Trzy dekady powrotów do zdrowia: jubileusz prewencji rentowej ZUS

Z rehabilitacji leczniczej ZUS skorzystało dotychczas blisko 1,8 mln pacjentów. Program, świętujący w tym roku 30-lecie, skutecznie wspiera w odzyskiwaniu sprawności i powrocie do aktywności zawodowej osoby zagrożone utratą umiejętności pracy. W latach 2016–2025 z rehabilitacji leczniczej ZUS skorzystało blisko 40 tys. mieszkańców Pomorza.

Jakie schorzenia kwalifikują do programu?

Rehabilitacja obejmuje schorzenia, które najczęściej powodują niezdolność do pracy. Są to między innymi choroby narządu ruchu (także po urazach i wypadkach), choroby układu krążenia, układu oddechowego, schorzenia psychosomatyczne, schorzenia onkologiczne po leczeniu nowotworu piersi, choroby narządu głosu oraz choroby ośrodkowego układu nerwowego.

Kto może skorzystać z rehabilitacji?

Na rehabilitację leczniczą ZUS kieruje osoby aktywne zawodowo, które z powodu stanu zdrowia są zagrożone utratą umiejętności pracy, ale istnieje realna szansa, iż po rehabilitacji ją odzyskają. Z programu mogą korzystać również osoby pobierające zasiłek chorobowy lub świadczenie rehabilitacyjne po ustaniu ubezpieczenia chorobowego albo wypadkowego, a także osoby, które otrzymują okresową rentę z tytułu niezdolności do pracy.

O rehabilitację mogą ubiegać się także emeryci, jeżeli przez cały czas pracują i są objęci ubezpieczeniami społecznymi, np. z tytułu umowy o pracę lub umowy-zlecenia. Warunkiem jest jednak to, by rehabilitacja dawała realną szansę na odzyskanie umiejętności pracy. Podobne zasady dotyczą osób, które korzystają z emerytury pomostowej, mundurowej, nauczycielskiego świadczenia kompensacyjnego czy świadczenia przedemerytalnego.

Jak krok po kroku złożyć wniosek?

Aby otrzymać skierowanie na rehabilitację leczniczą ZUS, należy zgłosić się do lekarza prowadzącego leczenie. To on wypełnia wniosek o rehabilitację na formularzu PR-4. Do wniosku warto dołączyć dokumentację medyczną. Można go złożyć w dowolnej placówce ZUS lub przesłać pocztą. Lekarz może również wysłać formularz elektronicznie za pośrednictwem portalu eZUS lub aplikacji mZUS dla Lekarza. W takim przypadku nie trzeba dostarczać papierowego wniosku do ZUS, warto jednak przekazać dokumentację medyczną.

Po złożeniu wniosku lekarz orzecznik ZUS wydaje orzeczenie dotyczące potrzeby rehabilitacji. Może je wydać po przeprowadzeniu badania lub na podstawie samej dokumentacji medycznej. Od 13 kwietnia 2026 r. uprawnienia do wydawania takich orzeczeń mają także fizjoterapeuci zatrudnieni w ZUS.

Warunki pobytu i czas trwania turnusu

Rehabilitacja lecznicza ZUS jest całkowicie bezpłatna. Obejmuje leczenie, zakwaterowanie, wyżywienie oraz zwrot kosztów przejazdu do ośrodka i z powrotem najtańszym środkiem komunikacji publicznej. Standardowy turnus trwa 24 dni i odbywa się w placówkach współpracujących z ZUS na terenie całego kraju. Za zgodą ZUS lekarz w ośrodku rehabilitacyjnym może wydłużyć lub skrócić czas trwania turnusu. Rehabilitacja może mieć formę stacjonarną (z pobytem w ośrodku) lub ambulatoryjną (bez noclegu).

Krzysztof Cieszyński