Powstanie nowy wykaz leków, na które farmaceuta przepisze receptę

Podczas spotkania z przedstawicielami strony społecznej, które odbyło się 13 sierpnia 2026 r. po zakończeniu prekonsultacji projektu Ustawy o Receptach, Ministerstwo Zdrowia zaprezentowało kompleksowy plan reformy systemu preskrypcji. Jednym z najważniejszych filarów zmian jest rozszerzenie uprawnień farmaceutów w zakresie wystawiania recept. Na czym będą one polegać?

Resort w trakcie spotkania przedstawił wizję “czterech ról preskrypcyjnych” farmaceutów. Związane są one z różnymi sytuacjami, w których farmaceuta miałby mieć prawo do przepisania recepty. Są to:

1. Zagrożenie zdrowia: recepta o charakterze interwencyjnym w aptece i punkcie aptecznym.
2. Szczepienia ochronne: recepta na produkt immunologiczny niezbędny do szczepienia w aptece.
3. Ciągłość terapii: recepta kontynuowana (z wyłączeniem leków psychotropowych i odurzających).
4. Ograniczona samodzielna ordynacja: prawo do ordynowania leków określonych w rozporządzeniu Ministra Zdrowia, “odpowiednio do kwalifikacji”

Ministerstwo Zdrowia zaproponowało też konkretny kształt przepisu, regulującego wystawianie przez farmaceutów recept.

Jak będzie wyglądać przepis?

Przepisy dotyczące wystawiania przez farmaceutów recept znajdą się w art. 7. ust. 1 Ustawy o Receptach. Zgodnie z zapowiedziami, mają one otrzymać następujące brzmienie:

Farmaceuta posiadający prawo wykonywania zawodu może wystawić:

1) receptę farmaceutyczną:

a) w przypadku zagrożenia życia

b) na produkt immunologiczny niezbędny do przeprowadzenia w aptece zalecanego szczepienia ochronnego w rozumieniu art. 19 ust. 1 ustawy z dnia 5 grudnia 2008 r. o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi.

2) receptę:

a) na produkt immunologiczny niezbędny do przeprowadzenia szczepienia ochronnego zgodnie z przepisami ustawy z dnia 5 grudnia 2008 r. o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi,

b) w ramach kontynuacji terapii, o której mowa w art. 41.

c) na lek zawierający substancje czynne określone w przepisach wydanych na podstawie ust. 2, z wyłączeniem leków zawierających w swoim składzie:

– substancję bardzo silnie działającą ujętą w wykazie ogłoszonym przez ministra adekwatnego do spraw zdrowia, w drodze obwieszczenia, w Dzienniku Urzędowym Rzeczpospolitym Polskiej “Monitor Polski”, na podstawie danych zawartych w Farmakopei Polskiej,

– środek odurzający lub substancję psychotropową.

Dodatkowo w ustawie znajdzie Art. 7 ust. 2, na którego podstawie powstanie odrębny wykaz leków, jakie farmaceuci będą mogli przepisywać w ramach samodzielnej ordynacji. Przepis ten mówi:

Minister adekwatny do spraw zdrowia, biorąc pod uwagę niezbędne kwalifikacje farmaceutów oraz bezpieczeństwo zdrowotne pacjentów, po zasięgnięciu opinii Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia, Naczelnej Rady Pielęgniarek i Położnych, Naczelnej Rady Lekarskiej i Naczelnej Rady Aptekarskiej, określi, w drodze rozporządzenia wykaz substancji czynnych zawartych w leku, na które farmaceuta może wystawiać receptę na podstawi ust. 1 pkt 2 lit. c.

Nowe “pro auctore” i “pro familiae”

Zmiany w kontekście recept wystawianych przez farmaceutów zajdą również w zakresie recept “pro auctore” i “pro familiae”? Obecnie mogą oni dla siebie i członków swojej rodziny przepisywać leki z kategorii Rp z wyłączeniem:

• Środków odurzających i substancji psychotropowych,
• Leków o kategorii dostępności Rpz,
• Leków recepturowych,
• Wyrobów medycznych (np. paski do glukometrów, opatrunki, igły),
• Środków spożywczych specjalnego przeznaczenia żywieniowego (np. mleka modyfikowane).

Po zmianach farmaceuci (ale też pielęgniarki i położne) będą mogli przepisywać dla siebie lub członków rodziny:

• Leki o kategorii dostępności Rp i leki recepturowe
• Wyroby medyczne i środki spożywcze specjalnego przeznaczenia żywieniowego wydawane na podstawie recepty
• Suplementy diety.

Jednocześnie utrzymany zostanie zakaz przepisywania na takich receptach leków zawierających substancje psychotropowe lub środki odurzające.

Dużą zmianą będzie możliwość przepisywania przez farmaceutów na receptach PA/PF leków recepturowych. Podczas spotkania 13 sierpnia resort zdrowia doprecyzował, iż zakres wystawienia recepty na taki lek “musi mieścić się w kompetencji danego wystawcy”. Receptura PA/PF co do zasady ma być przepisywana na e-receptach, niemniej dopuszczone będzie przepisywanie tego typu leków również w postaci papierowej. Na jednej recepcie papierowej będzie można przepisać jeden lek recepturowy. W e-recept przypadku zastosowanie będą miały ogólne wymagania dotyczące danych, dawkowania i maksymalnej ilości leku.