5 listopada Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wydał wyrok (sygn. V SA/Wa 351/26), dotyczący apteki działającej pod marką Gemini w Głogowie. To samo orzeczenie zostało przedstawione w skrajnie odmienny sposób przez Dolnośląską Izbę Aptekarską (DIA) i Związek Aptek Franczyzowych (ZAF). Obie organizacje twierdzą, iż bronią interesów pacjentów i farmaceutów, ale ich interpretacje skutków wyroku są całkowicie przeciwstawne.
DIA w swoim komunikacie opublikowanym 14 listopada ogłosiła wygraną w sprawie przeciwko spółce prowadzącej aptekę powiązaną z siecią Gemini. Według izby wyrok sądu oznacza, iż przedsiębiorca utracił podstawę prawną do prowadzenia placówki. Z kolei ZAF w komunikacie wysłanym do mediów 16 listopada przekonuje, iż takie stanowisko jest nieuprawnione, ponieważ orzeczenie nie jest prawomocne, a jego uzasadnienie nie zostało jeszcze opublikowane.
DIA: apteka powinna zostać zamknięta
Dolnośląska Izba Aptekarska poinformowała, iż WSA uchylił zarówno decyzję Głównego Inspektora Farmaceutycznego, jak i wcześniejszą decyzję Dolnośląskiego Wojewódzkiego Inspektora Farmaceutycznego dotyczącą przeniesienia zezwolenia na prowadzenie apteki w Głogowie. Zdaniem izby skutki wyroku są jednoznaczne.
– Oznacza to, iż z dniem 5 listopada 2026 r. spółka tzw. „franczyzowa” sieci „Gemini” utraciła tytuł prawny do prowadzenia ww. apteki i powinna być ona zamknięta (zniknęła podstawa prawna jej prowadzenia) – przekonuje DIA.
Sprawa dotyczyła zarzucanego przez DIA naruszenia ograniczeń koncentracyjnych. Izba twierdzi, iż spółka prowadząca aptekę jest elementem grupy kapitałowej związanej z siecią Gemini, która przekracza ustawowy limit czterech aptek przewidziany w art. 99 ust. 3a Prawa farmaceutycznego.
Według DIA sąd zgodził się z tym, iż organy inspekcji farmaceutycznej błędnie interpretowały pojęcie „przejęcia kontroli”, ograniczając je wyłącznie do formalnych relacji umownych. Sąd miał wskazać, iż należy brać pod uwagę znacznie szerszy kontekst powiązań gospodarczych i organizacyjnych.
Krytyka GIF i UOKiK
W komunikacie DIA nie zabrakło również krytyki pod adresem organów państwowych. Szczególnie mocne słowa padły w odniesieniu do stanowiska Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów, na które powoływały się środowiska reprezentujące apteki franczyzowe. DIA podkreśla, iż sąd nie uznał przedstawionego przez UOKiK poglądu za argument przemawiający za prawidłowością decyzji GIF.
– Prezes UOKiK formułuje dla dużych sieci aptecznych poglądy prawne, w których nie dość, iż nie odnosi się do treści zawartych umów, ale dodatkowo – nie uwzględnia specyfiki stanu faktycznego sprawy, w ten sposób wprowadzając sądy w błąd – czytamy w komunikacie Izby.
Izba ocenia także, iż uchylenie decyzji wydanych przez organy inspekcji farmaceutycznej świadczy o poważnych nieprawidłowościach prowadzonych postępowań.
– W ocenie Izba oznacza to, iż całe postępowanie – prowadzone od 2023 r. – było obarczone rażącymi błędami – czytamy.
ZAF odpowiada: izba wyciąga zbyt daleko idące wnioski
Zupełnie inaczej skutki orzeczenia ocenia Związek Aptek Franczyzowych, który 16 listopada przesłał naszej redakcji swój komunikat w tej sprawie. ZAF zarzucił dolnośląskiej izbie przedstawianie wyroku w sposób mogący wprowadzać w błąd zarówno farmaceutów, jak i pacjentów. W ocenie organizacji twierdzenie, iż wyrok prowadzi automatycznie do zamknięcia apteki, jest przedwczesne.
– Przedstawianie wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 5 listopada 2026 r. jako podstawy do natychmiastowego zamknięcia apteki jest nieprawidłowe i może wprowadzać w błąd pacjentów oraz farmaceutów – czytamy w komunikacie.
Zdaniem ZAF najważniejsze znaczenie ma fakt, iż orzeczenie nie jest prawomocne oraz iż nie zostało jeszcze sporządzone jego pisemne uzasadnienie.
– Wyrok jest nieprawomocny, a jego pisemne uzasadnienie nie pozostało znane – czytamy.
ZAF podkreśla, iż sąd uchylił decyzje administracyjne, ale nie orzekł o zamknięciu placówki ani nie przesądził o finalnym rozstrzygnięciu całego sporu. Organizacja powołuje się przy tym na wcześniejsze orzeczenia sądów administracyjnych, które miały wskazywać, iż sam nieprawomocny wyrok uchylający decyzję nie stanowi jeszcze podstawy do faktycznej likwidacji działającej apteki.
Spór o rolę UOKiK
Jednym z najbardziej konfliktowych elementów obu komunikatów jest ocena stanowiska Prezesa UOKiK. DIA zarzuciła prezesowi urzędu, iż prezentowane przez niego poglądy mogą wprowadzać sądy w błąd. ZAF uznał takie twierdzenia za niedopuszczalne i podkreślił, iż urząd jest ustawowo adekwatnym organem państwowym w sprawach ochrony konkurencji.
– Sugerowanie, iż stanowisko centralnego organu ochrony konkurencji wprowadza sądy w błąd, uznajemy za nieuprawnione – twierdzi ZAF.
Organizacja posunęła się choćby dalej, zarzucając DIA brak konsekwencji w argumentacji.
– Cyniczną hipokryzją natomiast jest twierdzenie DIA, iż nie zasługuje na uwzględnienie ocena historycznych stanów prawnych zaprezentowana w istotnym poglądzie UOKiK, przy jednoczesnym piętnowaniu organów inspekcji farmaceutycznej za rzekome nieuwzględnienie stwierdzeń wynikających z wcześniejszego, w dużej mierze nieprawomocnego, orzecznictwa sądów administracyjnych – czytamy.
Pacjenci i farmaceuci jako argument obu stron
Co ciekawe, zarówno DIA, jak i ZAF uzasadniają swoje stanowiska ochroną interesów pacjentów oraz farmaceutów, dochodząc jednak do całkowicie odmiennych wniosków. DIA twierdzi, iż działania przeciwko podmiotom powiązanym z dużymi sieciami aptecznymi służą ochronie interesu społecznego oraz przestrzeganiu ustawowych limitów koncentracyjnych. W ocenie izby przekraczanie tych limitów jest szkodliwe dla pacjentów i środowiska zawodowego farmaceutów.
ZAF odpowiada, iż to właśnie postulowane przez izbę zamknięcie apteki mogłoby uderzyć w lokalną społeczność.
– Zamknięcie apteki oznaczałoby ryzyko utrudnionego dostępu do leków dla pacjentów oraz utraty miejsc pracy przez farmaceutów i pozostały personel – czytamy w komunikacie organizacji.
Związek Aptek Franczyzowych zarzuca także samorządowi aptekarskiemu stosowanie „języka wykluczenia” wobec przedsiębiorców działających w modelu franczyzowym.
Kolejny rozdział wieloletniego konfliktu
Spór wokół wyroku V SA/Wa 351/26 to kolejna odsłona konfliktu między Związek Aptek Franczyzowych i Dolnośląską Izbą Aptekarską. Zaledwie kilka miesięcy obie organizacje przerzucały się publicznie podobnymi komunikatami przy okazji innego wyroku, w podobnej sprawie. Scenariusz jest zawsze taki sam. DIA przedstawia aktualne orzeczenie jako kolejne potwierdzenie swojej linii argumentacyjnej i sukces w walce z obchodzeniem limitów koncentracyjnych. ZAF odpowiada, iż izba próbuje nadać nieprawomocnemu wyrokowi skutki, których sąd w rzeczywistości jeszcze nie przesądził.
W tej konkretnej sprawie na razie obie strony czekają na pisemne uzasadnienie wyroku. To właśnie ono pokaże, czy sąd podzielił zasadnicze argumenty DIA dotyczące kontroli nad apteką, czy też przyczyn uchylenia decyzji należy szukać przede wszystkim w błędach proceduralnych popełnionych przez organy inspekcji farmaceutycznej. Niezależnie od tego już dziś widać, iż wyrok stał się kolejnym polem otwartego starcia pomiędzy samorządem aptekarskim a organizacjami reprezentującymi sektor franczyzowy.
















