– Początek roku szkolnego to świetny moment, by zadbać o ochronę swojego dziecka przed nowotworami. Szczepienie przeciw wirusowi brodawczaka ludzkiego (HPV) chroni przed wirusem odpowiedzialnym za rozwój raka szyjki macicy, prącia, odbytu, głowy czy szyi. Dzieci i nastolatkowie w wieku 9-18 lat mogą zaszczepić się bezpłatnie – zachęca małopolski NFZ.
Do tej pory ze szczepień przeciwko HPV w Małopolsce skorzystało 82 tys. dziewczynek i chłopców urodzonych w latach 2006-2017.
– Szczepienie przeciwko wirusowi brodawczaka ludzkiego jest niezwykle istotne w profilaktyce nastolatków – mówi dr hab. n. med. Hanna Czajka, prof. UR, kierownik Poradni Chorób Zakaźnych – Szczepień w Wojewódzkim Specjalistycznym Szpitalu Dziecięcym im. św. Ludwika w Krakowie.
– Przede wszystkim w rozmowie z rodzicami powinniśmy podkreślić, iż to szczepienie jest inwestycją w przyszłość. Profilaktyka HPV to w przyszłości ochrona przed chorobą onkologiczną. Tutaj nie tylko mowa o chorobach nowotworowych związanych z narządem rodnym i okolicą narządów płciowych, ale również chorobami głowy i szyi, wywołanymi przez wirus brodawczaka ludzkiego – wyjaśnia specjalistka.
Program powszechnych szczepień przeciwko HPV ruszył w 2023 r. Obejmuje on dziewczynki i chłopców w wieku 9-14 lat. Szczepienie jest bezpłatne i nie wymaga żadnego skierowania. Jest wykonywane szczepionką dwuwalentną albo dziewięciowalentną – wybór jednej z nich zależy od rodzica. Pełen schemat szczepienia składa się z dwóch dawek, przyjmowanych w odstępie sześciu miesięcy. Podanie preparatu najłatwiej umówić, kontaktując się bezpośrednio z przychodnią, która na co dzień dba o zdrowie dziecka. Można to także zrobić za pośrednictwem Internetowego Konta Pacjenta swojego dziecka, do którego rodzic jest upoważniony.
Nastolatki w wieku 14-18 lat, których nie obejmuje program powszechnych szczepień przeciwko HPV, także mogą skorzystać z tego typu profilaktyki bez opłat. Dwuwalentna szczepionka przeciwko HPV znajduje się bowiem na liście bezpłatnych leków dla dzieci. W przypadku tej grupy wiekowej rodzic najpierw zgłasza się do lekarza po receptę na bezpłatną szczepionkę, następnie odbiera preparat w aptece i umawia wizytę w przychodni podstawowej opieki zdrowotnej, podczas której zostanie podana szczepionka.
Dane Centrum e-Zdrowia pokazują, iż w całej Polsce przeciwko HPV zaszczepiło się – w programie i poza nim – ponad 904 tys. osób z roczników 2006-2017. W Małopolsce z profilaktyki skorzystało już 82 tys. dziewczynek i chłopców. To blisko 18 proc. wszystkich osób urodzonych w tych latach.
Najwyższy odsetek zaszczepionych jest w Krakowie – niemal 31 proc. W najlepiej chronionych rocznikach 2011-2012 zaszczepiony jest już co drugi młody Krakowianin.
Na drugim biegunie jest powiat nowosądecki i limanowski, gdzie odsetek zaszczepionych nie przekracza 8 proc.
– Warto pamiętać, iż przeciwko HPV mogą zaszczepić się także dorośli. Dla osób po 18 r.ż. częściowo jest refundowana szczepionka dwuwalentna. Za preparat trzeba zapłacić 50 proc. ceny, resztę pokryje Narodowy Fundusz Zdrowia. Szczepienia przeciwko HPV dorosłych są wykonywane nie tylko w przychodniach, ale również w aptekach. Podanie zakupionych preparatów finansuje NFZ – wskazuje Elżbieta Fryźlewicz-Chrapisińska, dyrektor Małopolskiego Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia w Krakowie.
W Małopolsce umowę z NFZ na realizację szczepień ochronnych zawarło ponad 200 aptek w całym regionie. Ich lista jest dostępna na stronie pacjent.gov.pl.
Od sierpnia 2025 roku w małopolskich aptekach wykonano 3,5 tys. szczepień przeciw HPV.
