Współczesne wytyczne postępowania z pacjentem w ostrej fazie udaru niedokrwiennego są dość powściągliwe w kwestii tlenoterapii, odradzając jej rutynowe stosowanie u chorych bez hipoksji. Panuje powszechne przekonanie, iż nadmiar tlenu może generować wolne rodniki i paradoksalnie pogarszać uszkodzenie mózgu. Najnowsza analiza rzuca wyzwanie temu paradygmatowi.
Najnowsza systematyczna metaanaliza opublikowana w „The Lancet” sugeruje, iż normobaryczna hiperoksja (NBHO) może pełnić funkcję skutecznej i bezpiecznej neuroprotekcji.
Zespół badawczy przeanalizował dane z ośmiu randomizowanych badań klinicznych, w których udział wzięło łącznie 804 pacjentów. Interwencja polegała na podawaniu tlenu normobarycznego co najmniej przez 2 godziny w ciągu pierwszej doby od wystąpienia objawów udaru. Co istotne, większość analizowanych przypadków (pięć badań) dotyczyła pacjentów poddawanych jednocześnie trombektomii, a dominującą grupę etniczną stanowiła populacja chińska.
Wyniki okazały się zaskakujące. Zastosowanie NBHO wiązało się z istotnym wzrostem szans na uzyskanie funkcjonalnej niezależności po trzech miesiącach (wzrost o 28 proc. w porównaniu z grupą kontrolną) oraz ogólnym zmniejszeniem stopnia niepełnosprawności w skali Rankina. Co być może najważniejsze z klinicznego punktu widzenia, interwencja ta wpłynęła na znaczącą redukcję śmiertelności 90-dniowej (ryzyko względne 0,62). Korzystne efekty neurologiczne, widoczne jako spadek punktacji w skali NIHSS, obserwowano już po 72 godzinach od wdrożenia leczenia, co sugeruje przyspieszenie wczesnej fazy regeneracji.
Kluczowym aspektem każdej nowej strategii neuroprotekcyjnej jest bezpieczeństwo. Analiza wykazała, że podawanie tlenu w tym schemacie nie zwiększało ryzyka wystąpienia objawowego krwotoku wewnątrzczaszkowego. Autorzy konkludują, iż normobaryczna hiperoksja, zwłaszcza jako uzupełnienie terapii reperfuzyjnej, jawi się jako obiecująca, powszechnie dostępna i niskokosztowa metoda poprawy wyników leczenia.
