Czym jest metaboliczny fitness i jak wpływa na wahania energii w ciągu dnia?
Metaboliczny fitness to zdolność organizmu do sprawnego wytwarzania energii oraz elastycznego przełączania się między różnymi źródłami paliwa, w zależności od aktualnych potrzeb.
W praktyce metaboliczny fitness oznacza zdolność do:
efektywnego wykorzystywania glukozy po posiłku;
spalania kwasów tłuszczowych w okresach między posiłkami;
sprawnej produkcji ATP w mitochondriach, czyli w komórkowych „centrach energetycznych”;
utrzymywania stabilnego poziomu energii, bez gwałtownych „zjazdów”.
To właśnie od metabolicznego fitnessu zależy w dużej mierze, czy odczuwamy stabilny poziom energii przez cały dzień, czy może zmagamy się z nagłym spadkiem energii, po południu lub wieczorem. Gdy mechanizm ten działa prawidłowo, poziom energii pozostaje względnie stabilny. jeżeli jednak elastyczność metaboliczna jest zaburzona, mogą pojawić się: niski poziom energii, senność po posiłkach, nagłe napady głodu oraz zwiększona potrzeba sięgania po kofeinę czy słodkie przekąski.
Glikemia a wahania energii w ciągu dnia
To normalne, iż jesteśmy zmęczeni po intensywnym dniu lub wysiłku. jeżeli jednak odczuwamy chroniczne zmęczenie w dzień, przyczyną mogą być wahania poziomu glukozy we krwi oraz zaburzony metabolizm cukrów, związany z nieprawidłową gospodarką węglowodanową i obniżoną wrażliwością insulinową.
Często przyczyną braku energii w ciągu dnia jest insulinooporność, czyli stan, w którym komórki słabiej reagują na insulinę. U osób z insulinoodpornością organizm produkuje coraz więcej insuliny, aby utrzymać prawidłowy poziom glukozy we krwi. Z czasem może rozwinąć się hiperinsulinemia (stan podwyższonego stężenia insuliny we krwi), dochodzi także do zwiększonego odkładania tkanki tłuszczowej, nasilenia stresu oksydacyjnego oraz rozwoju przewlekłego stanu zapalnego. W dłuższej perspektywie zaburzenia te nie tylko nasilają wahania energii w ciągu dnia, ale także zwiększają ryzyko rozwoju chorób metabolicznych.
Niski poziom energii może stanowić także konsekwencję codziennych wyborów żywieniowych. Posiłki o wysokim indeksie glikemicznym (takie jak np. czekolada mleczna, drożdżówki czy makarony z białej mąki) powodują szybki wzrost poziomu glukozy we krwi, po którym następuje równie gwałtowny spadek.
Taki „rollercoaster glukozowy” może prowadzić do:
drażliwości;
napadów głodu;
senności;
trudności z koncentracją.
Warto wiedzieć, iż powtarzające się wahania poziomu glukozy z czasem obniżają wrażliwość insulinową i zaburzają metabolizm cukrów. W efekcie brak energii w ciągu dnia przestaje być sporadyczny i staje się codziennością!
Mitochondria a chroniczne zmęczenie w dzień
Brak energii w ciągu dnia może wynikać także z nieprawidłowego funkcjonowania mitochondriów. To struktury komórkowe, które odpowiadają za produkcję ATP, czyli podstawowej „waluty energetycznej” komórek. Zaburzenia w funkcjonowaniu mitochondriów prowadzą do obniżenia wydolności organizmu – ich konsekwencją może być niski poziom energii, niezależny od ilości snu czy odpoczynku.
Prawidłowa praca mitochondriów wymaga obecności około 50 mikroskładników odżywczych, określanych jako substancje mitotropowe. Substancje te wspomagają wytwarzanie ATP, chronią błony mitochondrialne oraz redukują stres oksydacyjny w komórkach. Przykładem substancji mitotropowej jest np. koenzym Q10 od Mito-Pharma który pełni istotną rolę w łańcuchu transportu elektronów w mitochondriach, bezpośrednio wpływając na produkcję ATP.
Dlaczego niektórzy mają energię cały dzień, a inni odczuwają gwałtowny spadek energii po południu?
Niski poziom energii może mieć wieloczynnikowe podłoże. Z chronicznym zmęczeniem w dzień mogą być związane:
czynniki genetyczne – niektóre osoby mogą być bardziej predysponowane do wahań energii w ciągu dnia;
infekcje – zmęczenie może stanowić konsekwencję przebytych infekcji wirusowych lub bakteryjnych, np. zakażenia wirusem Epsteina-Barr (EBV);
zaburzenia energetyczne – trudności w przekształcaniu składników odżywczych w energię mogą prowadzić do chronicznego zmęczenia mięśni i mózgu.
Poziom energii zależy także od stabilności glikemii i metabolizmu cukrów, wrażliwości insulinowej, kondycji mitochondriów oraz stylu życia (jakości snu, aktywności fizycznej, podaży mikroskładników odżywczych).
Mito-Pharma: walka z brakiem energii w ciągu dnia, czyli jak wspierać metaboliczny fitness w praktyce?
Aby poprawić metaboliczny fitness i ograniczyć wahania energii w ciągu dnia, warto:
dbać o sen i regenerację;
komponować posiłki tak, by zawierały one chude białko, zdrowe tłuszcze nienasycone i węglowodany złożone;
regularnie się ruszać – aktywność fizyczna poprawia wrażliwość insulinową i stymuluje biogenezę mitochondrialną (proces, w którym komórki wytwarzają nowe mitochondria lub zwiększają liczbę i funkcjonalność istniejących mitochondriów);
unikać długich przerw między posiłkami oraz nadmiernego podjadania cukrów prostych.
W uzasadnionych przypadkach suplement diety może stanowić uzupełnienie codziennej diety w składniki odżywcze, które uczestniczą w prawidłowym metabolizmie energetycznym komórek. Warto pamiętać o tym, by wybierać produkty sprawdzonych dystrybutorów np. Mito-Pharma. jeżeli jednak chroniczne zmęczenie w dzień utrzymuje się pomimo zmiany stylu życia, warto wykonać podstawowe badania krwi (np. morfologię, poziom glukozy, poziom TSH) i omówić wyniki z lekarzem. Spadek energii po południu może być bowiem objawem poważniejszych niedoborów albo zaburzeń hormonalnych lub metabolicznych, wymagających pogłębionej diagnostyki.
