolnością serca. W przypadku ablacji odsetek skutecznych zabiegów u pacjentów zakwalifikowanych do pilotażowego programu wyniósł 75,1 proc. Natomiast zabiegi wykonane u osób, które nie znalazły się w programie były skuteczne w 86,6 proc. Występowały dość duże różnice pomiędzy województwami co do tego, która forma organizacji opieki jest skuteczniejsza.

Różnica pomiędzy programem pilotażowym a dotychczasową formą opieki dotyczyła również hospitalizacji pacjentów z niewydolnością serca. W ramach pilotażu odsetek niehospitalizowanych chorych wyniósł 64 proc. a poza nim 86,8 proc. Pod tym względem w każdym województwie większe ryzyko hospitalizacji dotyczyło pacjentów, którzy zostali objęci opieką w ramach pilotażu.

W publikacji NFZ przytoczone zostały wnioski przedstawione przez Krajowy Ośrodek Koordynujący. Opierały się one na opiniach pacjentów, którzy mieli możliwość porównać opiekę w ramach programu pilotażowego i przed włączeniem ich do niego. Większość, czyli 53 proc. pacjentów nie była w stanie określić, czy w pilotażu ich leczenie było bardziej efektywne niż uprzednio. Twierdząco odpowiedziało 45 proc. respondentów. W pytaniu o to, co najbardziej podnosi jakość opieki, najwięcej osób podkreśliło skrócenie czasu oczekiwania na poradę czy na planową hospitalizację.

Wnioski tych oddziałów wojewódzkich NFZ, które były zaangażowane w prowadzenie pilotaż, są następujące:

• podczas pilotażu wzrosła liczba wykonanych procedur bezlimitowych
• na efekty pilotażu ma wpływ rozmieszczenie ośrodków na terenie województwie – koncentracja w kilku blisko położonych punktach jest niekorzystna
• czas oczekiwania na udzielanie świadczeń wahał się
• prowadzenie pilotażu wymagającego podjęcia kroków w określonych terminach wydłużało czas oczekiwania na świadczenia pacjentów, którzy nie byli objęci pilotażem
• zainteresowanie świadczeniodawców pilotażem wzrastało stopniowo, obawy budziła konieczność zaangażowania większych zasobów ludzkich
• placówki POZ były bardzo słabo zainteresowane pilotażem.