Spór o staż pracy na kierownika apteki. Niepełnosprawny farmaceuta nigdy nim nie zostanie?

mgr.farm 13 godzin temu

Na Dolnym Śląsku rozgorzał spór pomiędzy organami nadzoru farmaceutycznego a samorządem aptekarskim o przepisy warunkujących objęcie stanowiska kierownika apteki. Dolnośląska Izba Aptekarska we Wrocławiu (DIA) wystosowała publiczny sprzeciw wobec praktyk Dolnośląskiego Wojewódzkiego Inspektora Farmaceutycznego (DWIF). Zarzuca mu nie tylko błędną wykładnię prawa, ale również działania o charakterze dyskryminacyjnym. Z kolei DWIF konsekwentnie broni swojego stanowiska, powołując się na literalne brzmienie przepisów, historię nowelizacji oraz orzecznictwo.

Staż pracy i funkcja kierownika apteki

Zgodnie z ustawą z dnia 6 września 2001 r. – Prawo farmaceutyczne, a dokładnie z jej art. 88 ust. 2 pkt 1, aby objąć funkcję kierownika apteki ogólnodostępnej farmaceuta musi spełniać jeden z dwóch wariantów stażowych:

Posiadać co najmniej pięcioletni staż pracy w aptece ogólnodostępnej w pełnym wymiarze czasu pracy.
Posiadać co najmniej dwuletni staż pracy w aptece ogólnodostępnej w pełnym wymiarze czasu pracy, o ile legitymuje się jednocześnie tytułem specjalisty w dziedzinie farmacji aptecznej, klinicznej lub farmakologii.

Istotą problemu jest fragment przepisu mówiący o „pełnym wymiarze czasu pracy”. Problem ten dotyczy osób, które z różnych przyczyn świadczą pracę na tzw. ułamek etatu (np. 1/2 lub 3/4 etatu).

Stanowisko Dolnośląskiego Wojewódzkiego Inspektora Farmaceutycznego

Dolnośląski WIF, Mariusz Kozłowski, stoi na stanowisku, iż do wymaganego stażu pracy wlicza się wyłącznie okres zatrudnienia w pełnym wymiarze godzin. Inspektor argumentuje to w ten sposób podkreśla, iż przepis wprost formułuje wymóg pełnego etatu. Co więcej, Inspektor przypomina, iż ostatnia nowelizacja art. 88 ust. 2 Prawa farmaceutycznego, która weszła w życie 16 kwietnia 2021 r., miała na celu ostateczne rozwianie wątpliwości interpretacyjnych w tym zakresie. Przed 15 kwietnia 2021 r. regulacja nie precyzowała wymaganego wymiaru czasu pracy, mówiąc jedynie o stażu 5-letnim lub 3-letnim ze specjalizacją z farmacji aptecznej.

Mariusz Kozłowski wskazuje też, iż choćby na gruncie poprzednich przepisów judykatura (np. wyrok WSA w Warszawie z dnia 20 listopada 2007 r., VII SA/Wa 1389/07) oraz przedstawiciele doktryny prawniczej (m.in. W. L. Olszewski, J. Stefańczyk-Kaczmarzyk) argumentowali, iż praca musi być realizowana w podstawowym wymiarze, tj. 8 godzin na dobę i przeciętnie 40 godzin w tygodniu w przyjętym okresie rozliczeniowym.

Według DWIF, celem przepisu jest zagwarantowanie, iż kandydat nabędzie odpowiednie doświadczenie, wiedzę i umiejętności.

– Uznanie za wystarczające dla zaliczenia stażu zatrudnienie farmaceuty w niepełnym wymiarze czasu pracy mogłoby podawać w wątpliwość, czy farmaceuta zdążył nabyć odpowiednie umiejętności, a w konsekwencji – również podważać posiadanie rękojmi należytego prowadzenia apteki – twierdzi WIF.

Inspektor przypomina również, iż Naczelna Rada Aptekarska w swoim stanowisku (Nr VII/1/2017 z 23 maja 2017 r.) sama podkreślała konieczność pełnego etatu dla zapewnienia prawidłowego kierowania apteką. DWIF dodaje, iż do okresu zatrudnienia nie wlicza się czasu pracy w aptekach szpitalnych czy zakładowych.

Stanowisko Dolnośląskiej Izby Aptekarskiej

W odpowiedzi na działania organu nadzoru, Dolnośląska Izba Aptekarska wydała 29 maja 2026 r. oficjalny komunikat. Izba stanowczo sprzeciwia się w nim praktyce DWIF. Uznaje ją też za całkowicie błędną i domaga się odstąpienia od niej w praktyce obrotu prawnego.

Zarzuty i kontrargumenty DIA koncentrują się na następujących aspektach:

Zasada proporcjonalności i racjonalność prawodawcy: DIA uważa, iż praca na tzw. „cząstkę etatu” nie może być całkowicie ignorowana. Według Izby, świadczenie pracy w niepełnym wymiarze nie odbiera farmaceucie szansy na nabycie uprawnień, ale powinno skutkować odpowiednim, proporcjonalnym wydłużeniem wymaganego okresu.
Reductio ad absurdum: W ocenie samorządu przyjęcie logiki DWIF prowadzi do absurdalnych wniosków – farmaceuci pracujący wyłącznie w niepełnym wymiarze, choćby przez wiele lat, nigdy nie mogliby awansować na stanowisko kierownika apteki. Taka interpretacja przepisu jest zdaniem Izby niedopuszczalna.
Sprzeczność z Konstytucją i dyskryminacja: DIA zauważa niezwykle groźne zjawisko – interpretacja DWIF może mieć charakter dyskryminacyjny, co narusza art. 32 ust. 2 Konstytucji RP. Problem dotyka bezpośrednio farmaceutów z umiarkowanym stopniem niepełnosprawności. Na mocy art. 15 ust. 2 ustawy o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych, osoby te mogą świadczyć pracę maksymalnie przez 7 godzin na dobę. Zgodnie z wykładnią Inspektora, farmaceuta z niepełnosprawnością nigdy nie uzyskałby uprawnień kierowniczych, co zdaniem Izby stanowi rażącą dyskryminację ze względu na stan zdrowia.

– Izba uważa, iż przyjęta przez DWIF wykładnia art. 88 ust. 2 pkt 1 p.f. jest niewłaściwa, a wynikająca z niej praktyka – nieprawidłowa; i nie powinna być ona dłużej stosowana w praktyce obrotu (powinno się od niej niezwłocznie odstąpić). Niewątpliwie działanie to stanowi naruszenie prawnie chronionych interesów farmaceutów, przede wszystkim farmaceutów będących pracownikami, które to interesy Izba ma konstytucyjny i ustawowy obowiązek chronić – czytamy też w komunikacie.

Zestawienie stanowisk – Tabela Porównawcza

Kryterium	Stanowisko DWIF (Organ Nadzoru)	Stanowisko DIA (Samorząd)
Podejście do niepełnego etatu	Całkowity brak możliwości wliczenia do stażu wymaganego na kierownika.	Wliczany do stażu, ale powoduje proporcjonalne wydłużenie czasu potrzebnego do nabycia uprawnień.
Główna zasada wykładni	Literalna – ścisłe trzymanie się zapisu o „pełnym wymiarze czasu pracy” wprowadzonego nowelizacją.	Celowościowa i prokonstytucyjna – uwzględniająca zdobyte doświadczenie niezależnie od formy etatu.
Skutki dla osób z niepełnosprawnością	Brak bezpośredniego odniesienia w stanowisku (rygorystyczne trzymanie się ogólnego przepisu o 8h/dobę).	Stosując stanowisko DWIF osoby pracujące z mocy prawa krócej (7h/dobę) nigdy nie zostaną kierownikami.
Zgodność z Konstytucją RP	Opiera się na zgodności z ustawą i celem zapewnienia odpowiednich kwalifikacji.	Działania DWIF łamią zakaz dyskryminacji wyrażony w Konstytucji.

Kontrowersje proceduralne – problem „milczącej odmowy”

Dolnośląska Izba Aptekarska wskazuje też na poważny problem proceduralny, który jej zdaniem narusza chronione prawem interesy aptekarzy. Zgodnie z art. 88 ust. 2d Prawa farmaceutycznego, Wojewódzki Inspektor Farmaceutyczny posiada uprawnienie do wydania decyzji o wyrażeniu sprzeciwu w terminie 30 dni od złożenia wniosku, jeżeli kandydat nie spełnia wymagań ustawowych. DIA oskarża DWIF o omijanie tej procedury. Z komunikatu Izby wynika, iż Inspektor, uznając niespełnienie wymagań stażowych z powodu pracy na niepełny etat, odmawia akceptacji kandydata. Jednak nie wydaje przy tym formalnej decyzji administracyjnej o sprzeciwie.

Ten stan rzeczy rodzi niezwykle groźne skutki prawne dla podmiotów prowadzących apteki: