Ugoda CVS w sprawie opioidów dotyczy zarzutów nielegalnej realizacji recept na opioidy i inne substancje kontrolowane. Ponadto sprawa dotyczy ubiegania się refundację części leków ze środków federalnych programów opieki zdrowotnej. Porozumienie przewiduje też dodatkowe zabezpieczenia, które mają w przyszłości ograniczyć ryzyko wydawania leków na niewłaściwe recepty.
Ugoda CVS w sprawie opioidów – czego dotyczyły zarzuty?
Ogłoszona 13 października 2026 r. ugoda kończy postępowanie dotyczące praktyk, które zdaniem amerykańskiego rządu trwały od 17 października 2013 r. do 2 grudnia 2025 r. DOJ zarzucił CVS realizowanie recept na substancje kontrolowane, które:
- były nieważne;
- nie miały uzasadnionego celu medycznego;
- zostały wystawione z naruszeniem standardowych zasad wykonywania zawodu.
Wśród kwestionowanych przypadków znalazły się recepty na nadmierne ilości silnych opioidów, recepty realizowane przed upływem adekwatnego terminu oraz zlecenia obejmujące potencjalnie niebezpieczne połączenia leków. Niemniej jednak sprawa nie dotyczyła samego wydawania produktów leczniczych. Według władz CVS miało też występować o zwrot kosztów części zakwestionowanych recept z federalnych programów opieki zdrowotnej m.in. Medicaid czy Medicare. Zarzucane naruszenia obejmowały zarówno przepisy regulujące obrót substancjami kontrolowanymi, jak i ustawę dotyczącą nieprawidłowych roszczeń finansowych wobec rządu (False Claims Act).
Postępowanie rozpoczęło się od skargi byłej pracownicy CVS, Hillary Estright. Przepisy dotyczące ochrony interesów państwa umożliwiają osobom prywatnym wnosić określone pozwy w imieniu rządu i potencjalnie otrzymać część utraconych środków. Departament Sprawiedliwości przyłączył się do sprawy i przejął jej prowadzenie. Wysokość ewentualnej wypłaty dla sygnalistki nie została jeszcze ustalona.
Niebezpieczne kombinacje leków i recepty z tzw. pill mills
Jednym z najpoważniejszych zarzutów było wydawanie recept na nadmierne ilości opioidów oraz ich realizowanie przed upływem przewidzianego terminu. Zdaniem amerykańskich władz, apteki CVS miały również realizować recepty wystawiane przez lekarzy, którzy na dużą skalę przepisywali substancje kontrolowane bez odpowiedniego uzasadnienia medycznego. Tego typu podmioty określa się mianem pill mills. Odnosi się do masowego wystawiania recept na leki kontrolowane bez adekwatnej oceny potrzeb pacjenta lub bez rzeczywistego wskazania terapeutycznego. Innym zarzutem były tzw. recepty trinity. Recepty te obejmują trzy grupy leków przepisywanych równocześnie:
- opioidy,
- benzodiazepiny,
- leki zwiotczające mięśnie.
Połączenie tych preparatów potęguje ryzyko poważnych działań niepożądanych m.in. nadmiernej sedacji i niebezpiecznego zahamowania oddychania. Według DOJ farmaceuci z CVS mieli realizować niektóre recepty mimo sygnałów ostrzegawczych, które wskazywały na np. możliwość ich nielegalnego wystawienia. Informacje o problematycznych receptach pochodzą z różnych źródeł. Począwszy od samych farmaceutów, jak i danych przedsiębiorstwa.
Polityka korporacyjna a bezpieczeństwo pacjentów
Zarzuty DOJ dotyczyły też organizacji pracy w CVS. Zdaniem władz system premiowania, cele wydajnościowe i polityka zatrudnienia mogły stawiać wyniki biznesowe ponad bezpieczeństwem pacjentów. DOJ wskazał na kilka kwestii. Jedną z nich z niedobór farmaceutów. Ograniczone kadry miały doprowadzić do tego, iż farmaceuci musieli jednocześnie obsługiwać pacjentów, realizować recepty i realizować cele sprzedażowe firmy. W połączeniu z dużą presją czasu mogło to utrudniać wykrywanie nieprawidłowości. Ponadto władze zakwestionowały zasady wymiany informacji wśród personelu. System komunikacji pomiędzy farmaceutami miał ograniczać możliwość ostrzegania pracowników przed osobami wystawiającymi podejrzane recepty.
CVS zaostrzy kontrolę wydawania opioidów
Oprócz zapłaty 315 mln dolarów ugody CVS zawarło porozumienie z amerykańską Agencją ds. Walki z Narkotykami (DEA). Dzięki temu ma dojść do wzmocnienia nadzoru nad wydawaniem opioidów i innych substancji kontrolowanych. Nowe procedury obejmują trzy główne obszary:
- Infolinia zgłoszeniowa – pracownicy i pacjenci będą mogli zgłaszać podejrzenie nielegalnego wydawania leków.
- Monitorowanie recept – sieć CVS ma analizować dane na receptach, co pozwoli wykryć potencjalne nieprawidłowości.
- Weryfikacja osób wystawiających recepty – firma będzie sprawdzać lekarzy i inne osoby uprawnione, a w razie podejrzenia nielegalnego przepisywania substancji kontrolowanych mogą powiadomić służby.
DOJ podkreślił, iż apteki powinny skutecznie identyfikować sygnały ostrzegawcze i adekwatnie na nie reagować. Dlatego zmiany mają ułatwić wykrywanie nadużyć i ograniczyć wydawanie leków bez medycznego uzasadnienia.
Sieć CVS odrzuca zarzuty i nie przyznaje się do winy
Firma zakwestionowała zarzuty postawione przez DOJ. Sieć aptek CVS podkreśliła, iż zatrudnia ponad 27 tysięcy farmaceutów przeszkolonych w zakresie bezpiecznego stosowania leków. Ponadto wspomniała o wdrożeniu licznych programów wspierających personel aptek w podejmowaniu decyzji dotyczących pacjentów. Przedstawiciele sieci zaznaczyli, iż zawarcie ugody nie oznacza przyznania się do naruszeń. Jednym z argumentów CVS było to, iż farmaceutów zostali poddani ocenie według niejasnych i zmieniających się standardów realizacji recept na opioidy. Dlatego też ugoda kończy spór na uzgodnionych warunkach, ale nie oznacza sądowego potwierdzenia zarzutów.
Kolejna ugoda w amerykańskim kryzysie opioidowym
Sprawa CVS wpisuje się w działania władz USA przeciwko podmiotom, których praktyki mogły przyczynić się do rozwoju i nasilenia kryzysu opioidowego. W 2022 r. CVS zgodziło się zapłacić blisko 5 mld dolarów, a ugoda miała zakończyć tysiące roszczeń władz stanowych i lokalnych oraz społeczności rdzennych Amerykanów. Warto dodać, iż były to odrębne postępowania.
Podobne działania objęły też inne sieci apteczne. W sierpniu br. Walmart zgodził się zapłacić 50 mln dolarów i zakończył federalne postępowanie w sprawie zarzutów nielegalnej realizacji recept na opioidy. Szacuje się, iż łączna wartość ugód związanych z kryzysem opioidowym przekroczyła kwotę 50 mld dolarów. Środki te mają zostać przeznaczone na m.in. wspieranie walki z uzależnieniami oraz ograniczenie skutków przedawkowań.
