Zdrowie jamy ustnej a kondycja psychiczna – zależność, której nie można ignorować, co bakterie na języku mówią o starzeniu się, ciężki przebieg long COVID wiąże się ze zmianami mikrobiomu jamy ustnej i płuc, liszaj płaski jamy ustnej – dlaczego rozpoznanie i regularne kontrole są tak ważne, e-papierosy a zdrowie przyzębia – co mówią najnowsze badania, zdarzenia niepożądane w szpitalach – raport RPP wskazuje luki w systemie, zdrowie jamy ustnej częścią profilaktyki chorób przewlekłych – eksperci apelują o zmiany – zachęcamy do zapoznania się z zestawieniem najciekawszych wiadomości z branży stomatologicznej z ostatnich dni!
Problemy ze zdrowiem psychicznym mogą negatywnie wpływać na stan jamy ustnej, zwiększając ryzyko próchnicy, chorób przyzębia i bruksizmu. Zależność działa jednak w obie strony – zły stan uzębienia może obniżać samoocenę, utrudniać kontakty społeczne i pogarszać samopoczucie. Przy okazji obchodzonego niedawno Światowego Dnia Zdrowia Psychicznego Hiszpańska Rada Generalna Lekarzy Dentystów przypomniała o znaczeniu profilaktyki oraz otwartej komunikacji między pacjentem a zespołem stomatologicznym.
Skład mikrobiomu jamy ustnej zmienia się wraz z wiekiem, a niektóre bakterie mogą być powiązane z wynikami testów oceniających funkcje poznawcze. Międzynarodowy zespół naukowców sprawdził te zależności u mieszkańców Wielkiej Brytanii i Belgii. Wyniki wskazują na interesujące powiązania, ale nie pozwalają jeszcze stwierdzić, czy mikroorganizmy w jamie ustnej wpływają na sprawność umysłową.
Osoby zmagające się z najcięższą postacią long COVID wykazują wyraźne różnice w składzie mikrobiomu jamy ustnej i dróg oddechowych. Badanie opublikowane na łamach „European Respiratory Journal” – obejmujące ponad 700 pacjentów – wykazało również związek między zmianami w mikrobiomie płuc a objawami oddechowymi, zaburzeniami poznawczymi i dolegliwościami ze strony układu pokarmowego.
Liszaj płaski jamy ustnej wymaga nie tylko adekwatnego rozpoznania, ale także długotrwałej obserwacji. Choć ryzyko rozwoju raka jest niewielkie, nie można go całkowicie wykluczyć. Przypadek 68-letniej pacjentki, u której w obrębie utrzymującej się zmiany na języku rozpoznano raka płaskonabłonkowego, wskazuje, jak ważna jest czujność onkologiczna i reagowanie na niepokojące zmiany w obrębie błony śluzowej.
E-papierosy mogą wiązać się z gorszym stanem przyzębia i mniej korzystną odpowiedzią na leczenie periodontologiczne niż u osób niepalących. Choć dostępne dane wskazują, iż wapowanie prawdopodobnie stanowi mniejsze zagrożenie dla tkanek przyzębia niż palenie tradycyjnych papierosów, nie oznacza to, iż jest obojętne dla zdrowia jamy ustnej. Autorzy przeglądu opublikowanego na łamach „British Dental Journal” zwrócili uwagę na ograniczenia obecnych badań i wskazali, jak rozmawiać z pacjentami o e-papierosach.
Choć szpitale objęte umowami z Narodowym Funduszem Zdrowia mają obowiązek gromadzenia informacji o zdarzeniach niepożądanych, raportowanie przez cały czas pozostawia wiele do życzenia. Z badania Rzecznika Praw Pacjenta wynika, iż niemal połowa ankietowanych placówek zarejestrowała w 2024 r. nie więcej niż 50 takich zdarzeń. Barierami pozostają obawy personelu przed konsekwencjami zgłoszenia, niedostateczna wiedza i brak jednolitych standardów. Wnioski z raportu są istotne również dla środowiska stomatologicznego.
Zdrowie jamy ustnej powinno być integralną częścią profilaktyki chorób przewlekłych, a nie osobnym obszarem opieki medycznej. Tak uważają eksperci europejskich organizacji stomatologicznych i zdrowia publicznego, którzy apelują o ściślejszą współpracę lekarzy dentystów z lekarzami innych specjalności. Wskazują też, iż wspólne działania profilaktyczne mogą pomóc w zapobieganiu zarówno schorzeniom jamy ustnej, jak i innym chorobom niezakaźnym.
Współczesna stomatologia wymaga od lekarzy nie tylko doskonałych umiejętności zabiegowych, ale również efektywnego przekazywania informacji. Pacjenci często mają trudności ze zrozumieniem skomplikowanych procedur lub potrzeby przeprowadzenia konkretnych działań. Wykorzystanie fotografii klinicznej znacząco ułatwia ten proces, stanowiąc wizualne wsparcie dla przekazywanych treści. – Sam fakt posiadania dokumentacji fotograficznej stanowi ogromną pomoc w praktyce. Zdjęcie pozwala w przejrzysty sposób pokazać pacjentowi istniejące problemy w jamie ustnej, omówić przebieg planowanego zabiegu oraz przedstawić ewentualne powikłania – mówi dr n. med. Leszek Szalewski, specjalista protetyki stomatologicznej, wykładowca Uniwersytetu Medycznego w Lublinie i pasjonat fotografii stomatologicznej, który od 2015 r. prowadzi szkolenia i warsztaty z tej tematyki.
