Pierwszy komercyjny implant mózg-komputer w Chinach

W połowie lipca 2026 roku chińscy chirurdzy z powodzeniem przeprowadzili pierwszy na świecie w pełni komercyjny zabieg wszczepienia inwazyjnego interfejsu mózg-komputer (BCI). To wydarzenie nie tylko otwiera nowy rozdział w medycynie regeneracyjnej, ale również stanowi potężny sygnał dla amerykańskich konkurentów, na czele z firmą Neuralink należącą do Elona Muska. Chiny udowodniły, iż potrafią nie tylko rozwijać zaawansowane technologie w laboratoriach, ale także błyskawicznie wdrażać je na rynek komercyjny.

Przełomowy zabieg w Szanghaju

Zabieg, który miał miejsce w poniedziałek 14 lipca 2026 roku w renomowanym szpitalu Huashan w Szanghaju (afiliowany z Uniwersytetem Fudan), zakończył się pełnym sukcesem. Pacjentem była osoba, która dekadę wcześniej doznała poważnego uszkodzenia rdzenia kręgowego w wyniku wypadku samochodowego. Uraz ten drastycznie ograniczył mobilność jej rąk, odbierając niezależność w wykonywaniu najprostszych, codziennych czynności.

Zgodnie z oficjalnym komunikatem wydanym przez Komisję Nauki i Technologii Gminy Szanghaj, chirurdzy wszczepili pacjentowi implant wielkości monety. Urządzenie, nazwane NEO, zostało umieszczone z niezwykłą precyzją na zewnętrznej powierzchni mózgu, bez bezpośredniego penetrowania tkanki nerwowej. Taka metoda, określana mianem implantacji nadtwardówkowej (epidural), minimalizuje ryzyko uszkodzenia mózgu i powikłań pooperacyjnych, jednocześnie zapewniając wysoką jakość odbieranych sygnałów.

Pierwsze raporty po operacji są niezwykle optymistyczne. Urządzenie z powodzeniem przechwytuje stabilne, wysokiej jakości sygnały epiduralne z mózgu pacjenta. Co najważniejsze, pacjent gwałtownie wraca do zdrowia, a jego parametry życiowe pozostają w pełni stabilne. Głównym zadaniem implantu NEO jest odczytywanie intencji ruchowych z kory mózgowej i tłumaczenie ich na cyfrowe komendy. Komendy te następnie sterują specjalistyczną, pneumatyczną rękawicą robotyczną, która fizycznie asystuje dłoni pacjenta w wykonywaniu pożądanych ruchów, takich jak chwytanie przedmiotów.

Błyskawiczna droga od zatwierdzenia do komercjalizacji

Twórcą tego przełomowego rozwiązania jest chiński startup Neuracle Medical Technology. To, co najbardziej imponuje w przypadku implantu NEO, to nie tylko sama technologia, ale zawrotne tempo, w jakim urządzenie przeszło drogę od certyfikacji do pełnego wdrożenia komercyjnego.

Urządzenie uzyskało oficjalne zatwierdzenie od Chińskiej Narodowej Administracji Produktów Medycznych (NMPA) zaledwie cztery miesiące wcześniej, dokładnie 13 marca 2026 roku. Tym samym NEO stało się pierwszym na świecie inwazyjnym interfejsem mózg-komputer, który opuścił mury laboratoriów i fazę rygorystycznych badań klinicznych, stając się produktem dostępnym komercyjnie na receptę.

W ciągu zaledwie czterech miesięcy od uzyskania zgody regulacyjnej, firma Neuracle Medical Technology zdołała uruchomić masową produkcję, wprowadzić urządzenie do oferty szpitali, przeprowadzić proces rekrutacji i weryfikacji pacjentów, a choćby wynegocjować włączenie procedury do lokalnych programów komercyjnych ubezpieczeń zdrowotnych.

Ta niezwykła koordynacja działań między sektorem prywatnym, instytucjami medycznymi a administracją państwową doskonale ilustruje efektywność chińskiego modelu wspierania innowacji technologicznych.

Chiński model neurotechnologii a Neuralink

Sukces implantu NEO nieodłącznie wiąże się z szerszym kontekstem globalnej rywalizacji w dziedzinie neurotechnologii. Głównym punktem odniesienia pozostaje tu amerykańska firma Neuralink, założona przez Elona Muska. Choć Neuralink od lat przyciąga uwagę światowych mediów i inwestorów, to chińskie podejście do interfejsów mózg-komputer (BCI) prezentuje interesującą alternatywę, zarówno pod względem technologicznym, jak i strategicznym.

Podczas gdy Neuralink stawia na wysoce inwazyjne elektrody, które bezpośrednio penetrują tkankę mózgową (intracranial), chiński implant NEO opiera się na umiejscowieniu nadtwardówkowym (epidural). Elektrody znajdują się pod czaszką, ale na powierzchni opony twardej, cienkiej membrany chroniącej mózg. Choć to podejście może oferować nieco niższą rozdzielczość pojedynczych neuronów niż głęboka penetracja, to z punktu widzenia medycyny jest znacznie bezpieczniejsze, odwracalne i obarczone mniejszym ryzykiem infekcji czy powstawania blizn glejowych.

Co więcej, chińska strategia opiera się na silnym wsparciu instytucjonalnym. W maju 2026 roku w Chinach powołano Narodowy Sojusz Innowacji Naukowo-Technologicznych BCI, a także sojusze medyczne i kapitałowe, z głównym centrum w Nanjing. Ta skoordynowana, państwowa strategia ma na celu zbudowanie kompletnego ekosystemu – od badań podstawowych, przez produkcję komponentów, aż po wdrożenia kliniczne.

Przyszłość medycyny regeneracyjnej

Wdrożenie komercyjne implantu NEO to dopiero początek rewolucji, która może diametralnie zmienić życie milionów pacjentów na całym świecie. Szacuje się, iż w samych Chinach żyje w tej chwili ponad 3,7 miliona osób z uszkodzeniem rdzenia kręgowego, a każdego roku przybywa około 90 tysięcy nowych przypadków, przy czym ponad 70% pacjentów doznaje urazu przed 50. rokiem życia. Potencjał komercyjny tej technologii jest zatem ogromny.

Według prognoz, rynek interfejsów mózg-komputer w Chinach osiągnie do 2027 roku wartość 5,58 mld RMB (ok. 2,96 mld PLN), rosnąc średnio o 20% rocznie. Eksperci podkreślają, iż rehabilitacja medyczna będzie głównym motorem napędowym tego sektora, który z czasem rozszerzy się na kolejne obszary zastosowań.

Technologia BCI oferuje realną nadzieję dla osób cierpiących na całkowity lub częściowy paraliż, uszkodzenia rdzenia kręgowego, a także stwardnienie zanikowe boczne (ALS). Możliwość przywrócenia podstawowych funkcji motorycznych, a w przyszłości być może także komunikacji werbalnej u pacjentów z syndromem zamknięcia (locked-in syndrome), to jeden z najważniejszych celów współczesnej neurobiologii.

Źródła

• SCMP, China completes world’s first commercial brain-computer interface implant
• BioWorld, 2026 marks critical turning point for BCI technology
• Pandaily, Neuracle Writes First Brain-Computer Interface Prescription

Autor: 梁安基 Andrzej Z. Liang, 上海 Shanghai, 中国 Chiny

e-mail: [email protected]

Redakcja: Leszek B. Ślazyk

© www.chiny24.com