Tirzepatyd (Mounjaro): działanie, badania, skutki i zamiennik

swiatsupli.pl 1 dzień temu

Tirzepatyd to substancja czynna leku na receptę Mounjaro, która pobudza jednocześnie dwa receptory hormonów jelitowych: GIP (glukozozależnego polipeptydu insulinotropowego) i GLP-1 (glukagonopodobnego peptydu 1) [1] [2]. Jest wskazany w cukrzycy typu 2 oraz w kontroli masy ciała u dorosłych z BMI (wskaźnikiem masy ciała) co najmniej 30 kg/m² albo od 27 kg/m² z chorobą związaną z masą ciała, w obu przypadkach razem z dietą i aktywnością [1]. W badaniu SURMOUNT-1 dorośli bez cukrzycy stracili po 72 tygodniach średnio 15,0–20,9% masy ciała, zależnie od dawki, wobec 3,1% przy placebo [3]. Zamiennika tirzepatydu bez recepty nie ma: żaden suplement nie zastąpi tego leku, a redukcję realnie wspierają deficyt kaloryczny, białko i błonnik; dla glukomannanu i białka UE dopuściła oświadczenia zdrowotne pod określonymi warunkami [4].

Świat Supli to sklep z suplementami diety: nie sprzedajemy tirzepatydu ani innych leków i nie zachęcamy do ich stosowania bez wskazań; ten artykuł nie zastępuje porady lekarskiej i nie zawiera dawkowania. jeżeli po leku dzieje się coś niepokojącego, zacznij od sekcji o objawach alarmowych.

Spis treści

1. Tirzepatyd: co to za lek
1.1. Czy tirzepatyd to to samo co Ozempic?
2. Jak działa tirzepatyd?
3. Ile można schudnąć na tirzepatydzie? Wyniki badań SURMOUNT i SURPASS
3.1. SURMOUNT-1: tirzepatyd u osób z otyłością
3.2. Co się dzieje po odstawieniu tirzepatydu?
3.3. Co mówi przegląd Cochrane?
4. Skutki uboczne tirzepatydu
4.1. Nudności, biegunka, wymioty i zaparcia
4.2. Zapalenie trzustki i choroby pęcherzyka żółciowego
4.3. Utrata masy mięśniowej
4.4. Inne działania niepożądane
4.5. Tirzepatyd a antykoncepcja doustna
5. Kto może dostać tirzepatyd? Wskazania i przeciwwskazania
6. Refundacja i dostępność tirzepatydu w Polsce
7. Tirzepatyd z internetu i podróbki
7.1. Tirzepatyd a kontrola antydopingowa
8. Zamiennik tirzepatydu bez recepty: czy istnieje?
9. Suplementy przy stosowaniu tirzepatydu: co ma sens
9.1. Jak wybrać: podsumowanie
10. Objawy alarmowe: kiedy 112, kiedy pilnie do lekarza
11. Tirzepatyd: pytania i odpowiedzi
11.1. Ile kosztuje lek z tirzepatydem?
11.2. Czy tirzepatyd to to samo co Ozempic?
11.3. Ile można schudnąć na tirzepatydzie?
11.4. Czy tirzepatyd jest bezpieczny?
11.5. Czy jest zamiennik tirzepatydu bez recepty?
11.6. Czy można kupić tirzepatyd w internecie?
11.7. Co się dzieje po odstawieniu tirzepatydu?
12. Podsumowanie
13. Źródła

1. Tirzepatyd: co to za lek

Tirzepatyd to długo działający peptyd, który łączy się z receptorami GIP i GLP-1; na receptor GIP działa podobnie jak naturalny hormon, a na receptor GLP-1 słabiej niż naturalny GLP-1 [1]. W Rejestrze Produktów Leczniczych tirzepatyd występuje w produktach Mounjaro i Mounjaro KwikPen, dopuszczonych w procedurze centralnej Unii Europejskiej i wydawanych na receptę [2] [1]. Lek podaje się we wstrzyknięciu podskórnym raz w tygodniu, bo okres półtrwania wynosi około 5 dni [1]. To nie jest suplement ani peptyd do samodzielnego stosowania. Sklep Świat Supli nie ma tirzepatydu w ofercie, natomiast sprzedajemy odżywki białkowe, które mogą pomóc uzupełnić białko w diecie redukcyjnej; kiedy ma to sens, wyjaśniamy w części o zamienniku bez recepty.

1.1. Czy tirzepatyd to to samo co Ozempic?

Nie: Ozempic zawiera semaglutyd, który pobudza tylko receptor GLP-1 i ma wskazanie wyłącznie w cukrzycy typu 2, a tirzepatyd działa na receptory GIP i GLP-1 i ma także wskazanie w kontroli masy ciała [5] [1]. W badaniu SURMOUNT-5 u 751 dorosłych z otyłością bez cukrzycy tirzepatyd dał po 72 tygodniach średni spadek masy ciała o 20,2% wobec 13,7% przy semaglutydzie; było to badanie otwarte, sponsorowane przez producenta tirzepatydu [6]. Porównywano maksymalne tolerowane dawki stosowane w leczeniu otyłości: tirzepatyd 10 lub 15 mg i semaglutyd 1,7 lub 2,4 mg raz w tygodniu; była to interwencja badawcza, nie zalecenie, a wynik nie dotyczy Ozempicu stosowanego w cukrzycy [6]. Szerzej oba leki i badany retatrutyd porównujemy w tekście o tym, czym różnią się retatrutyd, tirzepatyd i semaglutyd.

2. Jak działa tirzepatyd?

Tirzepatyd zmniejsza apetyt i ilość zjadanego jedzenia, spowalnia opróżnianie żołądka, a w cukrzycy typu 2 obniża glukozę na czczo i po posiłku [1]. Receptory GIP i GLP-1 znajdują się w obszarach mózgu, które regulują łaknienie; w badaniach na zwierzętach tirzepatyd aktywował neurony tych obszarów, a przez receptor GIP mógł też zmieniać wykorzystanie tkanki tłuszczowej [1].

Apetyt: mniejsze łaknienie to główna przyczyna utraty masy ciała [1].
Żołądek: wolniejsze opróżnianie żołądka może opóźniać działanie leków doustnych, szczególnie na początku leczenia i po zwiększeniu dawki; przed znieczuleniem trzeba powiedzieć lekarzowi o leczeniu, bo rośnie ryzyko zachłyśnięcia [1].
Glukoza: ryzyko hipoglikemii (zbyt niskiego cukru we krwi) rośnie przy łączeniu z insuliną lub pochodną sulfonylomocznika [1]; dlaczego insulina stosowana bez wskazań grozi hipoglikemią, opisujemy w tekście o insulinie w kulturystyce.
Tłuszcze we krwi: w SURMOUNT-1 trójglicerydy spadły o 24–31% zależnie od dawki wobec 6% przy placebo; czym różnią się frakcje tłuszczów, wyjaśniamy w tekście o tym, czym różni się dobry i zły cholesterol [1].

3. Ile można schudnąć na tirzepatydzie? Wyniki badań SURMOUNT i SURPASS

W badaniach u dorosłych z otyłością bez cukrzycy tirzepatyd razem z dietą i ruchem dawał średnio 15–21% utraty masy ciała po 72 tygodniach, zależnie od dawki, a po odstawieniu masa ciała rosła [3] [7]. Programy SURMOUNT dotyczą odchudzania, a SURPASS cukrzycy typu 2; wszystkie badania w tabeli finansował producent.

Na telefonie przesuń tabelę w bok, aby zobaczyć wszystkie kolumny.

Tirzepatyd w badaniach klinicznych: uczestnicy, czas obserwacji i wynik Badanie Uczestnicy Czas Wynik Ograniczenie

SURMOUNT-1, Jastreboff 2022	2539 dorosłych bez cukrzycy, BMI co najmniej 30 albo 27 z powikłaniem	72 tygodnie	minus 15,0%, 19,5% i 20,9% masy ciała w trzech dawkach wobec minus 3,1% przy placebo [3]	sponsor: producent; 67,5% uczestników to kobiety [1]
SURMOUNT-4, Aronne 2024	670 dorosłych po 36 tygodniach leczenia (minus 20,9%)	52 tygodnie po randomizacji	kontynuacja: minus 5,5%; zmiana na placebo: plus 14,0% (zmiany względem masy osiągniętej po pierwszych 36 tygodniach leczenia) [7]	badanie odstawienia, sponsor: producent
SURPASS-2, Frías 2021	1879 osób z cukrzycą typu 2 leczonych metforminą	40 tygodni	spadek HbA1c (hemoglobiny glikowanej, wskaźnika średniej glikemii z ostatnich około 2–3 miesięcy) o 2,01–2,30 punktu procentowego wobec 1,86 przy semaglutydzie [8]	badanie otwarte; inna dawka semaglutydu niż w leczeniu otyłości
SURMOUNT-5, Aronne 2025	751 dorosłych z otyłością bez cukrzycy	72 tygodnie	minus 20,2% wobec minus 13,7% przy semaglutydzie; maksymalne tolerowane dawki: tirzepatyd 10 lub 15 mg, semaglutyd 1,7 lub 2,4 mg tygodniowo (interwencja badawcza, nie zalecenie) [6]	badanie otwarte, sponsor: producent tirzepatydu; dawki z leczenia otyłości, nie Ozempic w cukrzycy
SURPASS-CVOT	13 299 dorosłych z cukrzycą typu 2 i chorobą sercowo-naczyniową	mediana 4,0 roku	zgon sercowo-naczyniowy, zawał lub udar: tirzepatyd nie gorszy od dulaglutydu, współczynnik ryzyka 0,92 [1]	porównanie z innym lekiem, nie z placebo
Przegląd Cochrane, Franco 2025	9 badań, 7111 dorosłych z otyłością	12–18 miesięcy (8 badań z placebo), w jednym 3,5 roku	większy spadek masy ciała średnio o 16,03 punktu procentowego niż przy placebo [9]	wszystkie badania z dużym udziałem producenta

3.1. SURMOUNT-1: tirzepatyd u osób z otyłością

W SURMOUNT-1 Jastreboff i wsp. z 2022 r. 2539 dorosłych bez cukrzycy przez 72 tygodnie przyjmowało tirzepatyd w jednej z trzech dawek albo placebo, a wszyscy dostawali porady dotyczące diety i aktywności [3] [1]. Średnia zmiana masy ciała wyniosła od minus 15,0% w najniższej do minus 20,9% w najwyższej dawce wobec minus 3,1% przy placebo; ChPL podaje dla tego badania inne wartości, bo stosuje inną metodę analizy [3] [1]. Spośród uczestników ze stanem przedcukrzycowym po 176 tygodniach cukrzyca typu 2 rozwinęła się u 1,2% leczonych tirzepatydem i u 12,6% osób z grupy placebo [1].

3.2. Co się dzieje po odstawieniu tirzepatydu?

W SURMOUNT-4 osoby, które po 36 tygodniach leczenia straciły średnio 20,9% masy ciała, losowo kontynuowały lek albo przeszły na placebo [7]. Po kolejnych 52 tygodniach grupa placebo przytyła średnio o 14,0%, a grupa kontynuująca leczenie schudła o dalsze 5,5%; obie zmiany liczono względem masy osiągniętej po pierwszych 36 tygodniach leczenia [7]. O długości leczenia decyduje lekarz, a plan żywienia i ruchu jest potrzebny także po zakończeniu terapii [10].

3.3. Co mówi przegląd Cochrane?

Przegląd Cochrane Franco i wsp. z 2025 r. objął 9 badań z 7111 uczestnikami: w 8 badaniach z placebo i obserwacji 12–18 miesięcy tirzepatyd zmniejszał masę ciała średnio o 16,03 punktu procentowego bardziej niż placebo, przy umiarkowanej pewności danych [9]. Wpływ na poważne zdarzenia niepożądane autorzy ocenili jako bardzo niepewny (ryzyko względne 0,99 w porównaniu z placebo), a wszystkie badania prowadzono z dużym udziałem producenta [9].

4. Skutki uboczne tirzepatydu

Większość skutków ubocznych tirzepatydu dotyczy przewodu pokarmowego i nasila się w okresie zwiększania dawki; niezbyt często występują kamica żółciowa, zapalenie pęcherzyka żółciowego i ostre zapalenie trzustki, a rzadko ciężkie reakcje alergiczne [1]. Liczby poniżej pochodzą z ChPL Mounjaro.

4.1. Nudności, biegunka, wymioty i zaparcia

W badaniu kontroli masy ciała u osób bez cukrzycy zaburzenia żołądkowo-jelitowe miało 55,6–60,8% leczonych, zależnie od dawki, wobec 30,3% przy placebo; nudności 24,6–33,3% wobec 9,5% [1]. Objawy były przeważnie łagodne lub umiarkowane i słabły z czasem, ale z ich powodu leczenie przerwało 1,9–4,4% uczestników wobec 0,5% przy placebo [1]. Wymioty i biegunka grożą odwodnieniem, które może pogorszyć czynność nerek, dlatego ulotka zaleca picie dużej ilości płynów [1]. Eksperci radzą przy nudnościach jeść mniejsze posiłki i na początku leczenia ograniczyć potrawy tłuste i bardzo bogate w błonnik [10].

4.2. Zapalenie trzustki i choroby pęcherzyka żółciowego

Ostre zapalenie trzustki i kamica żółciowa występują po tirzepatydzie niezbyt często, czyli u mniej niż 1 na 100 leczonych [1]. W badaniach kontroli masy ciała ostrą chorobę pęcherzyka żółciowego zgłosiło 2,0% leczonych wobec 1,6% przy placebo, a zapalenie pęcherzyka 0,6% wobec 0,2%; zdarzenia te wiązały się z redukcją masy ciała [1]. Ulotka każe przy silnym, uporczywym bólu brzucha promieniującym do pleców natychmiast zgłosić się do lekarza; przy podejrzeniu zapalenia trzustki lek się przerywa, a po potwierdzeniu nie wznawia [1].

4.3. Utrata masy mięśniowej

Według ChPL w podbadaniu DEXA (densytometrii) SURMOUNT-1 tirzepatyd zmniejszał tkankę tłuszczową bardziej niż masę beztłuszczową, a większą część utraconej masy stanowił tłuszcz, w tym trzewny [1]. Masa beztłuszczowa obejmuje jednak także mięśnie, a jej spadek był w badaniach leków z tej grupy mniejszy, ale stały [11]. Pomiar DXA nie utożsamia masy beztłuszczowej z mięśniami, a jej spadek nie musi oznaczać pogorszenia siły lub sprawności [11]. Dlatego eksperci zalecają przy leczeniu trening siłowy i odpowiednią ilość białka [10].

4.4. Inne działania niepożądane

reakcje nadwrażliwości, np. wysypka, świąd lub wyprysk, u 5,0% leczonych wobec 3,8% przy placebo w badaniach kontroli masy ciała; rzadko reakcja anafilaktyczna i obrzęk naczynioruchowy [1],
wzrost tętna średnio o 3 uderzenia na minutę w badaniach kontroli masy ciała [1],
często wypadanie włosów, zawroty głowy i niskie ciśnienie u osób odchudzających się [1],
odczyny w miejscu wstrzyknięcia, zwykle łagodne [1].

4.5. Tirzepatyd a antykoncepcja doustna

Europejska i amerykańska informacja o leku różnią się w tej sprawie. Według ChPL Mounjaro po jednej dawce tirzepatydu stężenie składników tabletki antykoncepcyjnej spadało, ale nie uznano tego za istotne klinicznie i nie trzeba zmieniać antykoncepcji [1]. Amerykańska informacja o leku z tirzepatydem zaleca natomiast przy tabletkach antykoncepcyjnych zmianę na metodę niedoustną albo dodanie prezerwatywy na 4 tygodnie po rozpoczęciu leczenia i po każdym zwiększeniu dawki [12]. Kobiety przyjmujące tabletki antykoncepcyjne powinny omówić tę kwestię z lekarzem przepisującym lek.

5. Kto może dostać tirzepatyd? Wskazania i przeciwwskazania

Tirzepatyd może przepisać lekarz osobie spełniającej wskazania z ChPL: w cukrzycy typu 2 dorosłym, młodzieży i dzieciom od 10 lat, a w kontroli masy ciała dorosłym z BMI co najmniej 30 kg/m² albo od 27 do poniżej 30 kg/m² z chorobą związaną z masą ciała, np. nadciśnieniem, dyslipidemią, bezdechem sennym, chorobą sercowo-naczyniową lub stanem przedcukrzycowym [1]. W obu wskazaniach lek uzupełnia dietę i aktywność, a nie je zastępuje [1].

Przeciwwskazanie: nadwrażliwość na tirzepatyd lub składnik leku [1].
Ostrożność: zapalenie trzustki w przeszłości, ciężkie choroby przewodu pokarmowego z porażeniem żołądka, retinopatia cukrzycowa, osoby starsze narażone na odwodnienie [1].
Ciąża: lek nie jest zalecany w ciąży; kobietom w wieku rozrodczym zaleca się antykoncepcję, a przy planowaniu ciąży lek odstawia się co najmniej miesiąc wcześniej, w uzgodnieniu z lekarzem [1].
Karmienie piersią: według ChPL można rozważyć stosowanie, a decyzję podejmuje lekarz [1].

6. Refundacja i dostępność tirzepatydu w Polsce

Mounjaro jest wydawany na receptę i nie występuje w wykazie leków refundowanych na 1 października 2026 r., więc kupuje się go pełnopłatnie; w wykazie znajduje się natomiast Ozempic, refundowany w cukrzycy typu 2 przy spełnieniu kryteriów [1] [13]. W 2024 r. Ministerstwo Zdrowia wskazało Mounjaro jako lek zarejestrowany do leczenia dorosłych z otyłością lub nadwagą [14]. Cen nie podajemy; przy zakupie pełnopłatnym cena zależy od apteki i opakowania, a kwotę poda farmaceuta. Lek na receptę odbiera się w aptece stacjonarnej [15].

7. Tirzepatyd z internetu i podróbki

Tirzepatyd sprzedawany poza apteką, np. jako odczynnik lub peptyd do badań, nie jest legalnym lekiem i nie daje gwarancji składu ani dawki [16]. Amerykańska FDA do 31 maja 2026 r. otrzymała ponad 730 zgłoszeń zdarzeń niepożądanych po tirzepatydzie z receptur aptecznych, opisuje błędy dawkowania kończące się hospitalizacją i ostrzega przed produktami oznaczonymi jako do celów badawczych lub nie do spożycia przez ludzi [16]. Podróbki leków z tej grupy trafiały też do legalnego łańcucha dostaw w Europie, co opisała EMA na przykładzie wstrzykiwaczy z semaglutydem [17].

kupuj lek tylko w aptece, na receptę od lekarza, i odbieraj go w aptece stacjonarnej: wysyłkowa sprzedaż przez internet dotyczy w Polsce tylko leków bez recepty, więc internet może służyć najwyżej do sprawdzenia dostępności lub rezerwacji [18] [15],
nie stosuj produktów z proszkiem do samodzielnego rozpuszczania ani z etykietą do celów badawczych [16],
podejrzane opakowanie zwróć do apteki i nie wstrzykuj leku [17].

O ryzyku peptydów z nielegalnych źródeł piszemy szerzej w tekście o tym, co dają peptydy w kulturystyce i jakie mają skutki uboczne.

7.1. Tirzepatyd a kontrola antydopingowa

Tirzepatyd nie jest wymieniony z nazwy na liście substancji zabronionych WADA 2026, ale markery semaglutydu i tirzepatydu są objęte programem monitorującym podczas zawodów i poza nimi [19] [20]. Brak nazwy na liście nie przesądza o statusie produktu o nieznanym składzie; klasy zakazów opisuje tekst o liście substancji zakazanych WADA 2026, a zasady kontroli wpis o tym, czym jest doping w sporcie.

8. Zamiennik tirzepatydu bez recepty: czy istnieje?

Zamiennika tirzepatydu bez recepty nie ma: wszystkie leki z tej grupy są wydawane na receptę, a żaden suplement diety nie ma dopuszczonego oświadczenia o działaniu podobnym do agonistów GIP lub GLP-1 [1] [5] [4]. Suplement to żywność i nie może leczyć otyłości. Realnie redukcję masy ciała wspierają deficyt kaloryczny, białko, błonnik i ruch. Oświadczenia zdrowotne dopuszczone w UE dotyczą różnych funkcji organizmu: o pomocy w utracie masy ciała w diecie niskokalorycznej mówią tylko oświadczenia dla glukomannanu i zamienników posiłków, a pozostałe, np. dla białka i beta-glukanów, dotyczą innych efektów niż utrata masy ciała (mięśni i cholesterolu). Żadne z nich nie dowodzi działania porównywalnego z lekiem [4].

Skalę efektu samego stylu życia pokazują grupy placebo: w SURMOUNT-1 osoby z poradami dotyczącymi diety i aktywności, ale bez leku, schudły średnio o 3,1% w 72 tygodnie [3]. To wynik w warunkach badania; dobrze zaplanowana dieta z pomocą dietetyka może dać inny rezultat, ale nie należy oczekiwać od suplementu efektu leku.

Na telefonie przesuń tabelę w bok, aby zobaczyć wszystkie kolumny.

Oświadczenia zdrowotne dotyczące wybranych składników i produktów oraz warunki ich stosowania Składnik lub produkt Czego dotyczy oświadczenie Dopuszczone oświadczenie Warunek z rozporządzenia 432/2012 Czego nie robi

Glukomannan (błonnik z korzenia konjac)	masa ciała (w diecie niskokalorycznej)	w ramach diety niskokalorycznej pomaga w utracie wagi	3 g dziennie w trzech porcjach po 1 g, z 1 lub 2 szklankami wody, przed posiłkiem; ostrzeżenie o ryzyku zadławienia [4]	nie ma działania leku GLP-1; przy trudnościach z połykaniem nie jest dla Ciebie
Zamienniki posiłku do kontroli masy ciała	masa ciała (w diecie niskokalorycznej)	zastąpienie dwóch posiłków dziennie w diecie niskokalorycznej pomaga w utracie wagi	produkt musi spełniać wymagania dla zamienników posiłków [4]	zwykła odżywka białkowa nie jest zamiennikiem posiłku
Białko	mięśnie, nie masa ciała	przyczynia się do wzrostu masy mięśniowej i pomaga w jej utrzymaniu	żywność co najmniej będąca źródłem białka [4]	nie odchudza samo w sobie
Beta-glukany z owsa i jęczmienia	cholesterol, nie masa ciała	pomagają w utrzymaniu prawidłowego poziomu cholesterolu	co najmniej 1 g beta-glukanów z owsa, otrębów owsianych, jęczmienia, otrębów jęczmiennych lub ich mieszanek na określoną ilościowo porcję produktu; korzystny efekt przy 3 g dziennie [4]	nie mają oświadczenia o masie ciała
Preparaty reklamowane jako naturalny odpowiednik GLP-1	brak dopuszczonego oświadczenia	brak dopuszczonego oświadczenia o takim działaniu	nie dotyczy [4]	nie zastępują leku

Deficyt kaloryczny: w omawianych badaniach SURMOUNT uczestnicy otrzymywali także zalecenia dotyczące diety o obniżonej kaloryczności i aktywności fizycznej [1]; od czego zacząć bez leków, opisujemy w poradniku, jak schudnąć samemu w domu.
Białko i trening siłowy: eksperci proponują podczas redukcji 1,2–1,6 g białka na kilogram masy ciała na dobę, łącznie z żywności i odżywek, z zastrzeżeniem, iż przy otyłości liczenie na masę rzeczywistą może zawyżać potrzeby, oraz trening siłowy co najmniej 3 razy w tygodniu i co najmniej 150 minut umiarkowanego wysiłku tlenowego tygodniowo [10]. Przy chorobie nerek ilość białka ustala lekarz.
Błonnik z jedzenia: dorosłym zaleca się około 30 g błonnika dziennie z pełnych ziaren, warzyw, owoców i roślin strączkowych [21].
Czego unikać: tabletki moczopędne zmniejszają ilość wody, a nie tłuszczu, co wyjaśniamy w tekście o tym, czy diuretyki odchudzają.

9. Suplementy przy stosowaniu tirzepatydu: co ma sens

Przy leczeniu tirzepatydu największe znaczenie mają białko, witamina D, wapń i witamina B12, przy zaparciach magnez lub błonnik oraz regularne picie płynów; tak wynika ze wspólnych zaleceń czterech towarzystw (ACLM, ASN, OMA i TOS) oraz z przeglądu o ryzyku niedoborów mikroskładników przy lekach z grupy GLP-1 [10] [22]. To ważne dla zdrowia osób stosujących lek, bo mały apetyt i mniejsze porcje utrudniają pokrycie zapotrzebowania. Jakie suplementy i w jakiej dawce, ustala lekarz lub dietetyk na podstawie jadłospisu i wyników badań; suplement nie zastępuje leku ani posiłków [11]. Ogólne zasady łączenia opisujemy w tekście o tym, jakich suplementów nie łączyć.

Białko: eksperci proponują podczas redukcji 1,2–1,6 g na kilogram masy ciała na dobę z posiłków i odżywek; przy masie 80 kg byłoby to 96–128 g, a przy otyłości liczenie na masę rzeczywistą może zawyżać potrzeby; przy chorobie nerek ilość białka ustala lekarz [10]. Odżywka, roślinna lub serwatkowa, ma sens, gdy posiłkami nie da się zjeść tyle białka, ale sama nie gwarantuje zachowania mięśni [11].
Witamina D, wapń i witamina B12: stanowisko towarzystw mówi o proaktywnym rozważaniu suplementów dla składników zagrożonych, takich jak witamina D, wapń i B12, w ilościach dopasowanych do osoby [10]. Przegląd z 2026 r. wymienia także żelazo, magnez i cynk, zaznacza jednak, iż większość opisanych nieprawidłowości jest subkliniczna, i zaleca rozważenie badań laboratoryjnych u osób z grup ryzyka: po operacji bariatrycznej, z chorobami przewodu pokarmowego, starszych oraz z długotrwałymi nudnościami i wymiotami [22]. Dawkę witaminy D najlepiej oprzeć na wyniku badania, a wapń lekarz lub dietetyk dobiera do diety i wyników.
Multiwitamina przy bardzo małych porcjach: gdy jesz wyraźnie mniej i dieta jest uboga w warzywa, ryby i produkty pełnoziarniste, preparat z witaminami i minerałami może uzupełnić część składników z listy zagrożonych [22]. Witaminę D w wyższych dawkach przyjmuje się tylko z zalecenia lekarza, po ocenie jej stężenia; górny tolerowany poziom spożycia dla dorosłych według EFSA wynosi 100 µg dziennie łącznie z żywnością [23].
Zaparcia: gdy dieta, płyny i błonnik z żywności nie wystarczają, stanowisko towarzystw wymienia codzienny magnez dobierany tak, by wypróżnienia były regularne (cytrynian magnezu opisano jako skuteczny i dobrze tolerowany), a także suplementy błonnika lub makrogol [10]. Dawkę magnezu ustal z lekarzem: górny poziom EFSA dla magnezu z suplementów, wody i żywności wzbogacanej wynosi 250 mg dziennie [23], a przy biegunce, która też zdarza się podczas leczenia, nie dokładaj magnezu bez porady lekarza. Preparat z błonnikiem wybierz z farmaceutą na podstawie etykiety.
Nawodnienie: według ChPL Mounjaro nudności, wymioty i biegunka mogą prowadzić do odwodnienia z pogorszeniem czynności nerek, w tym z ostrą niewydolnością nerek; pacjentów należy poinformować o tym ryzyku i zastosować środki ostrożności, by uniknąć nadmiernej utraty płynów i zaburzeń elektrolitowych, zwłaszcza u osób starszych, a ulotka zaleca picie dużych ilości płynów [1] [10]. Pij regularnie w ciągu dnia, a przy wymiotach lub biegunce, które się utrzymują, skontaktuj się z lekarzem. Nie sięgaj po tabletki moczopędne: usuwają wodę, a nie tłuszcz.

Poniższe karty pokazują produkty Świat Supli i Promaker, których skład i ostrzeżenia odczytaliśmy ze stron produktów: odżywki białkowe, cytrynian magnezu i multiwitaminę. Wybieraj z nich tylko to, co odpowiada Twojej potrzebie.

Promaker Vegan Protein, 900 g

Porcja 30 g proszku dostarcza 22,5 g białka i 114 kcal (wartości z tabeli na stronie produktu, deklarowane jako wspólne dla wszystkich smaków); skład opiera się na izolacie białka grochu (60%) i koncentracie białka ryżu (28%) z dodatkiem inuliny z cykorii; opakowanie wystarcza na 30 porcji.

Dla osób na redukcji, które nie jedzą nabiału albo wolą białko roślinne, a posiłkami nie pokrywają zapotrzebowania na białko. Białko pomaga w utrzymaniu masy mięśniowej; to oświadczenie dotyczy żywności, która jest co najmniej źródłem białka, a w tej odżywce białko daje około 79% energii [4]. Odżywka nie jest zamiennikiem posiłku ani leku.

Według producenta może zawierać śladowe ilości mleka (w tym laktozy), soi, glutenu i orzechów. Według informacji na stronie produktu nie stosować w ciąży; stosowanie w okresie karmienia piersią, u osób niepełnoletnich, przy chorobach nerek i przyjmowanych lekach uzgodnij z lekarzem.

Sprawdź skład i cenę

Świat Supli WPC Premium 80, 700 g

Porcja 30 g proszku dostarcza 23,1 g białka i 117 kcal (wartości z tabeli na stronie produktu dla smaku truskawkowego; w innych smakach zawartość białka może różnić się o około 2%); opakowanie wystarcza na około 23 porcje.

Alternatywa dla osób, które jedzą nabiał i trenują siłowo na redukcji, a nie pokrywają zapotrzebowania na białko samymi posiłkami; wybierz jedną z dwóch odżywek, nie obie. Białko przyczynia się do wzrostu masy mięśniowej i pomaga w jej utrzymaniu; te oświadczenia dotyczą żywności, która jest co najmniej źródłem białka, a w tej odżywce białko daje około 79% energii [4].

Zawiera mleko i soję (lecytyna sojowa w składzie); według producenta może zawierać śladowe ilości jaja (lizozym). Producent podaje, iż produktu nie powinny stosować kobiety w ciąży i karmiące piersią. Stosowanie u osób niepełnoletnich, przy chorobach nerek i przyjmowanych lekach uzgodnij z lekarzem.

Sprawdź skład i cenę

Świat Supli Cytrynian Magnezu, 90 kapsułek

Porcja 2 kapsułki dostarcza 1562,5 mg cytrynianu magnezu, w tym 250 mg magnezu (66% referencyjnej wartości spożycia); opakowanie wystarcza na 45 dni.

Dla dorosłych, którzy przy mniejszych porcjach jedzenia nie pokrywają zapotrzebowania na magnez z diety; potrzebę suplementacji ustal z lekarzem lub farmaceutą. Ten produkt nie jest środkiem na zaparcia; o leczeniu zaparć podczas terapii decyduje lekarz lub farmaceuta. Magnez przyczynia się do zmniejszenia uczucia zmęczenia i znużenia oraz pomaga w prawidłowym funkcjonowaniu mięśni; porcja zawiera więcej niż 15% referencyjnej wartości spożycia magnezu, której wymagają te oświadczenia [4]. Magnez nie ma dopuszczonego oświadczenia o działaniu na wypróżnienia ani o odchudzaniu.

Skład według strony produktu: cytrynian magnezu, otoczka kapsułki z żelatyny wołowej. Porcja dzienna dostarcza 250 mg magnezu, czyli tyle, ile wynosi górny poziom dla magnezu z suplementów, wody i żywności wzbogacanej [23], dlatego nie łącz jej z innymi preparatami z magnezem. Przy biegunce nie stosuj magnezu bez porady lekarza. Według informacji na stronie produktu nie stosować w ciąży; stosowanie w okresie karmienia piersią, u osób niepełnoletnich, przy chorobach nerek i przyjmowanych lekach uzgodnij z lekarzem.

Sprawdź skład i cenę

Świat Supli Multivitamina Complex, 90 kapsułek

Porcja 2 kapsułki dostarcza m.in. 12 µg witaminy D (240% referencyjnej wartości spożycia), 25 µg witaminy B12, 15 mg cynku, 80 µg selenu, 65 mg magnezu i 5 mg żelaza; opakowanie wystarcza na 45 dni.

Dla dorosłych na diecie redukcyjnej, którzy jedzą małe porcje i mało warzyw, ryb oraz produktów pełnoziarnistych; to, czy dieta pokrywa zapotrzebowanie, oceni dietetyk lub lekarz, a wysoki procent referencyjnej wartości spożycia nie oznacza pokrycia wszystkich potrzeb. Witamina D pomaga w prawidłowym funkcjonowaniu mięśni, a witamina B12 przyczynia się do zmniejszenia uczucia zmęczenia i znużenia; porcja zawiera więcej niż 15% referencyjnej wartości spożycia tych witamin, czego wymagają te oświadczenia [4]. To oświadczenia o zwykłych funkcjach organizmu, nie o odchudzaniu.

Nie łącz jej z innymi preparatami z witaminą D bez porozumienia z lekarzem.

Kapsułka z żelatyny wołowej; według producenta produkt może zawierać mleko (w tym laktozę), soję, orzeszki ziemne, inne orzechy, sezam, zboża zawierające gluten, jaja, skorupiaki i ryby. Zawiera witaminę A: nie stosuj go podczas leczenia izotretynoiną. Zawiera też żelazo: przy wysokim hematokrycie uzgodnij stosowanie z lekarzem. Przed dodaniem innych preparatów z cynkiem sprawdź łączną ilość cynku z diety i suplementów, bo górny poziom to 25 mg dziennie [23]. Według informacji na stronie produktu nie stosować w ciąży; stosowanie w okresie karmienia piersią i u osób niepełnoletnich uzgodnij z lekarzem.

Sprawdź skład i cenę

Suplement diety nie zastąpi zróżnicowanej diety i zdrowego trybu życia. Porcje i składy według stron produktów w dniu odczytu 3.10.2026.

9.1. Jak wybrać: podsumowanie

Wybierz jedną odżywkę białkową: roślinną, jeżeli nie jesz nabiału, albo serwatkową, jeżeli go tolerujesz; cytrynian magnezu rozważ, gdy dieta przy małych porcjach nie pokrywa zapotrzebowania na magnez; a multiwitaminę przy bardzo małych porcjach i ubogiej diecie, pamiętając, iż cytrynianu magnezu i multiwitaminy nie łączy się w pełnych porcjach: razem dają 315 mg magnezu z suplementów, więcej niż górny poziom 250 mg według EFSA [23]. Inne produkty bez nabiału znajdziesz w kategorii białko roślinne vegan, a porę przyjmowania suplementów opisuje nasza tabela, kiedy brać suplementy.

10. Objawy alarmowe: kiedy 112, kiedy pilnie do lekarza

Przy objawach zagrożenia życia dzwoń pod 112, a gdy trzeba jechać na SOR, nie prowadź sam: poproś kogoś o transport albo wezwij karetkę [24]. Co robić przy poszczególnych objawach, opisują punkty poniżej.

nagły, silny ból brzucha, który promieniuje do pleców, albo silny ból brzucha z utrzymującym się wzdęciem, szybkim biciem serca, dusznością lub zasinieniem skóry wokół pępka: natychmiast dzwoń pod 112 lub jedź na SOR z pomocą innej osoby; ulotka Mounjaro przy silnym, uporczywym bólu brzucha promieniującym do pleców każe natychmiast zgłosić się do lekarza, bo może to być ostre zapalenie trzustki, a przy jego podejrzeniu lek się przerywa [25] [1],
silny ból brzucha, który nie mija lub nawraca, albo ból brzucha z gorączką lub dreszczami: pilnie do lekarza tego samego dnia [25],
zażółcenie skóry lub białek oczu, ból z brzucha promieniujący do pleców z wymiotami albo bardzo wysoka gorączka lub dreszcze: natychmiast SOR lub 112, bo może to być powikłanie kamicy żółciowej [24],
zaburzenia oddychania, gwałtownie narastający obrzęk warg, języka lub gardła, trudności w połykaniu, szybkie bicie serca albo omdlenie po leku: natychmiast dzwoń pod 112; ulotka każe w takiej sytuacji natychmiast uzyskać pomoc lekarską, a osoba z autowstrzykiwaczem z adrenaliną powinna go użyć [1] [26],
sama wysypka, świąd lub wyprysk po leku: skontaktuj się z lekarzem przed kolejną dawką [1],
u osoby z cukrzycą leczonej także insuliną lub pochodną sulfonylomocznika objawy hipoglikemii, np. głód, poty, drżenie, kołatanie serca, zawroty głowy albo splątanie: jeżeli osoba jest przytomna i może bezpiecznie połykać, zmierz glukozę, a przy wyniku poniżej 4 mmol/l (około 72 mg/dl) [27] albo gdy nie da się zmierzyć, podaj dorosłemu 15 g glukozy lub innych gwałtownie przyswajalnych węglowodanów (liczbę tabletek glukozy lub ilość żelu ustal z etykiety produktu; może to być też mała szklanka soku owocowego); po 15 minutach zmierz ponownie i powtórz, jeżeli wynik jest przez cały czas poniżej 4 mmol/l [28]; jeżeli hipoglikemia nie ustępuje mimo powtórzeń albo świadomość się pogarsza, dzwoń pod 112, a gdy objawy ustąpią i glukoza przekroczy 4 mmol/l, zjedz przekąskę lub posiłek, który utrzyma poziom cukru dłużej; jeżeli epizody się powtarzają, skontaktuj się z lekarzem prowadzącym: według ulotki to on może zmienić dawki leków przeciwcukrzycowych lub insuliny, a insuliny nie odstawia się samodzielnie [27] [1],
osoba z drgawkami, także gdy podejrzewasz hipoglikemię: dzwoń pod 112; podczas drgawek usuń niebezpieczne przedmioty, podłóż pod głowę miękki materiał, nie krępuj ruchów i niczego nie wkładaj do ust; po ustaniu drgawek udrożnij drogi oddechowe i oceń oddech, a przy prawidłowym oddechu ułóż osobę w pozycji bocznej [29],
każda osoba nieprzytomna, także gdy podejrzewasz hipoglikemię: natychmiast dzwoń pod 112 i oceń oddech; jeżeli oddycha prawidłowo, ułóż ją w pozycji bocznej, a jeżeli nie oddycha prawidłowo, rozpocznij resuscytację według wskazówek dyspozytora [30]; osobie nieprzytomnej niczego nie podawaj doustnie, a glukagon podaj tylko wtedy, gdy jest dostępny i umiesz go użyć, bez opóźniania wezwania pomocy i resuscytacji [27],
wstrzyknięcie większej dawki niż zalecana, także pomyłkowo lub z produktu z nieznanego źródła: natychmiast skontaktuj się z lekarzem lub jedź na SOR, choćby bez objawów, bo mogą pojawić się hipoglikemia, nudności i wymioty; przy zagrożeniu życia dzwoń pod 112 [1],
wymioty lub biegunka, które nie pozwalają pić, zawroty głowy przy wstawaniu, ciemny mocz albo rzadkie oddawanie moczu: pilnie do lekarza tego samego dnia; blada, sina lub marmurkowa skóra, zimna skóra, trudności w oddychaniu albo splątanie lub silna senność: natychmiast 112 [31],
nagły ból lub ucisk w klatce piersiowej, który nie mija, ból w klatce z dusznością, potami, nudnościami lub zawrotami głowy, nagły niedowład, zaburzenia mowy albo opadanie jednej strony twarzy: natychmiast dzwoń pod 112 [32] [33].

11. Tirzepatyd: pytania i odpowiedzi

11.1. Ile kosztuje lek z tirzepatydem?

Cena zależy od apteki i opakowania, dlatego jej nie podajemy. Mounjaro nie występuje w wykazie leków refundowanych na 1.10.2026, więc kupuje się go pełnopłatnie na receptę [13].

11.2. Czy tirzepatyd to to samo co Ozempic?

Nie. Ozempic zawiera semaglutyd, agonistę receptora GLP-1, zarejestrowany w cukrzycy typu 2, a tirzepatyd w leku Mounjaro działa na receptory GIP i GLP-1 i ma też wskazanie w kontroli masy ciała [5] [1].

11.3. Ile można schudnąć na tirzepatydzie?

W SURMOUNT-1 średni spadek masy ciała po 72 tygodniach wyniósł 15,0–20,9%, zależnie od dawki, wobec 3,1% przy placebo, u dorosłych bez cukrzycy stosujących też dietę i ruch [3]. Po odstawieniu leku masa w badaniu SURMOUNT-4 rosła [7].

11.4. Czy tirzepatyd jest bezpieczny?

To dopuszczony lek z opisanymi działaniami niepożądanymi, przede wszystkim żołądkowo-jelitowymi, a niezbyt często z zapaleniem trzustki i chorobami pęcherzyka żółciowego [1]. W przeglądzie Cochrane wpływ leku na poważne zdarzenia niepożądane w okresie 12–18 miesięcy oceniono jako bardzo niepewny, a wszystkie badania prowadzono z udziałem producenta [9].

11.5. Czy jest zamiennik tirzepatydu bez recepty?

Nie. Żaden suplement nie zastąpi tirzepatydu, a oświadczenia dopuszczone w UE dotyczą różnych funkcji: glukomannanu i zamienników posiłków w diecie niskokalorycznej (utrata masy ciała) oraz białka (mięśnie), a nie dowodzą działania porównywalnego z lekiem [4]. Podstawą jest deficyt kaloryczny, białko i ruch.

11.6. Czy można kupić tirzepatyd w internecie?

Nie do zakupu wysyłkowego: w Polsce Mounjaro odbiera się na receptę w aptece stacjonarnej, a internet może służyć najwyżej do sprawdzenia dostępności lub rezerwacji [1] [15] [18]. Tirzepatyd sprzedawany jako odczynnik lub peptyd do badań nie jest legalnym lekiem i nie ma gwarancji składu [16].

11.7. Co się dzieje po odstawieniu tirzepatydu?

W SURMOUNT-4 osoby przestawione na placebo przytyły w ciągu 52 tygodni średnio o 14,0% względem masy osiągniętej po pierwszych 36 tygodniach leczenia [7]. Decyzję o zakończeniu leczenia podejmuje lekarz.

12. Podsumowanie

Tirzepatyd to agonista receptorów GIP i GLP-1 w leku na receptę Mounjaro, wskazany w cukrzycy typu 2 i w kontroli masy ciała [1].
W SURMOUNT-1 średnia utrata masy ciała wyniosła 15,0–20,9% po 72 tygodniach wobec 3,1% przy placebo [3].
Po odstawieniu leku masa ciała rosła [7].
Większość skutków ubocznych to objawy żołądkowo-jelitowe; silny ból brzucha promieniujący do pleców to powód do natychmiastowej pomocy [1] [25].
Mounjaro nie jest refundowany według wykazu na 1.10.2026 [13].
Zamiennika bez recepty nie ma; deficyt kaloryczny, białko, błonnik i trening wspierają redukcję, ale nie zastępują leku [4] [10].
Tirzepatyd z internetu poza apteką to ryzyko podróbki i błędów dawkowania [16].

13. Źródła

Europejska Agencja Leków (EMA). Mounjaro (tirzepatyd), roztwór do wstrzykiwań: Charakterystyka Produktu Leczniczego i ulotka dla pacjenta, informacja o produkcie w języku polskim (dokument urzędowy: wskazanie w cukrzycy typu 2 u dorosłych, młodzieży i dzieci od 10 lat oraz w kontroli masy ciała u dorosłych z BMI co najmniej 30 kg/m² albo od 27 do poniżej 30 kg/m² z co najmniej jedną chorobą związaną z masą ciała; w badaniu kontroli masy ciała u osób bez cukrzycy zaburzenia żołądkowo-jelitowe u 55,6–60,8% leczonych wobec 30,3% przy placebo, nudności u 24,6–33,3% wobec 9,5%, rezygnacja z powodu tych objawów u 1,9–4,4% wobec 0,5%; w zbiorczych badaniach kontroli masy ciała ostra choroba pęcherzyka żółciowego u 2,0% wobec 1,6%, zapalenie pęcherzyka żółciowego u 0,6% wobec 0,2%, reakcje nadwrażliwości u 5,0% wobec 3,8%; ostre zapalenie trzustki i kamica żółciowa występują niezbyt często; SURMOUNT-5 w analizie ChPL: zmiana masy ciała o 21,6% wobec 15,4%; SURPASS-CVOT: 13 299 dorosłych z cukrzycą typu 2 i chorobą sercowo-naczyniową, mediana obserwacji 4,0 roku, współczynnik ryzyka MACE 0,92 wobec dulaglutydu (brak niższości); w badaniu DEXA SURMOUNT-1 większy ubytek tkanki tłuszczowej niż beztłuszczowej masy ciała; brak konieczności zmiany dawki doustnych środków antykoncepcyjnych; odstawienie co najmniej 1 miesiąc przed planowaną ciążą; stosowanie podczas karmienia piersią można rozważyć; ulotka: przy silnym, uporczywym bólu brzucha promieniującym do pleców natychmiast zgłosić się do lekarza, przy objawach ciężkiej reakcji alergicznej natychmiast uzyskać pomoc lekarską, po zastosowaniu większej dawki niż zalecana niezwłocznie zgłosić się do lekarza; ChPL punkt 4.4: odwodnienie z powodu działań żołądkowo-jelitowych może pogorszyć czynność nerek, z ostrą niewydolnością nerek włącznie, a pacjentów należy poinformować o ryzyku i zastosować środki ostrożności, zwłaszcza u osób starszych; ulotka: unikać odwodnienia, pijąc duże ilości płynów; produkt wydawany na receptę). ema.europa.eu, informacja o produkcie Mounjaro. Dostęp: 3.10.2026.
Rejestr Produktów Leczniczych, wyszukiwanie publiczne według substancji czynnej: Semaglutidum i Tirzepatydum (rejestr urzędowy: semaglutyd m.in. w produktach Ozempic, Rybelsus i Wegovy, tirzepatyd w produktach Mounjaro i Mounjaro KwikPen; produkty dopuszczone w procedurze centralnej Unii Europejskiej; stan odczytu z 3.10.2026). rejestrymedyczne.ezdrowie.gov.pl, Rejestr Produktów Leczniczych. Dostęp: 3.10.2026.
Jastreboff A.M., Aronne L.J., Ahmad N.N. i wsp. (SURMOUNT-1 Investigators). Tirzepatide Once Weekly for the Treatment of Obesity. New England Journal of Medicine 2022;387(3):205–216 (badanie fazy 3 z randomizacją i podwójnie ślepą próbą: 2539 dorosłych bez cukrzycy z BMI co najmniej 30 albo co najmniej 27 z powikłaniem, średnia masa 104,8 kg; po 72 tygodniach średnia zmiana masy ciała o 15,0%, 19,5% i 20,9% w trzech grupach tirzepatydu wobec 3,1% przy placebo w analizie niezależnej od przerwania leczenia; dawki 5, 10 i 15 mg tygodniowo jako interwencja badawcza, nie zalecenie; sponsor: producent leku). europepmc.org/article/MED/35658024. Dostęp: 3.10.2026.
Rozporządzenie Komisji (UE) nr 432/2012 z dnia 16 maja 2012 r. ustanawiające wykaz dopuszczonych oświadczeń zdrowotnych dotyczących żywności, Dz.U. UE L 136 z 25.05.2012, s. 1 (akt prawny: białko przyczynia się do wzrostu masy mięśniowej i pomaga w jej utrzymaniu, dla żywności będącej co najmniej źródłem białka; witamina D pomaga w prawidłowym funkcjonowaniu mięśni, przyczynia się do utrzymania prawidłowego stanu kości i pomaga w prawidłowym funkcjonowaniu układu odpornościowego, magnez przyczynia się do zmniejszenia uczucia zmęczenia i znużenia i pomaga w prawidłowym funkcjonowaniu mięśni (bez oświadczenia o wypróżnieniach), a witamina B12 przyczynia się do zmniejszenia uczucia zmęczenia i znużenia, dla żywności będącej co najmniej źródłem tych witamin; w ramach diety niskokalorycznej glukomannan pomaga w utracie wagi przy 3 g dziennie w trzech porcjach po 1 g z 1 lub 2 szklankami wody przed posiłkiem, z ostrzeżeniem o ryzyku zadławienia; zastąpienie dwóch posiłków dziennie w diecie niskokalorycznej zamiennikami posiłku pomaga w utracie wagi; beta-glukany pomagają w utrzymaniu prawidłowego poziomu cholesterolu, dla żywności zawierającej co najmniej 1 g beta-glukanów z owsa, otrębów owsianych, jęczmienia, otrębów jęczmiennych lub ich mieszanek na określoną ilościowo porcję, a korzystny efekt uzyskuje się przy 3 g dziennie; brak oświadczeń o działaniu podobnym do leków GLP-1). eur-lex.europa.eu, rozporządzenie 432/2012. Dostęp: 3.10.2026.
Europejska Agencja Leków (EMA). Ozempic (semaglutyd), roztwór do wstrzykiwań: Charakterystyka Produktu Leczniczego i ulotka dla pacjenta, informacja o produkcie w języku polskim (dokument urzędowy: wskazanie u dorosłych z niedostatecznie kontrolowaną cukrzycą typu 2 łącznie z dietą i wysiłkiem fizycznym; jedyne przeciwwskazanie to nadwrażliwość; ostrzeżenia dotyczą m.in. ostrego zapalenia trzustki, hipoglikemii przy łączeniu z pochodną sulfonylomocznika lub insuliną, retinopatii cukrzycowej, nietętniczej przedniej niedokrwiennej neuropatii nerwu wzrokowego, gastroparezy i zachłyśnięcia podczas znieczulenia; zalecenie odstawienia co najmniej 2 miesiące przed planowaną ciążą i niestosowania w okresie karmienia piersią; produkt wydawany na receptę). ema.europa.eu, informacja o produkcie Ozempic. Dostęp: 3.10.2026.
Aronne L.J., Horn D.B., le Roux C.W. i wsp. (SURMOUNT-5 Trial Investigators). Tirzepatide as Compared with Semaglutide for the Treatment of Obesity. New England Journal of Medicine 2025;393(1):26–36 (badanie otwarte fazy 3b: 751 dorosłych z otyłością bez cukrzycy typu 2, 72 tygodnie; interwencja badawcza, nie zalecenie: maksymalna tolerowana dawka tirzepatydu (10 lub 15 mg) albo semaglutydu (1,7 lub 2,4 mg) raz w tygodniu, czyli dawki stosowane w leczeniu otyłości, a nie dawki Ozempicu w cukrzycy; średnia zmiana masy ciała o 20,2% przy tirzepatydzie wobec 13,7% przy semaglutydzie; badanie otwarte, sponsor: producent tirzepatydu). europepmc.org/article/MED/40353578. Dostęp: 3.10.2026.
Aronne L.J., Sattar N., Horn D.B. i wsp. (SURMOUNT-4 Investigators). Continued Treatment With Tirzepatide for Maintenance of Weight Reduction in Adults With Obesity: The SURMOUNT-4 Randomized Clinical Trial. JAMA 2024;331(1):38–48 (badanie z randomizowanym odstawieniem: 783 dorosłych bez cukrzycy przez 36 tygodni na tirzepatydzie, u 670 zrandomizowanych średni ubytek masy ciała 20,9%; następnie 52 tygodnie kontynuacji albo placebo; zmiana masy od 36. do 88. tygodnia o minus 5,5% wobec plus 14,0%; sponsor: producent leku). europepmc.org/article/MED/38078870; pełny tekst: PMC10714284. Dostęp: 3.10.2026.
Frías J.P., Davies M.J., Rosenstock J. i wsp. (SURPASS-2 Investigators). Tirzepatide versus Semaglutide Once Weekly in Patients with Type 2 Diabetes. New England Journal of Medicine 2021;385(6):503–515 (badanie otwarte fazy 3: 1879 osób z cukrzycą typu 2 leczonych metforminą, 40 tygodni; spadek HbA1c o 2,01, 2,24 i 2,30 punktu procentowego w trzech grupach tirzepatydu wobec 1,86 przy semaglutydzie; dawki tirzepatydu 5, 10 i 15 mg oraz semaglutydu 1 mg tygodniowo jako interwencja badawcza, nie zalecenie; badanie otwarte, sponsor: producent tirzepatydu). europepmc.org/article/MED/34170647. Dostęp: 3.10.2026.
Franco J.V., Guo Y., Varela L.B. i wsp. Tirzepatide for adults living with obesity. Cochrane Database of Systematic Reviews 2025, CD016018 (przegląd systematyczny 9 badań z randomizacją, 7111 uczestników; w 8 badaniach z placebo i obserwacji 12–18 miesięcy większy spadek masy ciała o średnio 16,03 punktu procentowego, pewność umiarkowana; w jednym badaniu z obserwacją 3,5 roku o 15,66 punktu; brak wyraźnej różnicy w poważnych zdarzeniach niepożądanych przy bardzo niskiej pewności danych; wszystkie badania z dużym udziałem producenta). europepmc.org/article/MED/41161687. Dostęp: 3.10.2026.
Mozaffarian D., Agarwal M., Aggarwal M. i wsp. Nutritional priorities to support GLP-1 therapy for obesity: A joint advisory from the American College of Lifestyle Medicine, the American Society for Nutrition, the Obesity Medicine Association, and the Obesity Society. Obesity Pillars 2025;15:100181, z korektą opublikowaną w 2026 r. (stanowisko ekspertów, nie badanie: zalecenie treningu siłowego co najmniej 3 razy w tygodniu i co najmniej 150 minut umiarkowanego wysiłku tlenowego tygodniowo; zaproponowane cele białka podczas redukcji masy ciała 1,2–1,6 g na kilogram masy ciała na dobę, jako całodzienne spożycie ze wszystkich źródeł, z zastrzeżeniem, iż przy otyłości liczenie na masę rzeczywistą może zawyżać potrzeby; w podgrupie DEXA badania STEP 1 z 13,6 kg ubytku 8,3 kg stanowiła tkanka tłuszczowa, a 5,3 kg (38%) beztłuszczowa masa ciała; przy nudnościach mniejsze posiłki i czasowe ograniczenie potraw tłustych i bardzo bogatych w błonnik, przy zaparciach płyny i błonnik z żywności, a gdy to nie wystarcza, codzienny magnez dobierany tak, by wypróżnienia były regularne (cytrynian magnezu skuteczny i dobrze tolerowany), suplementy błonnika lub makrogol 3350; suplementy diety można proaktywnie rozważać dla składników zagrożonych, takich jak witamina D, wapń i B12, dopasowane do potrzeb osoby; odwodnienie przy ciężkich nudnościach, wymiotach lub biegunce może powodować ostre uszkodzenie nerek, więc należy mu zapobiegać). europepmc.org/article/MED/40673264; pełny tekst: PMC12264624. Dostęp: 3.10.2026.
Šantić R., Martinović L., Pavlović N. i wsp. Lean Mass and Musculoskeletal Preservation in GLP-1-Based Obesity Treatment: Nutrition, Exercise, Supplementation, and Monitoring Strategies. Metabolites 2026;16(6):364 (przegląd narracyjny: semaglutyd i tirzepatyd zmniejszają głównie tkankę tłuszczową, z mniejszym, ale stałym ubytkiem masy beztłuszczowej; masa beztłuszczowa z DEXA nie jest tym samym co mięśnie, a jej ubytek nie musi oznaczać utraty siły; jako postępowanie wskazano dietę opartą na żywności, odpowiednią ilość białka i trening oporowy, a odżywki białkowe przy niewystarczającym spożyciu; przegląd nie jest metaanalizą). europepmc.org/article/MED/42346344; pełny tekst: PMC13303403. Dostęp: 3.10.2026.
Eli Lilly and Company, Lilly Medical (USA). Can adults with obesity or overweight taking Zepbound also take oral contraceptives?, 25.02.2026 (informacja producenta oparta na amerykańskiej informacji o leku z tirzepatydem: przy doustnej antykoncepcji hormonalnej zmiana na metodę niedoustną albo dodanie metody barierowej na 4 tygodnie po rozpoczęciu leczenia i na 4 tygodnie po każdym zwiększeniu dawki; dokument dotyczy rynku USA i różni się od europejskiej Charakterystyki Produktu Leczniczego). medical.lilly.com, Zepbound i antykoncepcja doustna. Dostęp: 3.10.2026.
Minister Zdrowia. Obwieszczenie z dnia 16 września 2026 r. w sprawie wykazu refundowanych leków, środków spożywczych specjalnego przeznaczenia żywieniowego oraz wyrobów medycznych na 1 października 2026 r., załącznik w formacie xlsx (dokument urzędowy: w części A1 Ozempic 0,25 mg, 0,5 mg i 1 mg refundowany w cukrzycy typu 2 u pacjentów leczonych co najmniej dwoma lekami hipoglikemizującymi, z HbA1c co najmniej 7,5%, z otyłością definiowaną jako BMI co najmniej 30 kg/m² oraz bardzo wysokim ryzykiem sercowo-naczyniowym, poziom odpłatności 30%; w załączniku nie występują produkty Wegovy, Rybelsus ani Mounjaro). gov.pl, obwieszczenie refundacyjne na 1.10.2026. Dostęp: 3.10.2026.
Ministerstwo Zdrowia. Komunikat Ministra Zdrowia w sprawie dostępności i refundacji leków z grupy analogów GLP-1, 26.08.2024 (komunikat urzędowy: 73% wydanych opakowań analogów GLP-1 sprzedano pełnopłatnie; w leczeniu farmakologicznym otyłości jako alternatywę wskazano m.in. Mounjaro, zarejestrowany także do leczenia dorosłych z otyłością lub nadwagą). gov.pl, komunikat MZ o analogach GLP-1. Dostęp: 3.10.2026.
Główny Inspektorat Farmaceutyczny. Internetowa sprzedaż leków (strona informacyjna w archiwum BIP GIF: wysyłkowa sprzedaż przez internet może dotyczyć wyłącznie produktów leczniczych wydawanych bez recepty, zgodnie z rozporządzeniem Ministra Zdrowia obowiązującym od 1.07.2015; leki wydawane na receptę są wydawane w aptekach stacjonarnych). archiwum.gif.gov.pl, internetowa sprzedaż leków. Dostęp: 3.10.2026.
Amerykańska Agencja Żywności i Leków (FDA). Concerns with Unapproved GLP-1 Drugs Used for Weight Loss (strona z obawami FDA), aktualizacja 1.10.2026 (komunikat urzędowy dotyczący rynku USA: podrabiany Ozempic może zawierać złe składniki, za mało, za dużo albo wcale substancji czynnej; do 31.05.2026 zgłoszono 990 zdarzeń niepożądanych po semaglutydzie i ponad 730 po tirzepatydzie z receptur aptecznych; błędy dawkowania prowadzące do hospitalizacji; sole semaglutydu o niepotwierdzonych adekwatnościach; nielegalna sprzedaż produktów oznaczonych jako do celów badawczych lub nie do spożycia przez ludzi). fda.gov, ostrzeżenie o niezatwierdzonych lekach GLP-1. Dostęp: 3.10.2026.
Europejska Agencja Leków (EMA). EMA alerts EU patients and healthcare professionals to reports of falsified Ozempic pens, 18.10.2023 (komunikat urzędowy: fałszywe wstrzykiwacze wykryte u hurtowników w UE i Wielkiej Brytanii, wykryte dzięki nieaktywnym numerom seryjnym; brak dowodów, iż trafiły do pacjentów przez legalne apteki; zalecenie kupowania leków przez internet wyłącznie w legalnych aptekach i niestosowania podejrzanych wstrzykiwaczy). ema.europa.eu, alert o sfałszowanych wstrzykiwaczach Ozempic. Dostęp: 3.10.2026.
Główny Inspektorat Farmaceutyczny. Rekomendacje Wykonawczej Grupy Sterującej ds. Niedoborów i Bezpieczeństwa Produktów Leczniczych w sprawie braków agonistów receptora GLP-1, 26.06.2024 (komunikat urzędowy: przepisywanie wyłącznie zgodnie z zatwierdzonymi wskazaniami, niestosowanie agonistów GLP-1 w celu redukcji masy ciała u osób bez otyłości lub z nadwagą bez problemów zdrowotnych związanych z masą ciała, czyli unikanie kosmetycznej redukcji masy poza wskazaniami; nabywanie leków wyłącznie w aptece i stosowanie pod kontrolą lekarza; rekomendacje omawiano 12.04.2024, strona opublikowana 26.06.2024). gov.pl, rekomendacje GIF w sprawie GLP-1. Dostęp: 3.10.2026.
Polska Agencja Antydopingowa. Lista substancji i metod zabronionych 2026 (polskie tłumaczenie Międzynarodowego Standardu WADA, obowiązuje od 1.01.2026; semaglutyd ani tirzepatyd nie są wymienione z nazwy, a klasa S0 obejmuje substancje niezatwierdzone do użytku terapeutycznego u ludzi). antydoping.pl, Lista zabroniona 2026. Dostęp: 3.10.2026.
Polska Agencja Antydopingowa. Program Monitorujący 2026 (polskie tłumaczenie programu WADA: markery semaglutydu i tirzepatydu monitorowane podczas zawodów i poza zawodami; program obejmuje substancje spoza listy zabronionej, obserwowane w celu wykrycia wzorców niewłaściwego stosowania w sporcie). antydoping.pl, Program Monitorujący 2026. Dostęp: 3.10.2026.
National Health Service. How to get more fibre into your diet (informacja dla pacjentów, przegląd strony 02.03.2026: dorośli powinni dążyć do 30 g błonnika dziennie, większość spożywa około 20 g; źródła: pełne ziarna, ziemniaki ze skórką, rośliny strączkowe, warzywa, owoce, orzechy; zalecenie brytyjskie). nhs.uk, fibre. Dostęp: 3.10.2026.
Simancas-Racines D., Campuzano-Donoso M., Rossetti G. i wsp. Micronutrient risk with GLP-1 receptor and dual incretin agonists in obesity: Mechanistic pathways, clinical signals, and a monitoring framework. Obesity Pillars 2026;19 (przegląd narracyjny: podatność na niedobory wynika z mniejszego spożycia i różnorodności diety, nietolerancji żołądkowo-jelitowej, szybkiej utraty masy i wyjściowego ryzyka żywieniowego; najważniejsze sygnały dotyczą żelaza, witaminy B12, witaminy D, wapnia, magnezu i cynku, a kontekstowo tiaminy, folianów, witaminy A i potasu; większość opisanych nieprawidłowości jest subkliniczna lub pośrednia, a znaczenie kliniczne mogą mieć u osób po operacji bariatrycznej, z chorobami przewodu pokarmowego, o słabej diecie wyjściowej, starszych lub z długotrwałymi nudnościami i wymiotami; zalecana ocena żywieniowa i celowane badania u grup ryzyka; przegląd nie jest metaanalizą). europepmc.org/article/MED/42382663; pełny tekst: PMC13316283. Dostęp: 3.10.2026.
Europejski Urząd ds. Bezpieczeństwa Żywności (EFSA). Overview on Tolerable Upper Intake Levels as derived by the Scientific Committee on Food and the EFSA Panel on Dietetic Products, Nutrition and Allergies, wersja 11, sierpień 2025 (górny tolerowany poziom spożycia dla dorosłych: cynk 25 mg dziennie, witamina D 100 µg dziennie, magnez z suplementów, wody i żywności wzbogacanej 250 mg dziennie). efsa.europa.eu, ul-summary-report.pdf. Dostęp: 3.10.2026.
National Health Service. Gallstones (informacja dla pacjentów, przegląd strony 11.08.2025: pilny lekarz przy bólu brzucha trwającym dłużej niż 30 minut; natychmiastowa pomoc przy nagłym silnym bólu brzucha, bólu promieniującym do pleców z wymiotami, bardzo wysokiej temperaturze lub dreszczach albo zażółceniu skóry lub białek oczu; szybka utrata masy ciała zwiększa ryzyko kamicy; nie prowadzić samemu do szpitala; ścieżki pomocy opisane dla Wielkiej Brytanii). nhs.uk, Gallstones. Dostęp: 3.10.2026.
National Health Service. Acute pancreatitis (informacja dla pacjentów, przegląd strony 11.03.2026: natychmiastowa pomoc przy nagłym, silnym bólu brzucha, który promieniuje do pleców, albo któremu towarzyszy utrzymujące się wzdęcie, szybkie bicie serca, trudności w oddychaniu lub zasinienie skóry wokół pępka; pilny lekarz przy nagłym silnym bólu, który nie mija lub nawraca, albo z gorączką lub dreszczami; ścieżki pomocy opisane dla Wielkiej Brytanii, w Polsce numer alarmowy to 112). nhs.uk, Acute pancreatitis. Dostęp: 3.10.2026.
National Health Service. Anaphylaxis (informacja dla pacjentów, przegląd strony 21.06.2023: obrzęk gardła i języka, trudności w oddychaniu i połykaniu, omdlenie; przy podejrzeniu reakcji anafilaktycznej natychmiastowe wezwanie pomocy i użycie autowstrzykiwacza z adrenaliną, jeżeli osoba go ma; ścieżki pomocy opisane dla Wielkiej Brytanii). nhs.uk, Anaphylaxis. Dostęp: 3.10.2026.
National Health Service. Low blood sugar (hypoglycaemia) (informacja dla pacjentów, przegląd strony 03.08.2023: hipoglikemia to glukoza poniżej 4 mmol/l; objawy m.in. głód, zawroty głowy, niepokój lub drażliwość, poty, drżenie, mrowienie warg, kołatanie serca, zaburzenia widzenia, splątanie; postępowanie u osoby przytomnej: gwałtownie przyswajalne węglowodany, np. mała szklanka soku owocowego lub słodzonego napoju gazowanego, 5 tabletek glukozy lub dekstrozy, 4 duże żelki albo 2 tubki żelu z glukozą, ponowny pomiar po 10–15 minutach, powtórzenie, jeżeli wynik jest przez cały czas poniżej 4 mmol/l, potem przekąska lub posiłek; osoba nieprzytomna: nic do jedzenia ani picia, pozycja boczna, glukagon, jeżeli jest dostępny; wezwanie pogotowia, gdy nie ma glukagonu, gdy brak poprawy 10 minut po wstrzyknięciu albo gdy osoba piła alkohol; ścieżki pomocy opisane dla Wielkiej Brytanii, w Polsce numer alarmowy to 112). nhs.uk, Low blood sugar. Dostęp: 3.10.2026.
American Diabetes Association. Hypoglycemia (Low Blood Glucose) (informacja dla pacjentów: przy glukozie poniżej 70 mg/dl zasada 15–15, czyli 15 g węglowodanów, ponowny pomiar po 15 minutach i powtórzenie, jeżeli wynik jest przez cały czas niski; po normalizacji posiłek lub przekąska; przy ciężkiej hipoglikemii glukagon i wezwanie pomocy; ścieżki pomocy opisane dla USA, w Polsce numer alarmowy to 112). diabetes.org, Hypoglycemia (Low Blood Glucose). Dostęp: 3.10.2026.
St John Ambulance. Seizure (instrukcja pierwszej pomocy, przegląd strony 28.04.2025: podczas napadu usunąć niebezpieczne przedmioty i poprosić świadków o odsunięcie się, nie krępować osoby ani jej nie przemieszczać, chyba iż grozi jej bezpośrednie niebezpieczeństwo, niczego nie wkładać do ust, podłożyć pod głowę miękki materiał i poluzować odzież na szyi; po ustaniu drgawek udrożnić drogi oddechowe i sprawdzić oddech, a przy prawidłowym oddechu ułożyć osobę w pozycji bocznej; pogotowie przy pierwszym napadzie, napadach powtarzających się, nieznanej przyczynie, napadzie trwającym ponad 5 minut, braku reakcji ponad 10 minut po napadzie, urazie albo nieprawidłowym oddychaniu; instrukcja brytyjska, w Polsce numer alarmowy to 112). sja.org.uk, seizure. Dostęp: 3.10.2026.
St John Ambulance. How to do CPR, przegląd kliniczny 28.04.2025 (instrukcja pierwszej pomocy: gdy osoba dorosła nie reaguje i nie oddycha prawidłowo, wezwać pomoc i rozpocząć resuscytację; telefon w trybie głośnomówiącym, wskazówki dyspozytora; instrukcja brytyjska, w Polsce numer alarmowy to 112). sja.org.uk, how to do CPR. Dostęp: 3.10.2026.
National Health Service. Dehydration (informacja dla pacjentów, przegląd strony 01.05.2026: pilna porada przy nietypowym zmęczeniu, zawrotach głowy przy wstawaniu, ciemnym moczu lub rzadkim oddawaniu moczu, szybkim oddechu lub tętnie; natychmiastowa pomoc przy bladej, sinej lub marmurkowej skórze, zimnej skórze, trudnościach w oddychaniu albo splątaniu lub nadmiernej senności; ścieżki pomocy opisane dla Wielkiej Brytanii). nhs.uk, Dehydration. Dostęp: 3.10.2026.
National Health Service. Chest pain (informacja dla pacjentów, przegląd strony 8.08.2023: natychmiastowe wezwanie pomocy przy nagłym bólu lub ucisku w klatce piersiowej, który nie mija, bólu promieniującym do ręki, szyi, żuchwy, brzucha lub pleców albo bólu z potami, nudnościami, zawrotami głowy lub dusznością; ścieżki pomocy opisane dla Wielkiej Brytanii). nhs.uk, Chest pain. Dostęp: 3.10.2026.
National Health Service. Paralysis (informacja dla pacjentów, przegląd strony 17.07.2023: natychmiastowe wezwanie pogotowia przy nagłym niedowładzie lub osłabieniu, zaburzeniach mowy, opadaniu jednej strony twarzy albo niemożności uniesienia ręki; ścieżki pomocy opisane dla Wielkiej Brytanii). nhs.uk, Paralysis. Dostęp: 3.10.2026.