Opiekunka czy pielęgniarka? Trudna rzeczywistość w Niemczech

Praca opiekunki osób starszych w Niemczech od lat cieszy się dużą popularnością wśród Polek. Dla wielu kobiet jest to szansa na stabilne zarobki i poprawę sytuacji finansowej. Jednak za atrakcyjnymi stawkami często kryje się rzeczywistość, o której mówi się zdecydowanie zbyt rzadko.

Coraz więcej opiekunek opisuje sytuacje, w których trafiają do seniorów wymagających nie tylko codziennej pomocy, ale również specjalistycznych świadczeń medycznych. Problem polega na tym, iż większość z nich nie posiada niemieckiego wykształcenia pielęgniarskiego ani uprawnień do wykonywania procedur medycznych. Mimo to oczekuje się od nich wykonywania czynności, które powinny należeć do wykwalifikowanego personelu.

Opiekunka seniora w Niemczech a obowiązki medyczne – gdzie przebiega granica?

Zawód opiekunki seniora i zawód pielęgniarki to dwie zupełnie różne profesje.

Do podstawowych obowiązków opiekunki najczęściej należą:

• pomoc przy higienie,
• przygotowywanie posiłków,
• prowadzenie domu,
• robienie zakupów,
• towarzyszenie seniorowi,
• wsparcie podczas codziennych czynności.

Inaczej wygląda sytuacja w przypadku świadczeń medycznych. W Niemczech wykonywanie wielu procedur medycznych należy do personelu posiadającego odpowiednie kwalifikacje oraz uprawnienia.

Mimo to część opiekunek opowiada, iż już pierwszego dnia pracy słyszy:

"Poprzednia opiekunka wszystko pani pokaże."

Coraz cięższy stan zdrowia seniorów w Niemczech

Jeszcze kilkanaście lat temu wiele zleceń dotyczyło osób stosunkowo samodzielnych.

Obecnie coraz częściej seniorzy cierpią jednocześnie na kilka poważnych chorób przewlekłych. Spotyka się osoby:

• po udarach,
• z zaawansowaną demencją,
• z chorobą Parkinsona,
• leżące,
• karmione przez PEG,
• z cewnikami,
• z odleżynami,
• wymagające specjalistycznych opatrunków,
• korzystające z tlenu.

W takich przypadkach granica pomiędzy opieką a opieką medyczną zaczyna się zacierać.

Brak Pflegedienst – dlaczego niektóre rodziny rezygnują z pomocy personelu medycznego?

W Niemczech funkcjonuje system usług pielęgniarskich świadczonych przez Pflegedienst. To właśnie wykwalifikowany personel wykonuje wiele świadczeń medycznych, takich jak zmiana specjalistycznych opatrunków, podawanie niektórych leków czy inne czynności wymagające odpowiednich kwalifikacji.

Jednak opiekunki opisują sytuacje, w których rodziny nie korzystają z pełnego zakresu usług Pflegedienst, mimo iż stan seniora wskazywałby na taką potrzebę.

Przyczyn może być wiele – od przyzwyczajeń, przez organizację opieki, aż po kwestie finansowe lub przekonanie, iż opiekunka "poradzi sobie ze wszystkim". Efekt jest jednak podobny – część odpowiedzialności przechodzi na osobę, która formalnie nie jest pracownikiem medycznym.

Zmienniczka uczy zmienniczkę procedur medycznych

Jednym z najbardziej niepokojących zjawisk jest sposób przekazywania obowiązków.

Zamiast instruktażu prowadzonego przez pielęgniarkę czy personel medyczny, nowa opiekunka często słyszy:

"Tak robiłyśmy od kilku miesięcy."

W praktyce oznacza to, iż osoba bez przygotowania uczy kolejną osobę bez przygotowania wykonywania czynności medycznych.

Nie ma oficjalnych szkoleń, dokumentacji ani nadzoru specjalisty. Wiedza przekazywana jest z opiekunki na opiekunkę.

Internet i YouTube zamiast szkolenia medycznego

Niektóre opiekunki przyznają, iż kiedy po raz pierwszy spotykają się z nieznaną procedurą, szukają pomocy tam, gdzie jest ona najłatwiej dostępna.

Przeglądają grupy internetowe dla opiekunek, pytają bardziej doświadczone koleżanki lub oglądają filmy instruktażowe w serwisach internetowych.

Pokazuje to skalę problemu. Internet może być źródłem wiedzy, ale nie zastąpi praktycznego szkolenia ani kwalifikacji zawodowych. Samodzielne wykonywanie procedur medycznych bez odpowiedniego przygotowania może wiązać się z ryzykiem zarówno dla seniora, jak i dla samej opiekunki.

Pogarszający się stan seniora – kto powinien podjąć decyzję?

Szczególnie trudne są sytuacje nagłego pogorszenia stanu zdrowia.

Opiekunki opisują przypadki:

• nagłych upadków,
• utraty przytomności,
• problemów z oddychaniem,
• wysokiej gorączki,
• silnego bólu,
• objawów mogących sugerować udar lub zawał.

W takich momentach pojawia się ogromny stres.

Niektóre rodziny bagatelizują problem lub proszą, aby nie wzywać pogotowia ratunkowego. Opiekunka zostaje wtedy postawiona przed niezwykle trudnym wyborem.

Opiekunka między rodziną, agencją a własnym sumieniem

W relacjach wielu opiekunek powtarza się podobny schemat.

Jeżeli zgłaszają problem rodzinie, spotykają się z bagatelizowaniem sytuacji.

Jeżeli kontaktują się z agencją, nie zawsze otrzymują jednoznaczne wsparcie.

Niektóre kobiety próbują przekonać rodzinę do pilnej wizyty lekarskiej lub wezwania pogotowia. Czasami udaje się to dopiero po wielu rozmowach.

Zdarzają się również sytuacje, w których opiekunka sama decyduje się zadzwonić po pogotowie, kierując się troską o zdrowie i życie seniora, mimo iż wcześniej spotkała się z oporem ze strony rodziny.

Strach, bezradność i odpowiedzialność

Największym problemem jest często samotność.

Opiekunka przebywa z seniorem przez większość dnia, obserwuje pogarszający się stan zdrowia, widzi niepokojące objawy i jednocześnie ma świadomość, iż nie posiada wykształcenia medycznego.

Towarzyszy temu ogromny stres oraz obawa, iż podejmie niewłaściwą decyzję.

Wiele kobiet szuka wtedy wsparcia u innych opiekunek, które przeżyły podobne sytuacje. Internetowe grupy stają się miejscem wymiany doświadczeń, ale nie zastąpią systemowych rozwiązań ani profesjonalnego wsparcia.

Czy system opieki nad seniorami w Niemczech wymaga zmian?

Społeczeństwo niemieckie gwałtownie się starzeje, a liczba osób wymagających całodobowej opieki stale rośnie. Jednocześnie rosną oczekiwania wobec opiekunek domowych.

Coraz częściej pojawia się pytanie, czy obowiązki powierzane opiekunkom nie przekraczają zakresu ich kompetencji.

Eksperci od lat podkreślają znaczenie jasnego podziału odpowiedzialności między rodzinę, personel medyczny, Pflegedienst, lekarzy oraz opiekunki. Odpowiednia organizacja opieki pozwala zwiększyć bezpieczeństwo zarówno seniorów, jak i osób, które się nimi opiekują.

Polskie opiekunki seniorów wykonują niezwykle odpowiedzialną i potrzebną pracę. W wielu domach stają się dla starszych osób ogromnym wsparciem i często jedynym towarzystwem.

Jednak opieka nie powinna oznaczać przejmowania obowiązków personelu medycznego. Gdy senior wymaga specjalistycznych świadczeń zdrowotnych, kluczową rolę powinny odgrywać wykwalifikowane służby medyczne. Pozostawianie osoby bez odpowiednich kwalifikacji samej z decyzjami dotyczącymi zdrowia lub życia seniora może prowadzić do ogromnego stresu i niepotrzebnego ryzyka.

Bezpieczeństwo seniora powinno zawsze pozostawać najważniejszym priorytetem, a opiekunka powinna otrzymywać wsparcie adekwatne do odpowiedzialności, jaka na niej spoczywa.

Czy podczas pracy w Niemczech zdarzyło Ci się wykonywać czynności, które powinien wykonywać personel medyczny? Podziel się swoim doświadczeniem.