Wysokie temperatury mogą gwałtownie wpływać na zdrowie, zwłaszcza w przypadku osób najbardziej wrażliwych. W niniejszym artykule przedstawiamy praktyczne wskazówki dotyczące ochrony przed falami upałów i najważniejsze informacje z tym związane.
Wypowiedź szefa WHO
W związku z powtarzającymi się falami upałów, które nawiedzają Europę, porady dotyczące ochrony przed wysokimi temperaturami oraz ich przestrzeganie stają się najważniejsze dla zachowania zdrowia.
W tym roku w czerwcu bezprecedensowa fala upałów w Europie była odpowiedzialna za setki dodatkowych zgonów, powiedział niedawno szef Światowej Organizacji Zdrowia (WHO). Rekordy temperatur zostały pobite w całej Europie – w tym w Hiszpanii, we Francji, w Niemczech, w Polsce oraz w Czechach. We wpisie na X szef WHO Tedros Adhanom Ghebreyesus powiedział, iż od 21 czerwca b.r. odnotowano ponad 1 300 dodatkowych zgonów „powiązanych z wysokimi temperaturami w Europie”. „Stres cieplny jest często nazywany 'cichym zabójcą’ – a europejskie domy, miejsca pracy i szkoły nie zostały zaprojektowane pod kątem takich temperatur,” dodał.
W obliczu takiej sytuacji powstaje pytanie, co możemy zrobić, aby zminimalizować negatywny wpływ wysokich temperatur na nasze zdrowie.
Porady dotyczące ochrony naszego organizmu przed upałami
Wpływ wysokiej temperatury na organizm odczuwalny jest już w momencie, gdy słupek rtęci zaczyna piąć się w górę. Negatywne skutki zdrowotne nie ograniczają się jedynie do ekstremalnych upałów jakie były w czerwcu, ale także do sytuacji mniej nagłych jak te, z którymi mieliśmy do czynienia w innych latach. Na wysokie temperatury są szczególnie narażone osoby starsze, dzieci, kobiety w ciąży, osoby przewlekle chore lub z niepełnosprawnościami oraz pracownicy pracujący w ciężkich warunkach pogodowych bez ochrony i bez klimatyzacji.
O czym więc powinniśmy pamiętać:
- Dbaj o nawodnienie. Pij regularnie wodę, choćby jeżeli nie odczuwasz pragnienia.
- Chroń się przed upałem. Ogranicz wychodzenie z domu w najgorętszych porach dnia.
- Przebywaj w chłodnych pomieszczeniach. W domu lub w miejscach klimatyzowanych.
- Wietrz mieszkanie wczesnym rankiem lub późnym wieczorem. Wtedy, gdy powietrze jest chłodniejsze, a w ciągu dnia zamykaj okna i zasłaniaj rolety i zasłony.
- Ochładzaj i zwilżaj ciało (przynajmniej twarz i przedramiona) kilka razy dziennie.
- Odżywiaj się zdrowo. Unikaj alkoholu, który sprzyja odwodnieniu; wybieraj lekką, zbilansowaną dietę.
- Chroń się. Unikaj wysiłku fizycznego w najgorętszych porach dnia.
- Zachowaj czujność. Regularnie sprawdzaj, jak czują się bliscy narażeni na ryzyko wysokich temperatur lub osoby samotne; nigdy nie zostawiaj dziecka, osoby wymagającej opieki ani zwierzęcia w samochodzie, choćby na kilka minut.
Zagrożenia związane z upałem
Podczas upałów organizm może mieć trudności z utrzymaniem prawidłowej temperatury wewnętrznej. Wyczerpanie cieplne wiąże się ze znaczną utratą wody i minerałów (hiponatremia). Może objawiać się wysoką temperaturą ciała – często w granicach 38–40°C – a także osłabieniem, bólami i zawrotami głowy, nudnościami, przyspieszonym oddechem, obfitym poceniem się oraz zaburzeniami zachowania lub snu. Na te objawy szczególnie narażone są osoby starsze, małe dzieci oraz sportowcy.
W przypadku wystąpienia tych objawów konieczne jest szybkie działanie:
- należy przenieść daną osobę w chłodne, suche i dobrze wentylowane miejsce, położyć ją i zapewnić jej odpoczynek.
- zaleca się regularne schładzanie ciała wodą, wachlowanie wilgotnej skóry oraz podawanie płynów.
- spożywanie częstych, niewielkich posiłków może również pomóc w uzupełnieniu utraconych minerałów.
Wyczerpanie cieplne to reakcja organizmu na nadmierną utratę wody i soli w wyniku przegrzania. Typowe objawy obejmują:
- obfite pocenie się,
- bladość, chłodną i wilgotną skórę,
- silne osłabienie, zawroty głowy i zasłabnięcia,
- nudności, wymioty oraz wzmożone pragnienie,
- przyspieszone, ale słabo wyczuwalne tętno,
- bolesne skurcze mięśni (zwłaszcza nóg i brzucha)
Oficjalne zalecenia Głównego Inspektoratu Sanitarnego wskazują, iż w przypadku wystąpienia tych dolegliwości należy natychmiast przenieść się do chłodniejszego miejsca, poluzować ubranie, położyć się i zacząć powoli uzupełniać płyny.
Należy natychmiast wezwać służby ratunkowe jeżeli wystąpią zaburzenia świadomości, odmowa lub niemożność picia bądź nieprawidłowe zabarwienie skóry.
Może dojść także do udaru cieplnego. Udar cieplny to nagły wzrost temperatury ciała, do którego może dojść choćby w cieniu lub w pomieszczeniu. Udar cieplny stanowi stan zagrożenia życia. Objawy to m.in. wysoka gorączka, utrata przytomności lub drgawki oraz spadek ciśnienia krwi.
Pamiętaj, iż podczas upałów należy:
- regularnie pić wodę, choćby jeżeli nie odczuwa się pragnienia.
- unikać alkoholu, ponieważ sprzyja on odwodnieniu.
- unikać wysiłku fizycznego w najgorętszych porach dnia: warto wybierać aktywność wczesnym rankiem lub wieczorem, jeżeli pozwala na to pogoda.
Bądźmy czujni i stosujmy się do zaleceń. Te proste wskazówki mogą uchronić nas przed poważnymi konsekwencjami zdrowotnymi związanymi z upałami.
Opracowanie: Ewa Zygadło-Kozaczuk
Nie przegap innego wpisu na edtp.pl, sprawdź: Korzyści płynące ze słuchania muzyki i śpiewania
