Właściciele domów powinni sprawdzić, czy w 2026 roku wykonali wymagane kontrole. Prawo budowlane nakazuje co najmniej raz w roku sprawdzić stan techniczny instalacji gazowej oraz przewodów kominowych – dymowych, spalinowych i wentylacyjnych. GUNB wyjaśnia przy tym bardzo istotną rzecz: nie chodzi o odstęp dokładnie 365 dni. Kontrola musi zostać przeprowadzona w każdym roku kalendarzowym.
Fot. Shutterstock / Warszawa w PigułceTemat staje się szczególnie istotny właśnie teraz. We wrześniu Krajowa Izba Kominiarzy w komunikacie opublikowanym przez Państwową Straż Pożarną przypomniała właścicielom i zarządcom budynków o obowiązkach przed sezonem grzewczym 2026/2027.
Masz dom jednorodzinny? Ten obowiązek również Cię dotyczy
Podstawą jest art. 62 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego. Zgodnie z nim użytkowane obiekty budowlane powinny być poddawane okresowej kontroli co najmniej raz w roku.
W ramach takiej kontroli sprawdza się między innymi stan techniczny:
instalacji gazowych oraz przewodów kominowych – dymowych, spalinowych i wentylacyjnych.
W przypadku domów jednorodzinnych występuje pewne zwolnienie dotyczące corocznego sprawdzania elementów budynku narażonych na szkodliwe wpływy atmosferyczne. Nie oznacza ono jednak zwolnienia z corocznej kontroli instalacji gazowej i przewodów kominowych.
GUNB wskazuje to wprost: budynki mieszkalne jednorodzinne przez cały czas podlegają rocznej kontroli w zakresie określonym m.in. w art. 62 ust. 1 pkt 1 lit. c.
Nie trzeba liczyć dokładnie 365 dni
To jedna z najczęściej mylonych zasad.
„Raz w roku” nie oznacza, iż o ile kontrola odbyła się przykładowo 10 października 2025 roku, kolejna musi zostać przeprowadzona najpóźniej 10 października 2026 roku.
GUNB wyjaśnia, iż właściciel lub zarządca ma cały rok kalendarzowy na zapewnienie wykonania kontroli. Między kolejnymi kontrolami może więc upłynąć więcej niż 12 miesięcy.
Urząd podaje choćby konkretny przykład: o ile kontrola została przeprowadzona w lipcu 2025 roku, następna może odbyć się w grudniu 2026 roku.
Nie można jednak przesunąć jej po prostu na kolejny rok.
Jeżeli obowiązek dotyczy danego budynku, kontrola powinna zostać wykonana co najmniej raz w każdym roku kalendarzowym.
Kominiarz wystawia dziś e-protokół
Zmienił się również sposób dokumentowania kontroli przewodów kominowych.
GUNB wyjaśnia, iż protokół z okresowej kontroli przewodów kominowych przeprowadzanej na podstawie art. 62 Prawa budowlanego sporządza się elektronicznie w systemie Centralnej Ewidencji Emisyjności Budynków (CEEB).
Co istotne, GUNB zaznacza, iż przepisy nie przewidują w tym przypadku papierowego protokołu jako alternatywy dla wymaganego e-protokołu.
Krajowa Izba Kominiarzy ponownie przypomniała o obowiązkowych e-protokołach we wrześniu 2026 roku, przed rozpoczęciem sezonu grzewczego.
Nie każdy może przeprowadzić taką kontrolę
Przepisy określają również, kto może wykonywać poszczególne sprawdzenia.
W przypadku przewodów dymowych oraz grawitacyjnych przewodów spalinowych i wentylacyjnych kontrolę mogą wykonywać m.in. osoby posiadające kwalifikacje mistrza w rzemiośle kominiarskim albo odpowiednie uprawnienia budowlane.
Kontrola instalacji gazowej wymaga natomiast odpowiednich uprawnień budowlanych lub kwalifikacji wymaganych przy wykonywaniu dozoru nad eksploatacją urządzeń, instalacji i sieci gazowych.
Nie zawsze wystarczy więc zamówić jedną osobę do sprawdzenia wszystkiego.
Kontrola wykazała niebezpieczną usterkę? Nie można czekać
Jeszcze poważniejsze konsekwencje pojawiają się wtedy, gdy podczas kontroli zostanie stwierdzona usterka mogąca powodować zagrożenie.
Prawo budowlane przewiduje, iż uszkodzenia i braki mogące spowodować m.in. zagrożenie życia lub zdrowia, pożar, wybuch, porażenie prądem czy zatrucie gazem należy usunąć w czasie kontroli albo bezpośrednio po jej przeprowadzeniu.
Informacja o takim obowiązku powinna znaleźć się w protokole.
Co więcej, osoba przeprowadzająca kontrolę ma obowiązek bezzwłocznie przesłać kopię odpowiedniego protokołu do adekwatnego organu nadzoru budowlanego. Organ po jego otrzymaniu przeprowadza kontrolę obiektu w celu potwierdzenia usunięcia wskazanych nieprawidłowości.
Za brak wymaganej kontroli mogą być konsekwencje
Tu trzeba uważać z popularnym internetowym hasłem typu „nie masz przeglądu – dostaniesz mandat X zł”. Przepisy nie ustanawiają jednej automatycznej kary w konkretnej wysokości nakładanej na każdego właściciela domu za samo przekroczenie terminu.
Prawo budowlane przewiduje jednak sankcje.
GUNB wskazuje, iż karze grzywny podlega ten, kto nie spełnia obowiązku przeprowadzenia okresowej kontroli. Wynika to z art. 93 Prawa budowlanego.
Poważniejsza sytuacja występuje, gdy właściciel lub zarządca nie spełnia obowiązku utrzymania obiektu w należytym stanie technicznym lub nie zapewnia bezpieczeństwa jego użytkowania. GUNB wskazuje w tym kontekście art. 91a, przewidujący grzywnę nie mniejszą niż 100 stawek dziennych, karę ograniczenia wolności albo więzienia do roku. Nie oznacza to jednak, iż taka sankcja jest automatycznie stosowana za każdy spóźniony przegląd.
Kontrola gazu i komina to nie to samo co pięcioletni przegląd instalacji elektrycznej
Warto też rozróżnić dwa obowiązki.
Co najmniej raz w roku sprawdzane są m.in. instalacje gazowe oraz przewody kominowe.
Natomiast co najmniej raz na pięć lat przeprowadza się szerszą kontrolę stanu technicznego i przydatności obiektu do użytkowania. W jej zakres wchodzi również badanie instalacji elektrycznej i piorunochronnej – m.in. zabezpieczeń, ochrony przed porażeniem, oporności izolacji i uziemień.
Dlatego wykonanie pięcioletniego badania instalacji elektrycznej nie zastępuje automatycznie corocznego obowiązku dotyczącego instalacji gazowej i przewodów kominowych.
Zostało kilka miesięcy na kontrolę za 2026 rok
Dla właściciela domu najważniejsza jest więc prosta zasada:
jeżeli w 2026 roku wymagana kontrola instalacji gazowej i przewodów kominowych jeszcze się nie odbyła, nie należy patrzeć wyłącznie na datę zeszłorocznego przeglądu.
GUNB interpretuje ustawowy obowiązek w odniesieniu do roku kalendarzowego. Oznacza to, iż wymagana kontrola za 2026 rok powinna zostać zapewniona jeszcze w 2026 roku.
A wrzesień jest dobrym momentem, żeby to sprawdzić: właśnie rozpoczyna się sezon grzewczy 2026/2027, a Krajowa Izba Kominiarzy i służby ponownie przypominają o bezpieczeństwie przewodów kominowych.
