Zalecenia PTD 2026 a technologia: CGM, pompy i AID w skrócie

Polskie Towarzystwo Diabetologiczne opublikowało „Zalecenia kliniczne dotyczące postępowania u osób z cukrzycą 2026” (Current Topics in Diabetes 2026; 6(1)). Sporo zmian dotyczy technologii: systemów CGM, osobistych pomp insulinowych (OPI) i systemów automatycznego podawania insuliny (AID). Zebraliśmy je w jednym miejscu, prostym językiem.

Najważniejsze zmiany technologiczne w skrócie

• CGM szerzej niż dotąd: zalecenia każą rozważyć CGM także u osób na rzadszych wstrzyknięciach insuliny [A] oraz u osób, które w ogóle nie stosują insuliny [C].
• Minimalne wymogi jakości CGM: nowa tabela 10 kryteriów, które powinien spełniać system CGM stosowany w praktyce klinicznej, oraz zalecenie, by w cukrzycy typu 1 stosować wyłącznie urządzenia spełniające wymagane standardy jakości i bezpieczeństwa [A].
• AID dla każdej osoby z cukrzycą typu 1: systemy AID należy proponować każdej osobie z cukrzycą typu 1, a decyzję o wdrożeniu podejmować wspólnie, z uwzględnieniem kwestii refundacyjnych i finansowych.
• Zaktualizowana tabela substancji zakłócających odczyty glukometrów i CGM.
• Smartwatche i opaski fitness zostały wskazane jako czynnik motywujący do większej aktywności fizycznej.
• Nowe zapisy o pompach: zmienione wskazania do refundacji OPI i AID oraz zaktualizowana specyfikacja pomp (Aneks 5).

Litery w nawiasach to kategorie siły dowodów PTD (A najsilniejsze, E opinia ekspertów).

CGM: dla kogo według zaleceń PTD 2026

Rozdział 3 („Monitorowanie glikemii”) mówi wprost, iż osoby z cukrzycą leczone metodą wielokrotnych wstrzyknięć insuliny lub pompą insulinową powinny stosować systemy CGM, bo zwiększają one bezpieczeństwo i skuteczność insulinoterapii oraz poprawiają komfort życia. CGM jest szczególnie wskazany u osób z cukrzycą typu 1 o chwiejnym przebiegu, z częstymi hipoglikemiami i brakiem ich odczuwania.

Nowością jest zapis, iż CGM należy rozważyć także przy rzadszych wstrzyknięciach insuliny oraz u osób bez insulinoterapii. Jednocześnie każda osoba używająca CGM powinna mieć zawsze dostęp do glukometru [A].

Osoby stosujące CGM i pompę insulinową powinny mieć stały dostęp do tych urządzeń, niezależnie od wieku i wartości HbA1c [E] (rycina 3.1).

Wymogi dla glukometrów

Błąd zalecanych glukometrów nie powinien przekraczać 15% dla stężeń od 100 mg/dl i 15 mg/dl dla stężeń poniżej 100 mg/dl. Glukometr i technikę pomiaru warto sprawdzać co najmniej raz w roku w poradni oraz przy podejrzeniu nieprawidłowości.

10 minimalnych kryteriów jakości CGM (tabela 3.2)

Tabela 3.2 zaleceń PTD opiera się na europejskim konsensusie ekspertów opublikowanym przez Mathieu i wsp. („Minimum expectations for market authorization of continuous glucose monitoring devices in Europe: eCGM compliance status”, Diabetes Obes Metab 2025; 27: 1025-1031). Oto te kryteria w uproszczeniu:

PTD dodaje do tego własne zalecenie: w każdym miejscu noszenia sensora liczba sparowanych odczytów referencyjnych powinna wynosić co najmniej 2500 u młodszych dzieci i co najmniej 10 000 u dorosłych.

Substancje, które mogą zakłócać odczyty CGM

Tabela 3.4 podaje przykłady leków i suplementów, które mogą zakłócać odczyt konkretnych systemów CGM. Sensor może wtedy pokazywać wyższe wartości niż rzeczywiste stężenie glukozy:

• Acetaminofen (paracetamol): Dexcom G6, Dexcom G7, Medtronic Guardian.
• Kwas askorbinowy (witamina C): Freestyle Libre.
• Hydroksymocznik: Dexcom G6, Dexcom G7, Medtronic Guardian.
• Mannitol i sorbitol: Senseonics Eversense (o tym systemie pisaliśmy w tekście https://cukrzyca.tech/eversense-xl-cgm-od-roche-instalacja-i-pierwsze-wrazenia/).

Tabela 3.3 wymienia podobne czynniki dla glukometrów (m.in. maltozę, galaktozę, witaminę C i nieprawidłowy hematokryt). jeżeli przyjmujesz któryś z tych leków lub suplementów, warto omówić z diabetologiem, czy może on wpływać na odczyty Twojego systemu. Gdy odczyt CGM nie pasuje do samopoczucia, sprawdź glikemię glukometrem. Nie odstawiaj ani nie zmieniaj leków na własną rękę.

TIR i cele dla użytkowników CGM

U osób stosujących CGM jednym z podstawowych parametrów oceny leczenia jest czas w zakresie docelowym (TIR, time in range). Dla cukrzycy typu 1 i typu 2 celem jest ponad 70% czasu w zakresie 70-180 mg/dl, przy czym czas poniżej 70 mg/dl ma nie przekraczać 4%, a poniżej 54 mg/dl 1% (rozdziały 4 i 10). U osób starszych lub z wysokim ryzykiem hipoglikemii cel TIR to ponad 50%.

U wybranych osób można dodatkowo oceniać czas w wąskim zakresie (TITR, 70-140 mg/dl). Według PTD dotyczy to głównie osób używających AID oraz osób w okresie remisji. U dzieci i młodzieży zalecenia mówią o TIR co najmniej 80%, a przy AID lub w remisji o TITR powyżej 55%.

Pompy insulinowe i AID w zaleceniach PTD 2026

Rozdział 10 (cukrzyca typu 1) stwierdza, iż największą skutecznością w poprawie kontroli glikemii i jakości życia cechują się systemy AID [A]. Najważniejsze zapisy:

• AID można stosować na każdym etapie leczenia, niezależnie od wcześniejszych doświadczeń z technologią i wyników sprzed jego wdrożenia.
• AID należy proponować każdej osobie z cukrzycą typu 1, a decyzję podejmować wspólnie, z uwzględnieniem refundacji i finansów.
• Systemy DIY oparte na otwartym oprogramowaniu (np. pętle typu AndroidAPS) PTD opisuje jako działające na podobnej zasadzie jak AID, z zastrzeżeniem, iż nie są certyfikowane, a odpowiedzialność ponosi użytkownik. Więcej o pętlach DIY znajdziesz w naszym https://cukrzyca.tech/cukrzycowe-technologiczne-faq/.
• Ważnym narzędziem jest telemedycyna: zespół terapeutyczny ma dążyć do systemu umożliwiającego skuteczną zdalną wizytę. jeżeli udostępniasz dane z pętli zdalnie, przydatna może być lista usług opisana tutaj: https://cukrzyca.tech/nightscout-serwery-lista/.

Refundacja i wymogi dla pomp (Aneks 5)

Według Aneksu 5 wskazaniem do refundacji OPI lub AID jest stała funkcjonalna intensywna insulinoterapia z insuliną bazową, a preferowaną formą terapii pompowej są w tej chwili systemy AID. Przy HbA1c od 9,0% (średnia z roku) lub TIR poniżej 30% decyzję podejmuje zespół terapeutyczny indywidualnie, a AID bywa wtedy najczęściej jedyną opcją szybkiej poprawy. Do kwalifikacji potrzebny jest m.in. raport z glukometru lub CGM z ostatnich 4 tygodni.

Systemy zintegrowane z CGM i systemy AID muszą spełniać m.in. takie wymogi:

• sensory (i ewentualny transmiter) są refundowane w dniu ogłoszenia przetargu,
• system ma funkcję automatycznego wstrzymania insuliny przy przewidywanej hipoglikemii,
• bezpieczeństwo AID jest potwierdzone w badaniach z randomizacją w poszczególnych grupach wiekowych,
• AID ma automatyczną bazę, automatyczne bolusy korekcyjne, funkcje zapobiegania hipoglikemii i automatyczne przejście w tryb manualny przy awarii CGM lub aplikacji,
• przy systemach opartych na aplikacji użytkownik dostaje bezpłatny dostęp do aplikacji na minimum 4 lata i musi wcześniej wiedzieć, jaki telefon jest potrzebny,
• dane są automatycznie przesyłane do oprogramowania, które ma zarówno użytkownik, jak i ośrodek prowadzący terapię.

Gwarancja na pompę to co najmniej 4 lata, a w ocenie pompy w przetargu cena ma stanowić 60%, a funkcje dodatkowe 40%.

Technologia w innych rozdziałach

• Dzieci i młodzież (rozdz. 23): CGM od momentu rozpoznania [A], preferowana terapia dzięki AID [A], a gdy to niemożliwe, pompy z automatycznym wstrzymaniem insuliny. Przy wstrzykiwaczach zalecane są technologie ułatwiające zapisywanie podanych dawek. W stadium 2 cukrzycy typu 1 zalecane jest okresowe stosowanie CGM. Szkoła powinna wiedzieć, iż dziecko potrzebuje telefonu lub smartwatcha z aplikacjami do CGM i pompy.
• Ciąża (rozdz. 24): CGM zalecany u wszystkich ciężarnych z cukrzycą przedciążową, a u kobiet z cukrzycą typu 1 preferowane są systemy zintegrowane z pompą o jak największym automatyzmie [A]. PTD wymienia AID o potwierdzonej skuteczności i bezpieczeństwie w ciąży: CamAPS FX i MiniMed 780G.
• Hipoglikemia (rozdz. 15): przy nieświadomości hipoglikemii lub częstych niedocukrzeniach u osób leczonych insuliną CGM jest „bezwzględnie wskazany” [A].
• Kwasica ketonowa (rozdz. 10 i 16): ważna jest kontrola ketonów, szczególnie u osób z AID stosujących inhibitory SGLT-2. Łagodną, niepowikłaną kwasicę można leczyć także ciągłym podskórnym wlewem insuliny pod kontrolą glikemii.
• Po 65. roku życia (rozdz. 25): przy cukrzycy typu 1 można rozważyć AID.
• Zabiegi (rozdz. 26): osoby z pompą, w tym AID, powinny utrzymać dotychczasowe leczenie do dnia zabiegu, a w uzasadnionych przypadkach także w trakcie hospitalizacji. CGM w okresie okołozabiegowym zmniejsza ryzyko hipoglikemii.
• Aktywność (rozdz. 7): smartwatche i opaski fitness motywują do ruchu. 10 000 kroków dziennie to cel dla bardziej aktywnych osób, a zakres 6000-8000 kroków (z uwzględnieniem osób po 60. roku życia) wiąże się z mniejszą śmiertelnością.
• Kierowcy (rozdz. 28 i Aneks 2): przy kategoriach AM, A1, A2, A, B1, B, B+E i T lekarz może orzec brak przeciwwskazań u osoby z CGM, jeżeli diabetolog potwierdzi stałe używanie CGM, umiejętność interpretacji odczytów, prawidłową reakcję na alerty i regularne wizyty (co najmniej 2 w roku). Osoba leczona insuliną powinna sprawdzić glikemię (glukometrem lub CGM) przed każdą jazdą.

Co to znaczy dla osoby z cukrzycą

• Możesz zapytać o CGM, choćby jeżeli nie używasz insuliny lub przyjmujesz ją rzadziej. Zalecenia każą to rozważyć.
• Masz cukrzycę typu 1? Według PTD lekarz powinien zaproponować Ci AID. Ostateczna decyzja jest wspólna i zależy też od refundacji i kosztów.
• Patrz na TIR, nie tylko na HbA1c. Raport z CGM to podstawowe narzędzie rozmowy z diabetologiem.
• Miej zawsze glukometr, choćby z CGM, i sprawdzaj go raz w roku w poradni.
• Zwracaj uwagę na leki i suplementy, które mogą zawyżać odczyty Twojego sensora.
• Prowadzisz auto? Stałe używanie CGM i reagowanie na alerty ma znaczenie przy orzeczeniu o prawie jazdy.

Szukasz zespołu, który pomoże wdrożyć te zmiany w praktyce? Specjalistów diabetologicznych znajdziesz m.in. w katalogu opisanym tutaj: https://cukrzyca.tech/katalog-specjalistow-diabetologicznych/.

Podsumowanie

Zalecenia PTD 2026 stawiają na technologię: CGM dla szerszej grupy osób, minimalne wymogi jakości sensorów i AID jako preferowana forma terapii pompowej, proponowana każdej osobie z cukrzycą typu 1. Pełny tekst warto omówić ze swoim diabetologiem.

Źródła

• Polskie Towarzystwo Diabetologiczne. Zalecenia kliniczne dotyczące postępowania u osób z cukrzycą 2026. Current Topics in Diabetes 2026; 6(1): https://ptdiab.pl/zalecenia-ptd/zalecenia-kliniczne-dotyczace-postepowania-u-osob-z-cukrzyca-2026
• Mathieu C, Irace C, Wilmot EG i wsp. Minimum expectations for market authorization of continuous glucose monitoring devices in Europe: eCGM compliance status. Diabetes Obes Metab 2025; 27: 1025-1031. DOI: https://doi.org/10.1111/dom.16153

Treść ma charakter informacyjny i nie zastępuje konsultacji z lekarzem ani diabetologiem. Decyzje o zmianie leczenia, sprzętu czy ustawień systemu podejmuj zawsze wspólnie ze swoim zespołem terapeutycznym.