Zabezpieczenie oczu podczas długotrwałych operacji chirurgicznych – rola opatrunków hydrożelowych

W praktyce klinicznej w celu zabezpieczenia oczu podczas operacji w znieczuleniu ogólnym zwykle stosuje się specjalne osłony i taśmy chirurgiczne lub żele nawilżające albo kapsułki i okulary ochronne. Alternatywę dla obecnych rozwiązań stanowią opatrunki hydrożelowe, które tworzą wilgotne środowisko, zmniejszają ryzyko wystąpienia otarć rogówki.

Uszkodzenia oczu u pacjentów po zabiegach chirurgicznych

Osłony oczu podczas zabiegu stosowane są, by chronić oczy pacjenta, szczególnie w znieczuleniu ogólnym, gdy nie ma naturalnego mrugania, a oczy narażone są na wysychanie, podrażnienia i urazy.

Uszkodzenia najczęściej dotyczą otarcia rogówki, a do rzadziej zgłaszanych należy infekcja, pogorszenie widzenia czy niedokrwienie (niedokrwienna neuropatia nerwu wzrokowego, niedrożność tętnicy środkowej siatkówki lub, rzadziej, niedrożność żyły środkowej siatkówki). Wśród czynników ryzyka wymienia się: długi okres znieczulenia, starszy wiek pacjenta, niedomykalność powiek (lub niepełne zamknięcie oka), wytrzeszcz (wysunięcie gałki ocznej z oczodołu), niedociśnienie śródoperacyjne, wcześniej przebyte choroby oczu, niedokrwistość przedoperacyjna.

Do powszechnych rozwiązań stosowanych w celu osłonięcia oczu i ochrony przed powikłaniami w trakcie operacji chirurgicznej należą: maści, żele, roztwory soli fizjologicznej, taśmy, kapsułki, okulary ochronne.

Opatrunek hydrożelowy jako osłona oczu podczas operacji

Na łamach czasopisma „Wounds International” ukazał się opis trzech przypadków, w których zastosowano opatrunek hydrożelowy jako osłonę oczu podczas długiej operacji. Jak opisują autorzy, obecnie stosowane metody osłaniania oczu w trakcie operacji mogą być niekomfortowe dla pacjentów. Pojawiają się powikłania, które dotyczą np. bolesnego usuwania taśmy czy nadwrażliwości na konserwanty zawarte np. w maściach.

W opisanym case study autorzy sprawdzili opatrunki hydrożelowe u pacjentów poddawanych zabiegom trwającym ponad 2 godziny w znieczuleniu ogólnym. Zastosowano przezroczysty, samoprzylepny opatrunek hydrożelowy składający się z ponad 60 proc. wody z przepuszczalną warstwą poliuretanową.

Po indukcji znieczulenia i zaniku odruchu rzęskowego oczy pacjentów zostały pokryte opatrunkiem. Po operacji, zanim pacjent się obudził, opatrunek został usunięty. W dniu po zabiegu pacjenci byli proszeni o zgłaszanie wszelkich dolegliwości związanych z oczami, takich jak ból oka, suchość, uczucie ciała obcego, niewyraźne widzenie, światłowstręt. Po zabiegu wykonano również pomiary dioptrii w celu oceny potencjalnego wpływu na ostrość widzenia. Nie stwierdzono żadnych działań niepożądanych ani powikłań okulistycznych.

Podsumowanie

Opatrunki hydrożelowe są szeroko stosowane w Chinach od dziesięcioleci jako preferowana metoda ochrony oczu podczas długotrwałych zabiegów chirurgicznych, przynosząc pozytywne rezultaty – badania wykazują zmniejszenie pooperacyjnego dyskomfortu oczu i mniejszą liczbę powikłań ocznych w porównaniu z tradycyjnymi metodami ochrony.

Autorzy wskazują, iż adekwatności hydrożeli przyczyniają się do dobrej ochrony oczu podczas znieczulenia. W szczególności wysoka zawartość wody zapewnia zrównoważone, wilgotne środowisko. Może to przyczynić się do zmniejszenia suchości oczu i dyskomfortu po operacji. Przezroczystość opatrunku umożliwiała również ciągłe wizualne potwierdzenie całkowitego zamknięcia powieki w trakcie zabiegu, a jego samoprzylepna krawędź zapewniała bezpieczne mocowanie bez konieczności stosowania dodatkowego plastra, co sprawiło, iż usuwanie było bezbolesne dla pacjentów i nieskomplikowane dla personelu medycznego.

Źródło:

1. Peng, J. Huang, A. M. Jorge, Hydrogel dressing for eye protection during general anasthesia: case series, Wounds International 2026, Volume: 17 Issue:1