W najnowszym badaniu naukowcy sprawdzili, czy częstsze używanie marihuany przez nastolatków wiąże się ze zmianami w rozwijającym się mózgu. Szczególną uwagę poświęcono produktom o wysokiej zawartości THC. Celem badania było ustalenie, czy ich stosowanie wiąże się z niższym poziomem żelaza w mózgu.
Używanie marihuany przez nastolatków zaburza rozwijający się mózg?
Okres dojrzewania jest kluczowym etapem rozwoju mózgu, a jednocześnie czasem, w którym wielu nastolatków rozpoczyna eksperymentowanie z marihuaną. Regularne używanie tej substancji w młodym wieku wiąże się z większym ryzykiem uzależnienia oraz zaburzeń rozwoju układu nerwowego. Szczególnie narażony jest układ dopaminergiczny. Jest on m.in. odpowiedzialny za odczuwanie przyjemności, motywację i procesy związane z uzależnieniem. Choć krótkotrwałe używanie marihuany zwiększa uwalnianie dopaminy, długotrwała ekspozycja może prowadzić do osłabienia funkcjonowania tego układu.
Badanie
W badaniu uczestniczyło 81 nastolatków w wieku 14–17 lat. Podzielono ich na osoby używające marihuany sporadycznie lub wcale (mniej niż 5 razy w życiu) oraz osoby, które używały jej częściej (ponad 11 razy w życiu). Aby ograniczyć wpływ innych czynników, do badania włączono wyłącznie zdrowych uczestników. Wykluczono natomiast osoby regularnie używające alkoholu, nikotyny lub innych substancji psychoaktywnych. Dodatkowo uczestnicy musieli powstrzymać się od używania marihuany przez co najmniej 15 godzin przed badaniem.
Procedura obejmowała ocenę zdrowia, historii używania substancji psychoaktywnych oraz wykonanie badania rezonansu magnetycznego. Naukowcy skupili się na strukturach mózgu związanych z układem nagrody i funkcjonowaniem dopaminy, oceniając m.in. poziom żelaza w tkankach mózgowych. Następnie przeanalizowano zależność między używaniem marihuany a zmianami w mózgu. Jednocześnie kontrolowano wpływ takich czynników jak wiek, płeć oraz sporadyczne używanie alkoholu i nikotyny.
Marihuana a niższy poziom żelaza
Badanie wykazało, iż u nastolatków regularnie używających marihuany obserwowano niższy poziom żelaza w głębokich strukturach mózgu niż u osób z grupy kontrolnej.
Wyniki sugerują, iż używanie marihuany może wiązać się ze zmianami w obszarach odpowiedzialnych za funkcjonowanie układu dopaminergicznego, który odgrywa kluczową rolę w procesach nagrody i uzależnienia.
Dodatkowo stwierdzono, iż część uczestników rozpoczęła używanie marihuany już między 8. a 13. rokiem życia. Wielu deklarowało również stosowanie produktów o wysokiej zawartości THC, w tym skoncentrowanych preparatów do waporyzacji. Analizy wykazały, iż największe zmiany obserwowano u osób częściej stosujących koncentraty, spędzających więcej czasu pod wpływem marihuany oraz wykazujących silniejsze objawy uzależnienia. Zależności te utrzymywały się również po uwzględnieniu innych czynników, takich jak wiek, płeć oraz sporadyczne używanie alkoholu i nikotyny.
Marihuana a mózg nastolatków: ograniczenia badania
Badanie miało charakter przekrojowy, dlatego nie pozwala jednoznacznie stwierdzić, iż zaobserwowane zmiany są bezpośrednim skutkiem używania marihuany. Ponadto poziom żelaza oceniano metodą pośrednią. Uczestnicy mieli również trudność z dokładnym określeniem ilości przyjmowanego THC, zwłaszcza w przypadku koncentratów do waporyzacji.
Mimo tych ograniczeń wyniki wskazują, iż rezonans magnetyczny może być bezpiecznym narzędziem do oceny zmian zachodzących w rozwijającym się mózgu. Jednocześnie badanie dostarcza kolejnych dowodów na to, iż regularne używanie marihuany, szczególnie produktów o wysokiej zawartości THC, może wiązać się z niekorzystnymi zmianami w mózgu nastolatków.
Wyniki badania opublikowano w czasopiśmie Neuropsychopharmacology.
