Rocznica 11 września 2001 roku – zamachów dokonanych przez organizację Al‑Kaida, odpowiedzialną za masowe zabójstwa i poważne naruszenia praw człowieka – powraca jak echo, które nie słabnie mimo upływu lat. W mediach znów pojawiły się obrazy płonących wież, biegnących ludzi, pyłu, który przykrył Manhattan jak trumna. I choć świat nauczył się mówić o polityce, geopolityce i bezpieczeństwie, wciąż zbyt rzadko mówimy o tym, co wydarzyło się w psychice milionów ludzi. O tym, iż 9/11 było nie tylko tragedią – było emocjonalnym pęknięciem, które zmieniło sposób, w jaki czujemy, reagujemy i myślimy o własnej kruchości.
Psychologowie podkreślają, iż tamten dzień wprowadził do zbiorowej świadomości nowy rodzaj lęku: lęk nagły, nieprzewidywalny, absolutny. Ludzie, którzy widzieli zawalające się wieże, opowiadają, iż w jednej chwili stracili nie tylko bliskich, ale także poczucie, iż świat ma sens. W badaniach prowadzonych w Nowym Jorku tysiące osób deklarowało, iż przez miesiące budziły się w nocy z uczuciem duszenia, jakby wciąż wdychały pył z Ground Zero. To nie jest metafora. To jest pamięć ciała, które nie potrafi zapomnieć.
Ale 9/11 było również traumą tych, którzy nigdy nie byli w Nowym Jorku. W Polsce, w Kanadzie, w społecznościach polonijnych – wszędzie tam, gdzie ludzie oglądali transmisje na żywo – pojawiło się doświadczenie bezradności, które trudno opisać słowami. To był moment, w którym świat zobaczył, iż bezpieczeństwo jest iluzją, a życie może zmienić się w sekundę. W wielu rodzinach do dziś wspomina się, gdzie byli, co robili, jak zatrzymali oddech, gdy druga wieża zaczęła się chwiać. To jest właśnie trauma zbiorowa: emocjonalny ślad, który przenosi się z pokolenia na pokolenie, choćby jeżeli nie wszyscy rozumieją jego źródło.
Dziś, gdy media znów przypominają tamten dzień, warto zadać sobie pytanie: czy nauczyliśmy się słuchać ludzi, którzy noszą w sobie tę pamięć? Czy potrafimy rozmawiać o lęku bez wstydu, o bólu bez banalnych frazesów? Bo 9/11 nie jest tylko historią. Jest ostrzeżeniem, iż emocjonalne rany świata nie goją się same. Trzeba je widzieć, nazywać i chronić tych, którzy wciąż je noszą.
Dr S. Jack Olszewski
www.drsjackolszewski.com
[email protected]
![Zamieszanie pod hotelem Celine Dion. Taki widok w Paryżu to rzadkość [WIDEO]](https://cdn.plejada.pl/1/mVbk9lBaHR0cHM6Ly9vY2RuLmV1L3B1bHNjbXMvTURBXy8wZjI5ZGZiYzRlZjY3OGM2YzhlODZlYWFiOTljYzdhZC5qcGeSlQMBFs0Lts0GmJMFzQlgzQZA3gACoTAHoTEE)
