Naukowcy oszacowali, jak długo może żyć człowiek. Wynik zaskakuje

Nawet gdyby medycyna potrafiła zatrzymać większość procesów starzenia, mutacje gromadzące się w DNA komórek mogłyby ograniczyć medianę życia człowieka do około 146–194 lat. Tak wynika z modelu matematycznego opisanego w czerwcu 2026 roku w czasopiśmie „npj Aging”.

Autorzy badania nie testowali terapii przeciwstarzeniowej. Obliczali, jak długo mógłby funkcjonować organizm, gdyby udało się usunąć większość znanych mechanizmów starzenia, ale przez cały czas narastałyby w nim mutacje somatyczne.

Mutacje narastają przez całe życie

Mutacje somatyczne to zmiany DNA powstające w komórkach ciała w ciągu życia. Mogą pojawiać się wskutek błędów podczas kopiowania materiału genetycznego, działania promieniowania oraz niedoskonałej naprawy uszkodzeń DNA.

Większość takich zmian nie wywołuje widocznych skutków. Część może zaburzać działanie komórek, zwiększać ryzyko nowotworów albo prowadzić do ich śmierci.

W modelu autorzy wyłączali inne procesy związane ze starzeniem, w tym zaburzenia pracy mitochondriów, skracanie telomerów, utratę prawidłowego działania białek i zmiany epigenetyczne. Pozostawiali jedynie szkody wynikające z mutacji somatycznych.

Gdy mutacji nie uwzględniano, mediana życia hipotetycznego organizmu przekraczała 1700 lat. Po ich dodaniu spadała do 146–194 lat, zależnie od przyjętych parametrów i sposobu łączenia modeli poszczególnych narządów.

Mediana oznacza wiek, którego w symulacji dożywała połowa badanej populacji. Nie jest to nieprzekraczalna granica życia każdego człowieka.

Największym ograniczeniem mogą być serce i mózg

Wyniki różniły się między tkankami. Narządy o dużych zdolnościach regeneracyjnych mogą zastępować część uszkodzonych komórek nowymi.

Neurony i komórki mięśnia sercowego odnawiają się bardzo wolno albo nie dzielą się po osiągnięciu dojrzałości. Mutacje mogą więc pozostawać w nich przez wiele lat.

W modelu to właśnie mózg i serce najsilniej ograniczały długość życia. Wynik wynikał ze statystycznego narastania uszkodzeń w komórkach i wzrostu ryzyka utraty funkcji całej tkanki.

Badanie opublikowane w 2022 roku w „Nature”, obejmujące 16 gatunków ssaków, wykazało odwrotną zależność między tempem powstawania mutacji somatycznych a długością życia. Gatunki żyjące dłużej gromadziły rocznie mniej takich zmian.

Pod koniec typowego życia liczba mutacji obserwowana u różnych gatunków była zbliżona. Wynik ten wskazuje na związek między tempem narastania mutacji a długością życia, ale nie dowodzi, iż mutacje są jedyną przyczyną starzenia.

Model nie jest prognozą medyczną

Przedział 146–194 lat wynika z symulacji opartej na założeniu, iż inne główne mechanizmy starzenia zostały usunięte. Takie terapie w tej chwili nie istnieją.

Obliczenia zależą od przyjętego tempa powstawania mutacji, odporności tkanek oraz progu, po którego przekroczeniu narząd traci zdolność prawidłowego działania. Zmiana tych parametrów wpływa na wynik.

Nie ma również naukowej zgody co do skali udziału mutacji somatycznych w starzeniu całego organizmu. Ich znaczenie w rozwoju nowotworów jest dobrze udokumentowane, natomiast wpływ na stopniową utratę sprawności zdrowych tkanek pozostaje przedmiotem badań.

Rekord długości życia wynosi 122 lata

Najdłużej żyjącą osobą, której wiek został wiarygodnie potwierdzony, pozostaje Jeanne Calment. Zmarła w 1997 roku w wieku 122 lat i 164 dni.

Żaden zweryfikowany przypadek nie przekroczył dotąd 123 lat. Dostępne dane nie pozwalają jednoznacznie wskazać twardej biologicznej granicy życia człowieka.

Nowe badanie nie przewiduje, iż ludzie będą dożywać 200 lat. Pokazuje, iż choćby po wyeliminowaniu wielu mechanizmów starzenia narastające mutacje DNA mogłyby przez cały czas ograniczać długość życia.

Źródła: „npj Aging”, Skolkovo Institute of Science and Technology, „Nature”, Guinness World Records