Ostatnie lata były dla Novo Nordisk okresem wyjątkowego wzrostu napędzanego przez analogi GLP-1. Semaglutyd, substancja czynna Wegovy i Ozempicu, a także doustnego Rybelsusu, stał się jednym z najważniejszych aktywów koncernu. Skala tego sukcesu dobrze pokazują dane za 2025 r. Sprzedaż Novo Nordisk przekroczyła 309 mld koron duńskich. Sprzedaż w obszarze leczenia otyłości wzrosła z 6 mld DKK w 2019 r. do 82 mld DKK w 2025 r.
Jednocześnie tak duża koncentracja na jednej grupie leków oznacza ryzyko biznesowe. Problemem jest nie tylko konkurencja, ale także perspektywa utraty wyłączności na semaglutyd w związku z zakończeniem ochrony patentowej.
Patent na semaglutyd – czas gwałtownie ucieka…
Według danych przedstawionych przez Novo Nordisk w raporcie rocznym za 2025 r. ochrona patentowa substancji czynnej dla Wegovy i Ozempic trwa w USA do 2032 r. W Europie firma wskazuje 2031 r., a w Chinach 2026 r. Wygaśnięcie konkretnego patentu nie jest równoznaczne z natychmiastowym pojawieniem się konkurencyjnych produktów na każdym rynku. Znaczenie mają również lokalne przepisy, pozostałe prawa własności intelektualnej oraz procedury rejestracyjne. Dla Novo Nordisk perspektywa początku lat 30. jest jednak wystarczająco bliska, aby już dziś wpływać na decyzje dotyczące badań i rozwoju.
Inwestorzy oczekują „trzeciej nogi” biznesu
Według Reuters część inwestorów i analityków chce, aby Novo Nordisk wyraźniej wskazało obszary terapeutyczne, które w przyszłości mogłyby uzupełnić działalność w diabetologii i leczeniu otyłości. Wśród wymienianych możliwości znajdują się m.in. choroby sercowo-naczyniowe oraz choroby rzadkie.
Presja pojawia się w momencie, gdy firma musi jednocześnie mierzyć się z coraz silniejszą konkurencją. Szczególnie istotnym rywalem jest Eli Lilly, którego tirzepatyd jest rozwijany zarówno w cukrzycy typu 2, jak i w leczeniu otyłości.
Reuters zwraca również uwagę na wyniki badań nad kolejnymi lekami Novo. Niepowodzenia części programów zwiększyły pytania o to, czy Novo Nordisk zapewni odpowiednią liczbę nowych produktów, aby utrzymać swoją wartość na rynku.
CagriSema ma odegrać istotną rolę
Obecnie jednym z najważniejszych projektów Novo Nordisk jest lek CagriSema, połączenie analogu amyliny oraz semaglutydu. Znajduje się on w tej chwili w III fazie badań klinicznych. Firma rozwija również kolejne leki działające na mechanizmy związane z regulacją apetytu i metabolizmem. Novo Nordisk zakłada, iż do 2030 r. wprowadzi na rynek co najmniej sześć nowych leków. Producent liczy również na to, iż rozwijane w tej chwili projekty przyniosą w kolejnych latach znaczące przychody i pomogą zmniejszyć zależność od najlepiej sprzedających się Wegovy i Ozempic. To właśnie rozwój nowych terapii ma być jednym ze sposobów na przygotowanie firmy na przyszłe wygaśnięcie ochrony patentowej semaglutydu. Sama firma zaznacza jednak, iż są to cele strategiczne, a nie gwarantowane wyniki finansowe.
Novo chce zwiększyć udział leków doustnych
Jednym z elementów strategii jest rozwój doustnych terapii GLP-1. Novo Nordisk zapowiedziało zwiększenie możliwości produkcyjnych tak, aby do 2030 r. móc obsługiwać znacznie większą liczbę pacjentów leczonych doustnymi lekami z tej grupy. Firma zakłada również, iż do 2030 r. będzie dostarczać swoje terapie ponad 60 mln pacjentów na całym świecie.
Dlaczego leki na otyłość mogą nie wystarczyć?
Z punktu widzenia strategii firmy rozwijanie kolejnych leków metabolicznych pozwala wykorzystać istniejącą wiedzę, infrastrukturę i doświadczenie kliniczne. Nie rozwiązuje jednak całkowicie problemu koncentracji działalności na jednym obszarze leczenia i utraty ochrony patentowej na semaglutyd w najbliższych latach. o ile kolejne produkty będą przez cały czas konkurować przede wszystkim w obrębie otyłości i cukrzycy, Novo Nordisk pozostanie w znacznym stopniu zależne od kondycji tego rynku, poziomu refundacji, presji cenowej oraz działań konkurentów.
Dlatego w debacie inwestorów pojawia się postulat rozszerzenia obszaru działalności, także poprzez przejęcia lub licencjonowanie produktów rozwijanych przez inne firmy. Reuters podaje, iż analitycy oczekują większej aktywności Novo Nordisk w tym zakresie.
Novo musi przekonać inwestorów
Reuters opisuje obecną sytuację jako moment, w którym Novo Nordisk musi przekonać inwestorów, iż potrafi zbudować wzrost również poza dotychczas najlepiej sprzedającymi się lekami, czyli poza Ozempic i Wegovy. Firma przedstawiła już plan obejmujący nowe programy kliniczne, rozwój kolejnych terapii oraz potencjalne rozszerzenie działalności. W najbliższych latach okaże się, czy firmie uda się osiągnąć założone cele.
