Ideą leczenia substytucyjnego jest zastąpienie substancji uzależniającej lekiem o zbliżonym mechanizmie działania np. buprenorfiną czy metadonem. Tym samym lek pozwala na kontrolę głodu narkotykowego i redukcję jego symptomów. Terapię substytucyjną wykorzystuje się wśród osób uzależnionych od m.in. heroiny i morfiny, a realizuje się ją wyłącznie w ośrodkach leczenia uzależnień. Nowelizacja ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii ma rozwiązać ten problem i ułatwić uzależnionym dostępność do potrzebnych leków.
Polska bez białych plamach
W Polsce jest za mało ośrodków leczenia uzależnień. Choć większość województw dysponuje programami leczenia substytucyjnego, to ich rozmieszczenie terytorialne jest nierównomierne. Dowodem na to jest województwo podkarpackie, w którym nie ma ani jednego ośrodka oferującego terapię substytucyjną. Oznacza to, iż udział w leczeniu wymaga od pacjentów częstych, niekiedy wręcz codziennych dojazdów do placówek. Co gorsza, ośrodki te są nierzadko bardzo oddalone od miejsca zamieszkania. Dla osób będących w trudnej sytuacji życiowej i społecznej stanowi to sporą barierę do rozpoczęcia oraz kontynuowania leczenia.
– Uzależnienie jest dramatem człowieka, jego rodziny i całej wspólnoty. Państwo nie może skazywać chorego na wielogodzinne podróże tylko po to, aby otrzymał niezbędny lek. Nowe przepisy zwiększają dostępność terapii i dają pacjentom szansę na powrót do pracy, rodziny i normalnego życia — wyjaśnił prezydent Karol Nawrocki w oświadczeniu opublikowanym na portalu X.
Białe plamy na polskiej mapie terapii leczenia uzależnień to jednak nie wszystko. Osobną kwestią jest fakt, iż aktualne formy leczenia substytucyjnego nie są w pełni dostosowane do potrzeb innych uzależnionych. Mowa tu m.in. o uzależnieniu od opioidów.
Co przyniesie nowelizacja ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii?
Zmiany wprowadzone w ustawie o przeciwdziałaniu narkomanii dotyczą art. 1 pkt 2, 6 i 7. Nowelizacja oznacza, iż leczenie substytucyjne metadonem i buprenorfiną, zaordynują specjaliści w ramach opieki psychiatrycznej i leczenia uzależnień w dowolnym gabinecie. Warunkiem jest umowa lekarza z NFZ oraz uzyskanie niezbędnej zgony na terapię substytucyjną w ramach prowadzonej praktyki lekarskiej. Zdaniem Ministerstwa Zdrowia rozwiązanie to pozwoli zwiększyć dostępność leczenia substytucyjnego. Równocześnie uzupełniając dotychczasowy model terapii zastępczej i umożliwi objęcie leczeniem większej liczby pacjentów.
Zgodnie z nowymi przepisami kierownikiem programu terapii zastępczej może być:
- Lekarz z co najmniej pierwszym stopniem specjalizacji w psychiatrii lub będący w trakcie specjalizacji w psychiatrii i posiadający minimum 3-miesięczy staż pracy w podmiotach, które prowadzą terapię leczenia uzależnień.
- Lekarz z co najmniej pierwszym stopniem specjalizacji w innej dziedzinie niż psychiatria i minimum rocznym stażem pracy w podmiotach, które prowadzą terapię leczenia uzależnień.
Informacje o objęciu pacjenta leczeniem substytucyjnym i wypisywanych receptach będą przechowywane w jednym centralnym rejestrze. Rozwiązanie to ma nie tylko ułatwić lekarzom z całego kraju łatwy dostęp do historii leczenia chorego. To także dodatkowy sposób na zabezpieczenie przed wyłudzaniem recept. Jednocześnie resort zdrowia zapewnia, iż dane pacjentów będą bezpiecznie. Dostęp do danych uzyskają wyłącznie osoby upoważnione i na zasadach określonych w nowelizacji ustawy.

![BOCHNIA. Od poniedziałku utrudnienia na ul. Solnej [MAPA]](https://bochniazbliska.pl/wp-content/uploads/2026/08/mapa-pogl%C4%85dowa-ca%C5%82y-odcinek-ul-Solnej.jpg)







