Dzieci i młodzież z zaawansowaną otyłością zmagają się z poważnymi problemami ze zdrowiem jamy ustnej, które – jak pokazują najnowsze badania przeprowadzone we Francji – pozostają często na marginesie kompleksowej opieki medycznej. Analiza przeprowadzona w specjalistycznym ośrodku w Bordeaux ujawniła skalę zaniedbań profilaktycznych i terapeutycznych oraz wskazała na potrzebę włączenia lekarzy dentystów do interdyscyplinarnych zespołów leczenia otyłości.
Badanie przeprowadzono w specjalistycznym ośrodku leczenia otyłości dziecięcej w Bordeaux. Oceną objęto 132 dzieci i nastolatków pozostających pod długoterminową opieką z powodu otyłości zaawansowanej lub otyłości wtórnej. Uzyskane wyniki wzbudziły poważny niepokój autorów.
U wielu uczestników stwierdzono wysoki poziom płytki nazębnej, nieleczoną próchnicę oraz objawy zapalenia dziąseł. Profilaktyka była prowadzona niesystematycznie – codzienne nawyki higieniczne często odbiegały od zaleceń, a jedynie nieliczni pacjenci mieli w przeszłości wykonywaną profesjonalną fluoryzację lakierem. W części przypadków problemy stomatologiczne powodowały ból, trudności w jedzeniu, a także dyskomfort psychiczny związany z wyglądem uzębienia.
Co istotne, gorszy stan zdrowia jamy ustnej obserwowano częściej u otyłej młodzieży niż u młodszych dzieci. U nastolatków bardziej powszechnie występowały objawy zapalenia dziąseł, obecność kamienia nazębnego oraz wskaźniki zaburzeń metabolicznych.
Zapalenie dziąseł a metabolizm glukozy – brak jednoznacznej zależności
Jednym z kluczowych celów badania francuskich specjalistów była ocena związku między markerami metabolizmu glukozy a występowaniem zapalenia dziąseł. Ku zaskoczeniu autorów – powiązanych m.in. z Uniwersytetem Bordeaux – nie stwierdzono istotnej statystycznie zależności między zaburzeniami gospodarki węglowodanowej a obecnością gingivitis.
Badacze sugerują, iż – przynajmniej przed rozwojem cukrzycy – stan zapalny dziąseł u młodych osób z otyłością może być w większym stopniu determinowany przez czynniki miejscowe, takie jak nagromadzenie płytki bakteryjnej czy ograniczony dostęp do opieki stomatologicznej, niż przez same zmiany metaboliczne. Jednocześnie autorzy wskazują, iż otyłość może wpływać na ryzyko chorób przyzębia poprzez inne, ogólnoustrojowe szlaki zapalne.
Otyłość, cukrzyca i ryzyko periodontitis
Wyniki francuskiego badania wpisują się w szerszy kontekst doniesień naukowych. Przegląd literatury cytowany przez autorów wskazuje, iż otyłość – zwłaszcza współistniejąca z cukrzycą – wiąże się ze zwiększonym ryzykiem rozwoju periodontitis oraz utraty zębów.
Choć w badanej grupie nie wykazano bezpośredniego związku między zaburzeniami metabolizmu glukozy a zapaleniem dziąseł, autorzy podkreślili, iż narastające zaburzenia metaboliczne mogą w przyszłości zwiększać podatność na choroby przyzębia. Tym bardziej zasadne wydaje się wczesne wdrażanie skutecznych działań profilaktycznych.
Potrzeba interdyscyplinarnej opieki
Autorzy publikacji „Oral health of children with severe or complex obesity and association of markers of glucose metabolism with gingivitis” – opublikowanej online w kwietniowym numerze czasopisma „International Dental Journal” – podkreślili konieczność włączenia lekarzy dentystów do zespołów multidyscyplinarnych zajmujących się leczeniem otyłości dziecięcej.
– Poprawa dostępu do profilaktyki i leczenia stomatologicznego może ograniczyć jeden z często pomijanych czynników pogłębiających nierówności zdrowotne wśród dzieci i młodzieży z zaawansowaną otyłością. W świetle przedstawionych danych zdrowie jamy ustnej powinno stać się integralnym elementem kompleksowej opieki nad tą szczególnie wrażliwą grupą pacjentów – podsumowano.
Źródła: https://www.dental-tribune.com
https://www.sciencedirect.com
Otyłość jest czynnikiem ryzyka rozwoju lub bezpośrednią przyczyną ponad 200 chorób, w tym nowotworów. Nie można zapominać, iż ma ona wpływ również na zdrowie jamy ustnej i skuteczność leczenia stomatologicznego. – Przykładem może być chociażby leczenie implantologiczne. Wszczepiamy pacjentowi implant, a on wypada. Nie musi to być efekt naszych błędów, ale zaburzonych procesów osteointegracji związanych m.in. ze stłuszczeniem szpiku kostnego – mówi prof. Marzena Dominiak, prezydent Polskiego Towarzystwa Stomatologicznego, prorektor ds. umiędzynarodowienia na Uniwersytecie Medycznym we Wrocławiu, specjalistka II stopnia z chirurgii stomatologicznej, autorka ponad 150 publikacji w krajowych i międzynarodowych periodykach naukowych.
