Michael J. Fox podczas wydarzenia z okazji 40. rocznicy premiery przygodowego filmu science fiction „Powrót do przyszłości” w Toronto, w piątek 22 sierpnia 2025 roku.
Michael J. Fox, jeden z najbardziej znanych kanadyjskich aktorów i od lat jeden z najważniejszych na świecie działaczy na rzecz osób cierpiących na chorobę Parkinsona, zostanie uhonorowany najwyższym stopniem Orderu Kanady. Podczas piątkowej uroczystości w Rideau Hall w Ottawie zostanie mianowany Companion of the Order of Canada – Towarzyszem Orderu Kanady.
Fox jest już członkiem Orderu Kanady. Teraz zostanie awansowany do najwyższej z trzech klas tego odznaczenia. Ceremonii będzie przewodniczyć gubernator generalna Louise Arbour.
Rideau Hall podkreśla, iż wyróżnienie jest wyrazem uznania dla „potężnego globalnego zaangażowania i niezachwianej szczerości” Foxa w mówieniu o chorobie Parkinsona.
64-letni aktor od ponad 30 lat sam walczy z tą nieuleczalną, postępującą chorobą układu nerwowego. Diagnozę usłyszał w 1991 roku, gdy miał zaledwie 29 lat i znajdował się u szczytu kariery. Początkowo utrzymywał chorobę w tajemnicy. Publicznie poinformował o niej dopiero siedem lat później.
Choroba Parkinsona prowadzi m.in. do drżenia, sztywności mięśni, spowolnienia ruchów i problemów z utrzymaniem równowagi. Mogą jej również towarzyszyć zaburzenia snu, depresja oraz problemy z pamięcią i innymi funkcjami poznawczymi. Objawy stopniowo postępują, a w tej chwili nie istnieje metoda pozwalająca całkowicie wyleczyć chorobę.
Od gwiazdy kina do działalności społecznej
Michael J. Fox urodził się w 1961 roku w Edmonton w Albercie, a dorastał m.in. w Burnaby w Kolumbii Brytyjskiej. Jeszcze jako nastolatek rozpoczął karierę aktorską, a następnie przeniósł się do Stanów Zjednoczonych.
Ogromną popularność przyniosła mu w latach 80. rola Alexa P. Keatona w serialu „Family Ties”. Światową gwiazdą stał się jednak przede wszystkim dzięki roli Marty’ego McFlya w filmie „Powrót do przyszłości” z 1985 roku. Sukces produkcji doprowadził do powstania dwóch kolejnych części, a cała trylogia na trwałe zapisała się w historii kina popularnego.
Fox wystąpił również m.in. w filmach „Tajemnica mojego sukcesu”, „Ofiary wojny” i „Doktor Hollywood”, a później odniósł kolejny wielki sukces telewizyjny jako zastępca burmistrza Nowego Jorku Mike Flaherty w serialu „Spin City”.
Właśnie w okresie pracy nad tym serialem aktor publicznie ujawnił, iż cierpi na chorobę Parkinsona. Z czasem ograniczył działalność aktorską, a coraz więcej energii zaczął poświęcać walce o rozwój badań nad chorobą.
W 2000 roku powołał do życia Michael J. Fox Foundation for Parkinson’s Research. Organizacja stała się jednym z najważniejszych na świecie prywatnych źródeł finansowania badań nad chorobą Parkinsona.
Według danych przytoczonych przez Rideau Hall działalność Foxa przyczyniła się do zebrania około 2,5 miliarda dolarów na badania. Fundacja wspiera naukowców poszukujących nowych metod leczenia, sposobów wcześniejszego wykrywania choroby oraz – w dalszej perspektywie – terapii mogącej zatrzymać lub wyleczyć Parkinsona.
Fox przez lata otwarcie opowiadał również o własnym życiu z chorobą. Nie ukrywał jej coraz poważniejszych konsekwencji: problemów z poruszaniem się, upadków, złamań i konieczności dostosowywania codziennego życia do postępujących ograniczeń.
Jednocześnie wielokrotnie podkreślał, iż nie chce, aby choroba całkowicie określała jego życie. Jego publiczne wystąpienia, książki i działalność fundacji sprawiły, iż stał się jednym z najbardziej rozpoznawalnych rzeczników osób żyjących z Parkinsonem.
Najwyższy stopień Orderu Kanady
Order Kanady jest jednym z najwyższych cywilnych odznaczeń państwowych w kraju. Został ustanowiony w 1967 roku, w setną rocznicę Konfederacji Kanady, i przyznawany jest osobom, które wniosły wyjątkowy wkład w życie kraju lub swoją działalnością przyniosły Kanadzie uznanie na arenie międzynarodowej.
Order ma trzy stopnie: Member, Officer oraz najwyższy – Companion.
Fox został po raz pierwszy przyjęty do Orderu Kanady w 2010 roku jako Officer. Uhonorowano wówczas zarówno jego osiągnięcia aktorskie, jak i działalność na rzecz rozwoju badań nad chorobą Parkinsona.
Obecny awans do rangi Companion oznacza znalezienie się w najbardziej elitarnej grupie odznaczonych. Liczba żyjących osób posiadających ten stopień jest ograniczona.
W uzasadnieniu wyróżnienia podkreślono nie tylko skalę działalności prowadzonej przez fundację Foxa, ale także jego osobisty wpływ na zmianę sposobu postrzegania choroby Parkinsona. Przez dziesięciolecia aktor mówił publicznie o chorobie bez ukrywania jej najtrudniejszych aspektów, przyczyniając się jednocześnie do zwiększenia społecznej świadomości i finansowania badań.
Fox jest jednym z 51 Kanadyjczyków, którzy podczas piątkowej ceremonii w Rideau Hall zostaną przyjęci do Orderu Kanady lub awansowani na jego wyższy stopień.
Dla aktora będzie to kolejne z licznych wyróżnień otrzymanych zarówno za działalność artystyczną, jak i społeczną. W swojej karierze zdobył m.in. pięć nagród Emmy, cztery Złote Globy i dwie nagrody Screen Actors Guild.
Jednak w ostatnich dekadach równie istotną częścią jego życiowego dorobku stała się działalność rozpoczęta po diagnozie, którą jako 29-letni aktor początkowo traktował jako wiadomość mogącą zakończyć jego karierę.
Ponad trzy dekady później właśnie otwartość w mówieniu o tej chorobie oraz walka o znalezienie skuteczniejszych metod jej leczenia stały się jednym z powodów przyznania Michaelowi J. Foxowi najwyższego stopnia Orderu Kanady.
