Mimo poprawy stanu zdrowia jamy ustnej najmłodszych mieszkańców Walii, próchnica zębów przez cały czas pozostaje poważnym problemem zdrowia publicznego. Najnowsze dane epidemiologiczne wskazują, iż co czwarte dziecko w wieku szkolnym ma doświadczenie próchnicy, która przez cały czas należy do najczęstszych chorób przewlekłych wieku dziecięcego. Wyniki badań potwierdzają, iż choć sytuacja się poprawia, wciąż utrzymują się znaczące nierówności zdrowotne związane m.in. z warunkami społecznymi i ekonomicznymi.
Według najnowszego badania przeprowadzonego w ramach programu epidemiologicznego NHS Wales, próchnicę stwierdzono u nieco ponad 27% dzieci objętych analizą w roku szkolnym 2024/2025. Badanie, w którym wzięło udział 8526 uczniów, stanowi jedno z najważniejszych źródeł informacji o stanie zdrowia jamy ustnej najmłodszych mieszkańców Walii.
Oznacza to, iż w przeciętnej klasie liczącej trzydziestu uczniów około ośmioro dzieci ma próchnicę. Choć odsetek ten przez cały czas pozostaje wysoki, oznacza wyraźną poprawę w porównaniu z poprzednimi latami – jeszcze rok wcześniej wynosił 32,4%. Długoterminowe dane pokazują również systematyczny spadek częstości próchnicy od roku szkolnego 2007/2008, kiedy problem dotyczył niemal połowy uczniów.
Jednocześnie analiza wykazała, iż jeżeli próchnica już występuje, zwykle obejmuje więcej niż jeden ząb. Średnio u dzieci z próchnicą chorobą było dotkniętych ponad 3,5 zęba, co wskazuje na znaczną intensywność zmian chorobowych.
Wpływ próchnicy na codzienne życie
Wyniki badania pokazują, iż próchnica nie jest wyłącznie problemem klinicznym, ale w istotnym stopniu wpływa także na jakość życia dzieci. Rodzice i opiekunowie zgłaszali, iż średnio co czwarte dziecko z próchnicą doświadczało w ostatnim roku bólu zębów.
Ogółem niemal 18% rodziców oceniło, iż stan zdrowia jamy ustnej ich dziecka negatywnie wpływał na jego codzienne funkcjonowanie. W przypadku dzieci z próchnicą odsetek ten wzrastał do około 39%, co potwierdza znaczące konsekwencje zdrowotne i społeczne tej choroby.
Problemy stomatologiczne mogą prowadzić m.in. do trudności z jedzeniem, zaburzeń snu, obniżonej koncentracji oraz absencji szkolnej. Z tego względu próchnica dziecięca jest uznawana za jedno z najważniejszych wyzwań zdrowia publicznego w wielu krajach europejskich.
Nierówności społeczne w zdrowiu jamy ustnej
Jednym z najważniejszych wniosków płynących z badania jest utrzymywanie się wyraźnych różnic w stanie zdrowia jamy ustnej między dziećmi z różnych środowisk społecznych. Dzieci mieszkające na obszarach o niższym statusie ekonomicznym częściej doświadczały próchnicy i miały więcej zębów objętych chorobą niż ich rówieśnicy z bardziej uprzywilejowanych środowisk.
Co istotne, różnice te utrzymują się od wielu lat i zmniejszają się wolniej niż ogólna częstość próchnicy. Wskazuje to na potrzebę dalszych działań profilaktycznych skierowanych szczególnie do grup o najwyższym ryzyku choroby.
Postęp i wyzwania na przyszłość
Eksperci podkreślają, iż obserwowany spadek częstości próchnicy świadczy o skuteczności prowadzonych w ostatnich latach programów profilaktycznych i edukacyjnych. Jednak dalsza poprawa stanu zdrowia jamy ustnej najmłodszych mieszkańców Walii będzie wymagała kontynuacji działań profilaktycznych, zwiększenia dostępności opieki stomatologicznej oraz kształtowania zdrowych nawyków higienicznych od najwcześniejszych lat życia.
Źródło: https://dentistry.co.uk/