Odziedziczenie pieniędzy, domu lub mieszkania po rodzicach może być całkowicie zwolnione z podatku od spadków i darowizn. Trzeba jednak pamiętać o wymaganych formalnościach. W przypadku nabyć wymagających zgłoszenia zasadniczo obowiązuje termin sześciu miesięcy na złożenie formularza SD-Z2. Spóźnienie może prowadzić do utraty zwolnienia. Od 7 stycznia 2026 roku obowiązuje jednak ważna zmiana: w określonych przypadkach można wystąpić o przywrócenie terminu, o ile został przekroczony bez winy podatnika.
Fot. Warszawa w Pigułce.Dziedziczenie po rodzicach często następuje w trudnych okolicznościach. Rodzina musi uporządkować sprawy majątkowe, dokumenty, rachunki bankowe i kwestie własności nieruchomości. Wśród tych obowiązków łatwo przeoczyć termin zgłoszenia spadku do urzędu skarbowego. Tymczasem pełne zwolnienie podatkowe dla najbliższej rodziny w wielu sytuacjach jest uzależnione od dopełnienia określonych formalności.
Sześć miesięcy. Od kiedy liczy się termin?
Przy dziedziczeniu potwierdzonym sądowym postanowieniem o stwierdzeniu nabycia spadku termin sześciu miesięcy liczy się zasadniczo od dnia uprawomocnienia się postanowienia. o ile dziedziczenie potwierdza notariusz, znaczenie ma data zarejestrowania aktu poświadczenia dziedziczenia.
Warto pamiętać, iż nie zawsze termin zaczyna się w dniu śmierci bliskiej osoby. Nie można też bezpiecznie zakładać, iż biegnie dopiero od momentu odebrania z sądu papierowego odpisu orzeczenia.
Jeden dzień spóźnienia może mieć konsekwencje
Jeżeli osoba wie o nabyciu majątku i nie zgłosi go w wymaganym terminie, może utracić prawo do zwolnienia dla najbliższej rodziny. W takim przypadku nabycie może podlegać opodatkowaniu według adekwatnych zasad.
Nie oznacza to jednak, iż każdy spadek po rodzicach wymaga formularza SD-Z2. Zgłoszenie nie jest konieczne w określonych przypadkach, między innymi gdy wartość nabywanego majątku, ustalona z uwzględnieniem ustawowych zasad sumowania, nie przekracza 36 120 zł.
W 2026 roku zmieniły się przepisy. Termin można przywrócić
Od 7 stycznia 2026 roku wprowadzono możliwość wystąpienia o przywrócenie terminu zgłoszenia nabycia spadku lub darowizny, o ile uchybienie nastąpiło bez winy podatnika. Nie jest to jednak automatyczna zgoda na dowolne spóźnienie.
Wniosek o przywrócenie terminu należy złożyć w ciągu siedmiu dni od ustania przyczyny uchybienia. Trzeba jednocześnie dokonać zaległej czynności, czyli złożyć zgłoszenie SD-Z2, oraz uprawdopodobnić brak winy w przekroczeniu terminu.
Nowe rozwiązanie dotyczy nabyć od 7 stycznia 2026 roku oraz określonych wcześniejszych nabyć, o ile sześciomiesięczny termin nie upłynął jeszcze do tej daty. Osoby, które spóźniły się przed wejściem w życie nowych przepisów, nie mogą zakładać, iż zmiana automatycznie obejmuje ich sprawy.
Odziedziczyłeś majątek, o którym nie wiedziałeś?
Przepisy przewidują także szczególne rozwiązanie w sytuacji późniejszego powzięcia wiadomości o nabyciu rzeczy lub praw majątkowych. Podatnik może zachować prawo do zwolnienia, o ile zgłosi takie nabycie w terminie sześciu miesięcy od dnia, w którym dowiedział się o nim, i uprawdopodobni odpowiednie okoliczności.
Każdy taki przypadek wymaga oceny faktycznej sytuacji. Warto zachować dokumenty pozwalające wykazać, kiedy i w jaki sposób uzyskano informację o odziedziczonym majątku.
Jak zgłosić spadek?
Właściwym formularzem jest SD-Z2. Można złożyć go elektronicznie albo w formie papierowej. W zgłoszeniu należy wykazać nabyte rzeczy lub prawa majątkowe oraz wymagane dane dotyczące nabycia.
Jeżeli spadkobierców jest kilku, każdy powinien osobno ocenić własne obowiązki zgłoszeniowe. Formularz dotyczący jednego spadkobiercy nie zastępuje automatycznie zgłoszenia pozostałych osób.
Co to oznacza dla mieszkańców Warszawy i Mazowsza?
Przy dziedziczeniu mieszkań i domów w Warszawie wartość majątku może być znaczna. Z tego powodu utrata zwolnienia podatkowego może wiązać się z poważnymi konsekwencjami finansowymi. Szczególnie ważne jest pilnowanie daty uprawomocnienia postanowienia sądu lub zarejestrowania aktu poświadczenia dziedziczenia.
Jeżeli spadkobierca mieszka na Mazowszu, ale odziedziczył nieruchomość w innej części Polski, również powinien sprawdzić adekwatność urzędu skarbowego i obowiązki wynikające z ustawy. Lokalizacja odziedziczonego majątku może mieć znaczenie przy ustalaniu adekwatnego organu.
Nie odkładaj zgłoszenia na ostatni dzień
Najbliższa rodzina może korzystać z pełnego zwolnienia podatkowego, ale w określonych sytuacjach konieczne jest zgłoszenie SD-Z2 w ciągu sześciu miesięcy. Od 2026 roku istnieje też możliwość przywrócenia terminu w ustawowo przewidzianych przypadkach, o ile spóźnienie nastąpiło bez winy podatnika. Warto sprawdzić własną sytuację, zanim termin upłynie.
