Martin Shkreli, znany jako Pharma Boy, ponownie znalazł się w centrum zainteresowania amerykańskich mediów regulacyjnych. FTC zarzuca mu naruszenie dożywotniego zakazu uczestnictwa w branży farmaceutycznej. Według przedstawionych dokumentów były przedsiębiorca miał inwestować w akcje co najmniej 60 firm z tego sektora. Ponadto miał publicznie komentować ich działalność i dzielić się poradami inwestycyjnymi. Wniosek o uznanie go za winnego naruszenia postanowienia sądowego złożono 13 października 2026 r.
Martin Shkreli miał naruszyć dożywotni zakaz działalności w farmacji
FTC wraz z przedstawicielami siedmiu stanów USA zarzucają Shkreliemiu wielokrotne łamanie postanowienia sądowego z 2022 r. Mowa o zakazie obejmującym bezpośredni i pośredni udział w branży farmaceutycznej. Zdaniem FTC były przedsiębiorca miał po wyjściu z więzienia ponownie angażować się w rynek farmaceutyczny. Organy wskazują na transakcje akcjami co najmniej 60 przedsiębiorstw. Ponadto zarzuty dotyczą publicznego komentowania ich działalności oraz prób wpływania na decyzje biznesowe.
Shkreli miał promować swoje działania za pośrednictwem transmisji na żywo oraz wpisów publikowanych na platformach YouTube, Reddit i X. W jednej z takowych transmisji opowiadał widzom o sposobach inwestowania w sektorze biotechnologicznym. Co więcej, FTC wskazuje na jego zaangażowanie w kampanie zachęcające do krótkiej sprzedaży akcji wybranych spółek farmaceutycznych. Zdaniem organów regulacyjnych Pharma Boy wykorzystywał do tego własne przewidywania dotyczące niepowodzeń badań klinicznych prowadzone przez konkretne przedsiębiorstwa.
FTC i organy stanowe domagają się sankcji
Wniosek skierowany do sądu federalnego w Nowym Jorku obejmuje kilka żądań. Warto jednak podkreślić, iż samo złożenie wniosku nie oznacza jeszcze, iż sąd uznał Shkreliego za winnego naruszenia zakazu. W działania FTC zaangażowały się następujące stany: Kalifornia, Illinois, Nowy Jork, Karolina Północna, Ohio, Pensylwania i Wirginia. Organy stanowe i FTC chcą przede wszystkim doprowadzić do pełnego rozliczenia działalności inwestycyjnej podejrzanego. Do zaproponowanych rozwiązań należą:
- Sprzedaż posiadanych udziałów – Shkreli miałby zbyć wszystkie akcje oraz udziały w przedsiębiorstwach farmaceutycznych.
- Rozliczenie transakcji – organy domagają się udostępnienia pełnego zestawienia operacji giełdowych, które przeprowadzono od 4 lutego 2022 r.
- Zwrot uzyskanych zysków – kara finansowa miałaby odpowiadać zyskom osiągniętym z zakwestionowanych transakcji, a wniosek przewiduje też naliczenie odsetek.
- Dodatkowe sankcje – kolejne naruszenia mogłyby zostać objęte rosnącymi karami finansowymi, a choćby i karą pozbawienia wolności.
Dlaczego Martin Shkreli otrzymał dożywotni zakaz działalności w branży farmaceutycznej?
Początek kontrowersji wokół Pharma Boya dotyczy leku Daraprim, który zawiera pirymetaminę i stosuje się go w leczeniu toksoplazmozy. W 2015 r. firma Turing Pharmaceuticals, kierowana przez Shkreliego, podniosła cenę jednej tabletki Daraprimu z 17,50 do 750 dolarów. Oznaczało to wzrost o ponad 4200%, a podjęta przez firmę decyzja wywołała ogromne oburzenie w USA. Dopiero w późniejszym postępowaniu sądowym wykazano, iż Shkreli uczestniczył w nielegalnym mechanizmie ograniczania konkurencji. Windowanie ceny miało utrudnić wejście na rynek producentom tańszych leków generycznych i pozwalało utrzymać monopol. W 2022 r. sąd federalny w Nowym Jorku nałożył na Shkreliego karę w wysokości 64,6 mln dolarów i dożywotniego zakazu – bezpośredniego i pośredniego – uczestnictwa w branży farmaceutycznej. Ograniczenie obejmuje m.in. nabywanie udziałów przedsiębiorstw farmaceutycznych oraz podejmowanie działań wpływających na ich zarządzanie czy działalność biznesową.
Warto jednak dodać, iż sprawa Daraprimu nie była jedynym postępowaniem przeciwko Skreliemu. W 2017 r. został skazany na siedem lat więzienia za oszustwa dotyczące papierów wartościowych oraz spikowanie w celu ich popełnienia.
