Zakwit sinic może powodować podrażnienia skóry i oczu, wymioty, biegunkę, gorączkę oraz bóle mięśni i stawów. Toksyny mogą uszkadzać wątrobę i zaburzać pracę układu nerwowo-mięśniowego. Zagrożenie dotyczy także spożywania ryb złowionych w takich wodach.
Jezioro Złotnickie w środku sezonu letniego zmienia swój wygląd w sposób, którego trudno nie zauważyć. Tafla przybiera intensywnie zielone zabarwienie, a przy brzegu pojawia się charakterystyczny osad. Wcześniejsze obserwacje tego zbiornika pokazują, iż nie jest to zjawisko przypadkowe. Zielona barwa wody pojawiała się tutaj od kilku lat.
Zielona woda na jeziorze
Za taki obraz mogą odpowiadać zakwity fitoplanktonu, w tym sinic, określanych również jako cyjanobakterie, oraz zielenic. Są to naturalne elementy środowiska wodnego, jednak przy sprzyjających warunkach ich liczebność może gwałtownie wzrosnąć. Wtedy organizmy niewidoczne pojedynczo gołym okiem zaczynają tworzyć wyraźną warstwę biologiczną.
Warunki sprzyjające zakwitowi wody
Rozwój sinic nie zachodzi w oderwaniu od warunków środowiskowych. Szczególne znaczenie mają temperatura oraz dostępność substancji odżywczych. Wśród związków sprzyjających eutrofizacji wymienia się przede wszystkim azot i fosfor. Ich zwiększona obecność może powodować wzrost produkcji biologicznej w zbiorniku. Nie bez znaczenia pozostaje również sytuacja hydrologiczna. Przy niższym stanie Kwisy w rejonie Jeziora Złotnickiego obserwowano wyraźne różnice pomiędzy głównym nurtem a obszarami przybrzeżnymi, gdzie ruch wody był znacznie słabszy.
Skutki zakwitu wody
Zakwit wpływa na funkcjonowanie całego zbiornika. Gęsta masa organizmów znajdujących się w toni wodnej ogranicza dostęp światła do niżej położonych warstw. W konsekwencji pogarszają się warunki dla organizmów zależnych od światła, w tym roślinności występującej przy dnie. Jeszcze poważniejsze konsekwencje mogą pojawić się po obumarciu dużej ilości biomasy. Jej rozkład jest procesem wymagającym tlenu. o ile zapotrzebowanie mikroorganizmów na tlen znacząco wzrasta, jego stężenie w wodzie może spadać do poziomu niekorzystnego dla pozostałych organizmów.
W takim środowisku zmieniają się warunki życia ryb i bezkręgowców. Długotrwałe następstwa eutrofizacji obejmują również pogorszenie warunków rozrodu, ograniczenie liczby gatunków mogących funkcjonować w zbiorniku oraz możliwość występowania śnięć ryb.
Toksyny w wodzie
Najważniejszym problemem z punktu widzenia osób korzystających z akwenu jest możliwość występowania toksyn produkowanych przez niektóre gatunki sinic. Ich działanie zależy od rodzaju związku. Wśród toksyn sinicowych występują substancje oddziałujące między innymi na wątrobę, układ nerwowy czy skórę. Możliwe skutki kontaktu z wodą obejmują podrażnienia skóry, dolegliwości żołądkowo-jelitowe, wymioty czy inne objawy zatrucia. Reakcja organizmu nie musi wystąpić bezpośrednio po wyjściu z wody, co dodatkowo utrudnia powiązanie późniejszych dolegliwości z wcześniejszym kontaktem z akwenem.
Wędkarstwo a sinice
Osobną kwestią pozostaje korzystanie ze zbiornika przez wędkarzy. Ryby i inne organizmy wodne mogą akumulować toksyny sinic w swoich tkankach. Spożycie ryb z takich zbiorników może prowadzić do przeniesienia toksyn na ludzi. Szczególnie narażone są narządy takie jak wątroba i nerki ryb, gdzie mogą się gromadzić toksyny. Naukowcy podkreślają, iż gotowanie nie niszczy toksyn, a jedynie dystrybuuje ją między mięsem, wnętrznościami a wodą użytą do gotowania.
Brak badań
W przypadku Jeziora Złotnickiego najważniejsze znaczenie ma różnica między samym stwierdzeniem zakwitu a potwierdzeniem obecności toksyn. Na podstawie wyglądu wody nie można określić, czy występują w niej związki szkodliwe dla człowieka. Do takiej oceny konieczne są badania laboratoryjne.
W celu skutecznego przeciwdziałania degradacji akwenu niezbędne byłoby prowadzenie ciągłego monitoringu w obrębie całej zlewni rzeki Kwisy, co pozwoliłoby na precyzyjne określenie bilansu biogenów. Dopiero porównanie parametrów wody, warunków przepływu, temperatury oraz stężeń poszczególnych związków pozwalałoby ocenić dynamikę zjawiska i określić jego rzeczywiste uwarunkowania. To były też punkt wyjaśnia do dyskusji o możliwych zagrożeniach dla zdrowia i życia człowieka.
Brak komunikatów
Niestety, jak na razie nikt nie wpadł na pomysł przeprowadzania regularnych badań, ich analizowania oraz publikowania komunikatów zawierających ich wyniki.
Jezioro Złotnickie – turystyka, noclegi
Jezioro Złotnickie już dziś przyciąga turystów, jednak mogłoby być kołem zamachowym rozwoju turystyki w regionie. Niestety, z zieloną wodą i ostrzeżeniami o możliwym zagrożeniu dla zdrowia, nigdy takim się nie stanie. Turyści będą woleli wybrać miejsca, gdzie jest czysta woda a nie sinice i zielenice. To cios w budżety samorządów i lokalnych firm.
[See image gallery at lwowecki.info]
