Kryzys opioidowy obejmujący kolejne zakątki świata jest idealnym przykładem tego, iż lekozależność jest równie dużym niebezpieczeństwem co alkoholizm czy narkomania. Niemniej jednak problem nadużywania leków przez społeczeństwo nie ogranicza się wyłącznie do czarnego rynku. Naukowcy ze szwajcarskiego Uniwersytetu w Bernie przeprowadzili badanie ankietowe wśród farmaceutów, aby ocenić skalę tego zjawiska zza aptecznej lady.
Problem nadużywania leków okiem farmaceutów
Badanie zrealizowane w ubiegłym roku w formie ankiety elektronicznej objęło 188 aptek w Szwajcarii. Na pytania z kwestionariusza odpowiedziało 207 farmaceutów. Wszyscy respondenci potwierdzili, iż w trakcie swojej kariery zawodowej zgłosili podejrzenie przypadków nadużywania leków przez pacjentów odwiedzających aptekę. Co więcej, aż 47% z nich złożyło powiadomienie o ponad sześciu tego typu zdarzeniach w przeciągu ostatnich 3. miesięcy. Wyniki badania pokazały, iż najczęstsze podejrzenia farmaceutów dotyczyły benzodiazepinowych leków przeciwlękowych i uspokajających (80%). Kolejne miejsca zajęły leki o działaniu obkurczającym błonę śluzową nosa (63%) oraz opioidy (50%).
- Czytaj również: UK. Nadużywanie leków wśród pracowników ochrony zdrowia
Zdecydowana większość farmaceutów zgłosiła, iż najczęstszą oznaką nadużywania produktów leczniczych były powtarzające się wizyty w aptece (94%). Oprócz tego respondenci wskazali na takie zachowania jak odmowa przyjęcia leków alternatywnych (78%) i prośby o uzyskanie większych ilości leków (76%). Ponadto w ciągu ostatnich 3. miesięcy nie stwierdzono istotnych różnić między liczbą przypadków (podejrzenia) nadużywania leków a takimi kwestiami jak lokalizacja apteki czy np. praca na nocnej zmianie.
Podobne badanie ankietowe zrealizowano w Jordanii. W grupie 215 farmaceutów aż 93% respondentów zgłosiło podejrzenie o nadużywaniu gabapentyny przez pacjentów odwiedzających aptekę. Co więcej, 63,6% farmaceutów zauważyło nasilenie tego patologicznego trendu w ciągu ostatniego półrocza. Z kolei 43,7% jordańskich farmaceutów potwierdziło, iż pacjenci proszący o gabapentynę nie mieli recepty.
Źródła:
- Shammas, Fadi, et al. „Pharmacists’ Experiences With Cases of Suspected Drug Misuse: A Cross-Sectional Study.” Substance Use & Addiction Journal: 29767342251395486.
- Ali, Russul, et al. „Community pharmacists’ experience of gabapentin misuse and abuse: A quantitative study from Jordan.” Journal of ethnicity in substance abuse 24.1 (2025): 40-56.
MGR.FARM©
