Synowa zapisała wnuczkę na balet, angielski, pływanie i robotykę. W poniedziałek, środę i piątek wożę ją po całym mieście — trzy przesiadki autobusem, bo nie mam prawa jazdy.
Autobus linii 345 właśnie odjechał mi sprzed nosa. Hania stała obok z torbą baletową przewieszoną przez ramię i patrzyła na mnie tymi swoimi dużymi oczami, jakby chciała powiedzieć coś mądrego, ale jeszcze nie umiała.
Było dwadzieścia po trzeciej, następny autobus za jedenaście minut, a balet zaczynał się o czwartej na drugim końcu Mokotowa. Wiedziałam, iż nie zdążymy. I wiedziałam, iż za dwie godziny dostanę SMS-a od synowej.
Dostałam. Ale o tym za chwilę.
Wożę Hanię na zajęcia od września. Trzy razy w tygodniu - poniedziałek, środa, piątek. Poniedziałek to balet na Mokotowie. Środa - angielski w centrum, koło Dworca Centralnego. Piątek - pływanie na basenie przy Siennej. Do tego sobotnia robotyka, ale na tę zabiera ją syn, bo w sobotę nie pracuje. Reszta spada na mnie.
Mam na imię Danuta, sześćdziesiąt trzy lata, od dwóch lat na emeryturze. Całe życie przepracowałam na poczcie na Bródnie - sortowałam listy, wydawałam przesyłki, stałam za okienkiem. Nogi mam zmęczone po trzydziestu latach stania, kolano prawe puchnie mi po dłuższym chodzeniu, a ortopeda mówi, iż operacja jeszcze nie, ale rehabilitacja już tak. Na rehabilitację nie chodzę, bo nie mam kiedy. Wożę wnuczkę.
Grzegorz, mój syn, mieszka z Patrycją i Hanią na Wilanowie. Ja mieszkam na Bródnie. Między nami pół Warszawy i trzy przesiadki. Czasem dwie, jeżeli tramwaj się zgadza. Ale zwykle się nie zgadza. Patrycja pracuje w korporacji, Grzegorz w firmie IT, oboje wychodzą rano i wracają po szóstej. Hania kończy szkołę o pierwszej. Między pierwszą a powrotem rodziców jestem ja.
Nie narzekam na Hanię. Hania to dobre dziecko, ciche, posłuszne, lubi się przytulać. Problem nie jest w Hani. Problem jest w tym, iż moje kolana mają sześćdziesiąt trzy lata, a rozkład autobusów w Warszawie ma swój własny rozum.
W poniedziałek odbieram Hanię ze szkoły na Wilanowie. To pierwszy autobus. Potem jedziemy na Mokotów na balet - przesiadka na Puławskiej. Po balecie wracamy na Wilanów - znowu przesiadka.
Potem ja jadę do siebie na Bródno. Trzy autobusy, jeden tramwaj, czasem cztery godziny na nogach. W środę to samo, tylko angielski jest w centrum, co oznacza, iż przesiadek jest więcej. W piątek pływanie.
Przez pierwsze dwa miesiące dawałam radę. Było ciepło, dni długie, Hania lubiła siedzieć na przystanku i liczyć samochody. Robiłyśmy z tego zabawę. Ja też się łudziłam, iż dam radę, bo przecież babcia zawsze daje radę. Bo przecież tak powinno być.
W listopadzie zaczęło padać i ciemnieć o czwartej. Hania marzła na przystankach, ja czułam, jak kolano puchnie z każdym dniem. Raz prawie upadłam na mokrym chodniku koło Centralnego - złapała mnie za rękaw jakaś kobieta. Hania wtedy się przestraszyła, a ja udawałam, iż nic się nie stało.
Na początku grudnia powiedziałam Grzegorkowi. Zadzwoniłam wieczorem i powiedziałam spokojnie - bo ja nie umiem krzyczeć na swoje dzieci - iż jest mi ciężko. Że kolano. Że ciemno. Że trzy przesiadki to za dużo dla mnie.
Grzegorz milczał przez chwilę, a potem powiedział: - Mamo, pogadam z Patrycją, coś wymyślimy.
Minął tydzień. Nic nie wymyślili.
Zadzwoniłam jeszcze raz. Grzegorz powiedział, iż Patrycja nie chce rezygnować z żadnych zajęć, bo Hania jest zdolna i te zajęcia są dla niej ważne. Że mogą zapłacić za taksówkę, jeżeli chcę. Że mogę brać taksówkę i oni zwrócą.
Pomyślałam - dobrze, niech będzie taksówka. Ale kiedy napisałam do Patrycji, żeby ustalić szczegóły, dostałam SMS-a. Trzy zdania, które do dziś pamiętam co do słowa.
"Dzień dobry. To może taksówka? Mogę pani podać numer do aplikacji."
Pani. Mogę pani podać numer. Do aplikacji.
Nie do końca wiem, co mnie bardziej zabolało - to "pani" po siedmiu latach bycia babcią jej dziecka, czy to, iż jedynym rozwiązaniem, jakie widziała, było zrzucenie na mnie kolejnej rzeczy do ogarnięcia. Bo ja nie umiem obsługiwać aplikacji. Mam stary telefon z przyciskami. Grzegorz wie. Patrycja najwyraźniej nie.
Albo wie, ale nie ma to dla niej znaczenia.
Wieczorem siedziałam w kuchni i piłam herbatę. Telefon leżał na stole ekranem do dołu. Za oknem padał śnieg - taki mokry, grudniowy, co zaraz zamienia się w błoto. Myślałam o swojej mamie, o tym, jak wożiła mnie na tramwaju do szkoły muzycznej. Ale mama wtedy miała czterdzieści lat i zdrowe nogi. I nikt nie zapisywał mnie na cztery zajęcia naraz.
Przez następny tydzień dalej woziłam Hanię. Nie dlatego, iż nie byłam zła. Byłam. Ale Hania czekała na mnie pod szkołą z tą swoją torbą i tym uśmiechem i nie umiałam jej powiedzieć, iż babcia nie przyjdzie.
Dopiero przed świętami postawiłam sprawę jasno. Przyjechałam na Wilanów na niedzielny obiad i kiedy Patrycja poszła z Hanią do pokoju układać klocki, powiedziałam Grzegorkowi:
- Synku, od stycznia mogę wozić Hanię dwa razy w tygodniu. Nie trzy. I albo balet, albo angielski - te, które są bliżej. Na pływanie musicie znaleźć kogoś innego.
Grzegorz patrzył na mnie tak, jakbym mu powiedziała, iż wyjeżdżam do Australii.
- Ale mamo, kto ją zawiezie?
- Nie wiem, synku. Macie samochód, macie pieniądze. Może Patrycja weźmie raz w tygodniu krótszy dzień. Może znajdziecie opiekunkę. Ale ja nie dam rady trzech razy w tygodniu przez pół Warszawy na dwóch kolanach, z których jedno jest do wymiany.
Patrycja wróciła w połowie tej rozmowy. Stała w drzwiach kuchni i słuchała. Nie powiedziała nic. Grzegorz też milczał. Hania wołała z pokoju - Babciu, chodź, zbudowałam zamek!
Poszłam do Hani. Zamek był piękny. Z kolorowych klocków, z wieżą i bramą. Hania powiedziała, iż w zamku mieszka księżniczka, która jeździ autobusem, bo nie ma karety.
Uśmiechnęłam się, ale musiałam odwrócić głowę, żeby nie zobaczyła, iż mam mokre oczy.
Od stycznia wożę Hanię dwa razy w tygodniu. Na balet i angielski. Pływanie przejęła opiekunka, którą Patrycja znalazła przez internet. Z roboty - bo nikt mnie o to nie prosił - Patrycja odwozi Hanię sama w soboty, jak wcześniej Grzegorz.
Patrycja dalej mówi do mnie "pani". Ja dalej mówię do niej "Patrycjo", bo tak się umawialiśmy siedem lat temu. SMS-ów od niej dostaję mniej. Grzegorz dzwoni w niedziele.
Kolano boli trochę mniej, odkąd chodzę na rehabilitację. Mam czas we wtorki i czwartki, bo wtedy nie wożę Hani.
Czasem, kiedy siedzę na przystanku i czekam na autobus z Hanią, patrzę na nią i myślę, iż kiedyś Hania będzie miała własne dzieci. I mam cichą nadzieję, iż gdy jej mama będzie miała sześćdziesiąt trzy lata i bolące kolana, Hania powie: nie musisz, mamo. Odpoczywaj. Ja się tym zajmę.
Ale tego jej nie powiem. Bo babcia nie mówi takich rzeczy na głos. Babcia trzyma Hanię za rękę i czeka na następny autobus.
