Najnowsze badania wskazują, iż proces diagnostyczny ADHD u osób dorosłych bywa nadmiernie upraszczany. Poziom wiedzy części specjalistów, zwłaszcza tych, którzy nie zajmują się tą problematyką na co dzień, pozostaje niepełny.
Specjaliści ADHD w Australii
Badanie przeprowadzono wśród 322 psychologów z Australii zajmujących się diagnozą i terapią ADHD. Uczestnicy zostali poproszeni o wypełnienie ankiety internetowej dotyczącej praktyk diagnostycznych. Kwestionariusz obejmował pytania dotyczące najczęściej stosowanych narzędzi oceny ADHD oraz stopnia przestrzegania obowiązujących wytycznych diagnostycznych. Dodatkowo oceniano poziom znajomości kryteriów diagnostycznych ADHD wśród badanych specjalistów.
Diagnoza ADHD w Australii: alarmujące wyniki badania
Wyniki wskazują na istotne rozbieżności między deklarowanymi a rzeczywistymi praktykami diagnostycznymi. Większość badanych specjalistów (87–97%) opiera diagnozę przede wszystkim na samoopisie pacjenta uzyskanym dzięki kwestionariuszy. Jednocześnie stosowanie wystandaryzowanych narzędzi psychometrycznych deklaruje jedynie około połowa respondentów. Również procedury medyczne służące wykluczeniu innych zaburzeń są wdrażane rzadko lub nieregularnie.
Chociaż 75% klinicystów deklaruje przestrzeganie obowiązujących wytycznych diagnostycznych, jedynie 48,6% faktycznie realizuje pełną, rekomendowaną procedurę diagnostyczną. Co ciekawe, osoby przyznające, iż stosują się do wytycznych jedynie „czasami”, w praktyce częściej wykorzystują szerszy zakres metod diagnostycznych i przeprowadzają bardziej pogłębioną ocenę niż ci, którzy deklarują ich konsekwentne stosowanie.
Dodatkowe zastrzeżenia budzi poziom znajomości kryteriów diagnostycznych.
Jedynie około jedna trzecia badanych psychologów potrafiła bezbłędnie wskazać wszystkie kryteria ADHD. Co czwarty respondent mylił natomiast objawy ADHD z symptomami innych zaburzeń.
Najwyższy poziom trafności diagnostycznej odnotowano wśród specjalistów, którzy na co dzień koncentrują się na pracy z pacjentami z ADHD. Popełniają oni istotnie mniej błędów niż psycholodzy o bardziej ogólnym profilu praktyki.
Potrzeba standaryzacji diagnozy ADHD
Przedstawione wyniki sugerują, że australijscy psycholodzy nie zawsze dysponują pełną znajomością kryteriów diagnostycznych ADHD oraz niekoniecznie konsekwentnie stosują obowiązujące standardy postępowania. Wskazuje to na potrzebę dalszej standaryzacji procesu diagnostycznego, a także wzmocnienia systemu kształcenia i doskonalenia zawodowego specjalistów. Mogłoby to przyczynić się do poprawy jakości diagnozy i skuteczności leczenia pacjentów. Choć badanie przeprowadzono w Australii, jego wyniki mogą mieć szersze znaczenie, stanowiąc punkt odniesienia do refleksji nad praktykami diagnostycznymi również w innych krajach.
Wyniki badania opublikowano w czasopiśmie Australian Psychologist.
