ZUS: mniej L4, ale więcej zwolnień z powodu zaburzeń psychicznych
W pierwszym półroczu 2026 r. lekarze wystawili 14,1 mln zwolnień lekarskich. To o 2,7 proc. mniej niż w analogicznym okresie 2025 r. Łącznie zwolnienia obejmowały 147,7 mln dni absencji chorobowej. Z danych ZUS wynika jednocześnie, iż wzrósł udział nieobecności związanych z urazami i zatruciami oraz zaburzeniami psychicznymi i zaburzeniami zachowania.
14,1 mln zwolnień lekarskich w pierwszym półroczu
W okresie od stycznia do czerwca 2026 r. ZUS zarejestrował 14,1 mln zaświadczeń lekarskich o czasowej niezdolności do pracy. Obejmowały one łącznie 147,7 mln dni absencji chorobowej.
Dla porównania, w pierwszym półroczu 2025 r. wystawiono 14,5 mln zwolnień, które obejmowały 148,1 mln dni nieobecności. Oznacza to spadek liczby zaświadczeń o 2,7 proc. oraz niewielkie zmniejszenie liczby dni absencji – o 0,3 proc.
Tylko w czerwcu 2026 r. lekarze wystawili ponad 2 mln zwolnień, obejmujących 22,7 mln dni nieobecności.
Więcej zwolnień z powodu urazów i zaburzeń psychicznych
W porównaniu z pierwszym półroczem 2025 r. zmieniła się struktura przyczyn absencji chorobowej. O 1,5 punktu procentowego wzrósł udział nieobecności związanych z urazami i zatruciami.
Zwiększył się również udział absencji związanej z zaburzeniami psychicznymi i zaburzeniami zachowania – o 1,4 punktu procentowego.
Jednocześnie wyraźnie uległ zmniejszeniu udział dni absencji spowodowanych chorobami układu oddechowego. W tej kategorii odnotowano spadek o 3,2 punktu procentowego.
Choroba własna najczęstszą przyczyną L4
Największą część zwolnień stanowiły zaświadczenia wystawione z powodu choroby danego ubezpieczonego. W pierwszym półroczu 2026 r. osobom ubezpieczonym w ZUS wystawiono 11,4 mln takich zaświadczeń.
Łącznie obejmowały one 123,1 mln dni absencji chorobowej. W porównaniu z pierwszym półroczem 2025 r. liczba zaświadczeń z tej przyczyny zmniejszyła się o 2,5 proc., natomiast liczba dni nieobecności wzrosła o 0,6 proc.
Ile dni trwa przeciętne zwolnienie lekarskie?
Według danych ZUS przeciętna długość pojedynczego zwolnienia lekarskiego w pierwszym półroczu 2026 r. wyniosła 10,81 dnia.
Średnia długość nieobecności w pracy przypadająca na jedną osobę korzystającą ze zwolnienia wyniosła natomiast 24,98 dnia. W przypadku kobiet było to 25,70 dnia, a w przypadku mężczyzn – 24,11 dnia.
Kobiety częściej korzystają ze zwolnień lekarskich
Ponad połowę wszystkich zwolnień wystawiono kobietom. Ich udział wyniósł 56,3 proc.
Pod względem liczby dni absencji największą grupę stanowiły osoby w wieku od 30 do 39 lat. Odpowiadały one za 25,7 proc. wszystkich dni niezdolności do pracy.
Wśród kobiet udział osób w wieku 30–39 lat wyniósł 29,9 proc., natomiast wśród mężczyzn było to 20,2 proc.
W przypadku mężczyzn najwięcej dni nieobecności w pracy przypadło na osoby w wieku od 40 do 49 lat. Ich udział wyniósł 25,6 proc.
Najwięcej L4 trwa od 1 do 5 dni
Najczęściej lekarze wystawiali zwolnienia na okres od 1 do 5 dni. Takie zaświadczenia stanowiły 44,5 proc. wszystkich zwolnień w pierwszym półroczu 2026 r.
Jednocześnie zwiększył się udział dłuższych zwolnień, trwających od 11 do 30 dni. W pierwszym półroczu 2026 r. stanowiły one 29,3 proc. wszystkich zaświadczeń. Rok wcześniej ich udział wynosił 27,9 proc.
Wzrósł również odsetek zwolnień jednodniowych. W 2026 r. stanowiły one 8,8 proc. wszystkich zaświadczeń, podczas gdy rok wcześniej było to 7,8 proc.
Choroby układu mięśniowo-szkieletowego na pierwszym miejscu
Najwięcej dni absencji chorobowej w pierwszym półroczu 2026 r. spowodowały choroby układu mięśniowo-szkieletowego i tkanki łącznej. Odpowiadały one za 21,6 mln dni nieobecności, czyli 17,5 proc. całości.
Kolejne miejsca zajęły:
- zaburzenia psychiczne i zaburzenia zachowania – 18,2 mln dni, czyli 14,8 proc.,
- urazy, zatrucia i skutki działania czynników zewnętrznych – 17,2 mln dni, czyli 14 proc.,
- choroby układu oddechowego – 16,1 mln dni, czyli 13,1 proc.,
- ciąża, poród i połóg – 15,6 mln dni, czyli 12,7 proc.
Grypa i COVID-19. Duży spadek liczby zwolnień
W samym czerwcu 2026 r. lekarze wystawili 98,9 tys. zwolnień z powodu ostrych zakażeń górnych dróg oddechowych oraz 62,7 tys. zwolnień związanych z przeziębieniem.
Z powodu grypy wystawiono 0,9 tys. zwolnień, a 0,3 tys. zaświadczeń dotyczyło COVID-19.
W porównaniu z czerwcem 2025 r. liczba zwolnień związanych z grypą zmniejszyła się o 32,6 proc. Jeszcze większy spadek dotyczył COVID-19 – liczba takich zwolnień była niższa o 91,8 proc.
Mniej zwolnień na opiekę nad dzieckiem
W pierwszym półroczu 2026 r. wystawiono również 1,48 mln zwolnień z powodu konieczności sprawowania opieki nad dzieckiem. Obejmowały one 5,34 mln dni absencji.
W porównaniu z analogicznym okresem 2025 r. liczba zaświadczeń zmniejszyła się o 6,2 proc., a liczba dni absencji spadła o 9,7 proc.
Więcej zwolnień na opiekę nad innym członkiem rodziny
Odwrotną tendencję odnotowano w przypadku zwolnień związanych z opieką nad innym członkiem rodziny.
W pierwszym półroczu 2026 r. wystawiono 283 tys. takich zaświadczeń. To o 12,7 proc. więcej niż rok wcześniej. Liczba dni absencji wzrosła natomiast o 9 proc., do 1,32 mln dni.
Dane ZUS pokazują więc, iż choć ogólna liczba zwolnień lekarskich w pierwszej połowie 2026 r. spadła, struktura absencji chorobowej uległa zmianie. Większe znaczenie mają w tej chwili m.in. zaburzenia psychiczne oraz urazy i zatrucia, podczas gdy wyraźnie uległ zmniejszeniu udział nieobecności związanych z chorobami układu oddechowego.
