Udana autotransplantacja wątroby na WUM

Prof. Michał Grąt wraz z zespołem chirurgów z Kliniki Chirurgii Ogólnej, Transplantacyjnej i Wątroby Warszawskiego Uniwersytetu Medycznego przeprowadził drugą w Polsce udaną autotransplantację wątroby z wykorzystaniem technik transplantacyjnych i pozaustrojowej perfuzji maszynowej z oksygenacją (natlenianiem) w hipotermii (HOPE – 9 stopni Celsjusza) jako elementu wsparcia i regeneracji pozostawionego fragmentu własnej wątroby.

Zabieg wykonano u pacjentki z olbrzymim naczyniakiem wątroby – guzem łagodnym, ale w tym przypadku stanowiącym bezpośrednie zagrożenie życia. Zmiana o masie około 8 kg wypełniała większość jamy brzusznej i poprzez ucisk na pozostały miąższ wątroby doprowadziła do niewydolności wątroby w mechanizmie zaburzeń odpływu krwi. Operacja zakończyła się sukcesem. Pacjentka została wypisana do domu w dobrym stanie w 10. dobie pooperacyjnej.

W tym przypadku standardowa transplantacja wątroby była potencjalną alternatywą terapeutyczną, jednak zespół zdecydował się na autotransplantację, uznając ją za rozwiązanie korzystniejsze dla chorej. Kluczowym argumentem była możliwość leczenia radykalnego bez konieczności przewlekłej immunosupresji, a także uniknięcie części powikłań charakterystycznych dla allotransplantacji (przeszczepienia narządu od innej osoby), w tym ryzyka odrzucenia przeszczepu i powikłań związanych z długoterminowym leczeniem immunosupresyjnym. Dzięki temu pacjentka zachowała własny narząd po resekcji guza i ponownym wszczepieniu.

W trakcie łączonego zabiegu zespół chirurgów czasowo usunął wątrobę, wykonał resekcję guza metodą ex situ, a następnie dokonał ponownego wszczepienia pacjentce pozostałej części jej własnego narządu (autotransplantacji). Po usunięciu guza pozostał fragment wątroby o masie około 1100 g, który – po zastosowaniu perfuzji maszynowej HOPE – odzyskał funkcję umożliwiającą bezpieczne zakończenie procedury i rekonwalescencję chorej. Wątroba pozostawała poza organizmem pacjentki przez 7 godzin, a całkowity czas operacji wyniósł 13 godzin.

‘W tej operacji najważniejsze było połączenie technik transplantacyjnych z możliwością funkcjonalnego wsparcia własnego fragmentu wątroby w warunkach pozaustrojowych. Autotransplantacja pozwala uniknąć immunosupresji i jej długoterminowych konsekwencji, a jednocześnie daje szansę na radykalne leczenie w sytuacji bezpośredniego zagrożenia życia” – podkreśla prof. Michał Grąt.

Najbardziej innowacyjnym elementem operacji było pierwsze w Polsce zastosowanie HOPE (hypothermic oxygenated machine perfusion) do pozaustrojowej regeneracji i funkcjonalnego wsparcia fragmentu własnej wątroby pacjentki. Perfuzja trwała 2 godziny w temperaturze 9°C.

W skład zespołu wykonującego zabieg wchodzili: prof. Michał Grąt, dr Piotr Remiszewski, dr Paweł Topolewski, dr Konrad Kobryń, dr Piotr Smoter, dr Mateusz Bartkowiak, dr Marta Dec, instrumentariuszki, anestetyczki oraz koordynator Krzysztof Zając.