Najnowsze badanie ocenia, czy wczesne doświadczenia traumatyczne w dzieciństwie wpływają na sposób percepcji i reakcji dzieci na bodźce w codziennym funkcjonowaniu.
Zaburzenia przetwarzania sensorycznego
Zaburzenia przetwarzania sensorycznego to trudności w odbieraniu, organizowaniu i interpretowaniu bodźców zmysłowych (np. dotyku, dźwięku, ruchu). Mogą przejawiać się zarówno nadwrażliwością (silna reakcja na bodźce), jak i podwrażliwością (osłabiona reakcja), a także potrzebą intensywnej stymulacji lub unikaniem określonych doznań. U dzieci zaburzenia te mogą wpływać na codzienne funkcjonowanie, zachowanie, koncentrację oraz regulację emocji.
Trauma a zaburzenia przetwarzania sensorycznego
Naukowcy z Uniwersytetu Hebrajskiego w Jerozolimie przeprowadzili badanie wśród dzieci, które doświadczyły traumy w następstwie działań zbrojnych w rejonie Strefy Gazy. Uczestnicy byli bezpośrednio narażeni na przemoc oraz przymusowe przesiedlenie, co stanowiło ogromne obciążenie psychiczne i rozwojowe.
Badanie objęło 37 dzieci w wieku od 2 do 7 lat zamieszkujących Strefę Gazy. Dokładniej uczestnicy pochodzili z obszarów Południowego Dystryktu Izraela położonych w odległości do 4,3 mili od granicy ze Strefą Gazy. Uczestnicy badania byli bezpośrednio narażeni na skutki wydarzeń, które nastąpiły po 7 października 2023 r.
W badaniu zastosowano kwestionariusz demograficzny, Pediatryczną Skalę Dystresu Emocjonalnego (PEDS) oraz Profil Sensoryczny 2. Narzędzia te umożliwiły ocenę funkcjonowania emocjonalnego oraz przetwarzania sensorycznego dzieci w kontekście doświadczonej traumy.
Skutki traumy: sprawia, iż czujemy bardziej? Wyższy poziom wrażliwości
Wyniki badania wskazują, iż zaburzenia przetwarzania sensorycznego były częste u małych dzieci narażonych na traumę. Istotnie wiązały się również z nasilonym dystresem emocjonalnym. Najczęściej obserwowano nadwrażliwość sensoryczną oraz unikanie bodźców. Co szczególnie niepokojące, objawy te utrzymywały się choćby 10 miesięcy po doświadczeniu traumatycznych wydarzeń.
Dzieci uzyskały wyniki przekraczające progi kliniczne zarówno w całkowitej skali PEDS, jak i w podskalach dotyczących lęku/wycofania, oraz zachowań eksternalizacyjnych. Niemal połowa uczestników prezentowała wzorce przetwarzania sensorycznego bardziej nasilone niż w populacji ogólnej.
Wyniki podkreślają znaczenie wsparcia terapeutycznego ukierunkowanego na regulację sensoryczną oraz dostosowanie środowiska dziecka. W kontekście trwającego konfliktu ograniczenia w dostępie do terapii zajęciowej utrudniają prowadzenie wsparcia terapeutycznego. Dzieci żyjące na obszarach objętych działaniami zbrojnymi nie tylko doświadczają bezpośrednich zagrożeń, ale także mogą rozwijać długotrwałe trudności rozwojowe.
Wyniki badania opublikowano w czasopiśmie American Journal of Occupational Therapy.
