Firma Biogen poinformowała, iż amerykańska Agencja ds. Żywności i Leków (FDA) przyznała terapii salanersen (BIIB115) status Breakthrough Therapy Designation do leczenia rdzeniowego zaniku mięśni (SMA).
Status ten przyznawany jest lekom przeznaczonym do leczenia ciężkich chorób, gdy wstępne dane kliniczne wskazują, iż mogą one zapewnić istotną poprawę w porównaniu z dostępnymi metodami leczenia. Celem programu jest przyspieszenie rozwoju i oceny takich terapii.
Salanersen jest eksperymentalnym oligonukleotydem antysensownym (ASO), podawanym raz w roku, który może odegrać istotną rolę w przyszłym krajobrazie leczenia SMA.
Czym jest salanersen?
Salanersen to nowatorski oligonukleotyd antysensowny (ASO) podawany dokanałowo. Jego zadaniem jest korygowanie procesu składania (splicingu) pre-mRNA genu SMN2, co prowadzi do zwiększonej produkcji białka SMN niezbędnego do prawidłowego funkcjonowania neuronów ruchowych.
Dzięki nowej technologii chemicznej lek charakteryzuje się wysoką skutecznością działania, co stwarza możliwość podawania go tylko raz w roku.
Wyniki badania fazy 1b
Decyzja FDA opiera się na wynikach badania fazy 1b obejmującego 24 dzieci z SMA w wieku od 6 miesięcy do 12 lat.
Wśród najważniejszych obserwacji:
- u dzieci, które wcześniej otrzymały terapię genową, ale osiągnęły niezadowalające efekty leczenia, zaobserwowano dalszą poprawę po rozpoczęciu terapii salanersenem;
- stwierdzono klinicznie istotną poprawę funkcji ruchowych;
- zaobserwowano spowolnienie procesu neurodegeneracji;
- poziom neurofilamentu lekkiego (NfL), będącego markerem uszkodzenia neuronów, uległ zmniejszeniu średnio o około 75% po sześciu miesiącach leczenia;
- wszyscy uczestnicy badania wykazali poprawę w co najmniej jednym ocenianym parametrze;
- 12 z 24 pacjentów osiągnęło nowy kamień milowy rozwoju ruchowego według klasyfikacji WHO, np. samodzielne siedzenie lub chodzenie;
- wszyscy pacjenci utrzymali umiejętności ruchowe, które posiadali przed rozpoczęciem leczenia.
Bezpieczeństwo terapii
Salanersen był ogólnie dobrze tolerowany zarówno w dawce 40 mg, jak i 80 mg.
Większość działań niepożądanych miała charakter łagodny lub umiarkowany. Najczęściej zgłaszano:
- infekcje górnych dróg oddechowych,
- wymioty,
- gorączkę.
Program badań fazy 3
Biogen prowadzi w tej chwili trzy globalne badania fazy 3:
STELLAR-1
- niemowlęta poniżej 6. tygodnia życia,
- pacjenci bez wcześniejszego leczenia,
- przed wystąpieniem objawów klinicznych.
SOLAR
- młodzież i dorośli w wieku 15–60 lat,
- osoby nieleczone wcześniej lub leczone risdiplamem.
STELLAR-2
- niemowlęta wcześniej leczone terapią genową,
- rozpoczęcie leczenia salanersenem około 6 miesięcy po podaniu terapii genowej.
Znaczenie tej decyzji
Przyznanie statusu Breakthrough Therapy nie oznacza jeszcze dopuszczenia leku do obrotu. Oznacza jednak, iż FDA uznała salanersen za terapię o dużym potencjale klinicznym i będzie wspierać szybszy rozwój oraz ocenę leku. jeżeli wyniki badań fazy 3 potwierdzą dotychczasowe obserwacje, salanersen może stać się ważnym elementem przyszłego leczenia SMA.
