Nowelizacja Prawa farmaceutycznego to bezpośrednia konsekwencja wyroku Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej z czerwca 2025 r., który uznał polskie przepisy za niezgodne z prawem Unii Europejskiej i zobowiązał Polskę do ich zmiany. Projekt kończy etap prac rządowych i w najbliższym czasie trafi do Sejmu.
Nowelizacja nie oznacza pełnej liberalizacji zasad prowadzenia działań promocyjnych przez apteki. Ministerstwo Zdrowia proponuje zastąpienie całkowitego zakazu modelem opartym na jasno określonych ograniczeniach. przez cały czas zakazane będą m.in. reklama porównawcza, oferowanie korzyści w zamian za zakupy czy kierowanie przekazów do dzieci. Jednocześnie apteki zyskają możliwość przekazywania pacjentom znacznie szerszych informacji o świadczonych usługach, dostępności leków, realizowanych programach zdrowotnych czy opiece farmaceutycznej.
Obowiązująca od 2012 roku treść art. 94a Prawa farmaceutycznego przez lata budziła poważne kontrowersje. W praktyce za reklamę uznawano nie tylko działania marketingowe, ale również wiele form zwykłego informowania pacjentów o działalności apteki. Efektem było ponad 1,4 tys. postępowań administracyjnych oraz kary finansowe o łącznej wartości przekraczającej 11 mln zł. Spór dotyczący zgodności tych regulacji z prawem unijnym trwał kilkanaście lat i zakończył się dopiero wyrokiem TSUE, który jednoznacznie wskazał, iż całkowity zakaz reklamy aptek wykracza poza to, co jest niezbędne dla ochrony zdrowia publicznego.
– Przyjęcie projektu przez Radę Ministrów to kolejny bardzo istotny etap normalizowania rynku aptecznego w Polsce i wykonywania wyroku Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej. Przez ponad czternaście lat formalnie obowiązywały przepisy, które w praktyce ograniczały pacjentom dostęp do informacji o usługach świadczonych przez apteki, szczepieniach, przeglądach lekowych czy innych świadczeniach opieki farmaceutycznej. Trudno mówić o nowoczesnym systemie ochrony zdrowia, jeżeli pacjent nie może w prosty sposób dowiedzieć się, gdzie i z jakich świadczeń może skorzystać – mówi Marcin Piskorski, prezes zarządu Związku Pracodawców Aptecznych PharmaNET.
– Przyjęcie projektu przez rząd to dobra i długo oczekiwana decyzja. Nowe przepisy odchodzą od całkowitego zakazu na rzecz bardziej proporcjonalnego modelu, który łączy możliwość prowadzenia komunikacji przez apteki z zachowaniem odpowiednich standardów ochrony pacjentów. To ważne zarówno z punktu widzenia wykonania wyroku TSUE, jak i zapewnienia przedsiębiorcom bardziej przejrzystych i przewidywalnych zasad funkcjonowania. Liczymy na sprawne przeprowadzenie projektu przez dalsze etapy prac legislacyjnych – podkreśla Iga Jaroszewska, ekspertka departamentu ochrony zdrowia i sektora life sciences Konfederacji Lewiatan.
Zdaniem PharmaNET i Konfederacji Lewiatan przyjęcie projektu przez Radę Ministrów otwiera nowy etap w funkcjonowaniu rynku aptecznego w Polsce. Po raz pierwszy od wielu lat możliwe stanie się stworzenie systemu, który z jednej strony będzie chronił pacjentów przed nieuczciwą reklamą, a z drugiej nie będzie ograniczał ich prawa do uzyskiwania rzetelnych informacji o dostępnych usługach farmaceutycznych i możliwościach korzystania z nowoczesnej opieki farmaceutycznej.
Po zakończeniu prac parlamentarnych oraz podpisaniu ustawy przez Prezydenta nowe przepisy będą mogły wejść w życie po upływie 14 dni od dnia ogłoszenia.
Więcej informacji:
Michał Szewczyk
Dyrektor Biura Zarządu
Związek Pracodawców Aptecznych PharmaNET
Zbyszka Cybulskiego 3
00-727 Warszawa
kom.: 694 485 409
Konfederacja Lewiatan
