Listopad to dobry moment na szczepienie przeciw grypie

mgr.farm 1 godzina temu

Grypa pozostaje jedną z najczęściej występujących chorób zakaźnych sezonu jesienno-zimowego. Co roku prowadzi do setek tysięcy wizyt lekarskich, absencji w pracy, hospitalizacji oraz powikłań szczególnie niebezpiecznych dla osób starszych, kobiet w ciąży i pacjentów z chorobami przewlekłymi.

Dlatego eksperci od lat podkreślają znaczenie corocznych szczepień. Aktualne rekomendacje wskazują, iż optymalny okres szczepień trwa od września do końca listopada. Osoby, które nie przyjęły szczepionki wcześniej, mogą zaszczepić się również później w trakcie sezonu infekcyjnego.

Szczyt zachorowań dopiero przed nami

Choć liczba infekcji rośnie już jesienią, największa aktywność wirusa grypy w Polsce przypada zwykle znacznie później. Dane epidemiologiczne pokazują, iż szczyt zachorowań występuje najczęściej między styczniem a marcem. Z epidemiologicznego punktu widzenia oznacza to, iż listopad przez cały czas wyprzedza okres największego ryzyka zakażenia o kilka tygodni. To właśnie dlatego eksperci nie uznają tego miesiąca za termin spóźniony. Przeciwnie, traktują go jako część optymalnego okresu szczepień.

Forum Wakcynologów Polskiego Towarzystwa Naukowego w swoim stanowisku z października 2026 r. zaleca wykonanie szczepienia przeciw grypie przed początkiem okresu zwiększonej zachorowalności. Eksperci wskazują na okres od września do końca listopada. Jednocześnie podkreślają, iż osoby niezaszczepione wcześniej mogą przyjąć szczepionkę także w kolejnych miesiącach sezonu infekcyjnego.

Coroczne szczepienie przez cały czas pozostaje podstawą profilaktyki

Eksperci nie mają wątpliwości, iż szczepienia są najskuteczniejszą metodą ograniczania ryzyka zachorowania na grypę i jej ciężkiego przebiegu. Forum Wakcynologów Polskiego Towarzystwa Naukowego zaleca coroczne szczepienie wszystkim dzieciom po ukończeniu 6. miesiąca życia oraz dorosłym bez przeciwwskazań do szczepienia. Szczególne znaczenie profilaktyka ma jednak w grupach ryzyka ciężkiego przebiegu choroby.

Należą do nich przede wszystkim osoby starsze, kobiety w ciąży oraz pacjenci cierpiący na choroby układu krążenia, schorzenia układu oddechowego, cukrzycę, nowotwory i inne choroby przewlekłe wpływające na funkcjonowanie układu odpornościowego. To właśnie w tych grupach grypa częściej prowadzi do powikłań, hospitalizacji i zaostrzenia istniejących schorzeń. Profilaktyka pomaga nie tylko zmniejszyć ryzyko zakażenia. Ogranicza również prawdopodobieństwo wystąpienia jego poważnych konsekwencji zdrowotnych.

Organizm potrzebuje czasu w wytworzenie odporności

Jednym z najważniejszych argumentów przemawiających za wykonaniem szczepienia jeszcze jesienią jest czas potrzebny do wytworzenia odpowiedzi immunologicznej. Pełna ochrona nie pojawia się od razu po podaniu szczepionki. Organizm potrzebuje zwykle od dwóch do trzech tygodni, aby wykształcić odpowiednią odpowiedź immunologiczną. Dopiero wtedy można oczekiwać pełnego działania ochronnego szczepionki.

Z tego powodu eksperci nie zachęcają do odkładania decyzji o szczepieniu na zimę. Nie oznacza to jednak, iż listopadowe szczepienie będzie za późne. Wręcz przeciwnie. Osoba zaszczepiona w listopadzie zdąży wykształcić odporność jeszcze przed okresem największej aktywności wirusa.

Dlaczego nie zawsze chodzi o jak najwcześniejsze szczepienie?

Dyskusja o optymalnym terminie szczepienia trwa od wielu lat. Eksperci zwracają uwagę, iż znaczenie ma nie tylko odpowiednio wczesne podanie szczepionki. Ważne jest również utrzymanie ochrony w miesiącach największej aktywności wirusa. Badania pokazują, iż skuteczność ochrony poszczepiennej może stopniowo zmniejszać się wraz z upływem kolejnych miesięcy od szczepienia. W niektórych analizach odnotowano spadek skuteczności na poziomie od 6 do 11 proc. miesięcznie.

Nie oznacza to oczywiście, iż należy odkładać szczepienie. Pokazuje jednak, dlaczego współczesne rekomendacje nie ograniczają się do prostego hasła „im wcześniej, tym lepiej”. Lekarze i eksperci chcą zapewnić ochronę również wtedy, gdy liczba zachorowań jest najwyższa. Dlatego listopad znajduje się wśród miesięcy uznawanych za optymalne do wykonania szczepienia przeciw grypie.

Dostęp do szczepień jest dziś łatwiejszy niż jeszcze kilka lat temu

Duży wpływ na zainteresowanie szczepieniami mają również zmiany organizacyjne wprowadzone w ostatnich latach. Farmaceuci mogą wystawiać refundowane recepty na szczepionki przeciw grypie dla osób dorosłych. W wielu aptekach cały proces można przeprowadzić podczas jednej wizyty. Farmaceuta kwalifikuje pacjenta do szczepienia, wystawia receptę, wydaje preparat i wykonuje szczepienie.

Takie rozwiązanie ogranicza liczbę formalności i dodatkowych wizyt. Ma to szczególne znaczenie dla osób aktywnych zawodowo, seniorów oraz pacjentów przewlekle chorych. Właśnie te grupy najczęściej odkładają profilaktykę z powodów organizacyjnych. Dostępność szczepień w aptekach sprawia, iż pacjent może szybciej przejść cały proces i uzyskać ochronę przed sezonem grypowym.

Refundacja ułatwia dostęp do szczepień

Dostępność szczepień zwiększają również obowiązujące zasady refundacji. w okresie 2026/2027 szczepionki przeciw grypie podawane we wstrzyknięciu są bezpłatne dla dzieci i młodzieży do ukończenia 18. roku życia, kobiet w ciąży i połogu oraz osób po ukończeniu 65. roku życia.

Dorośli w wieku od 18 do 64 lat mogą skorzystać z refundacji w wysokości 50 proc. ceny szczepionki. W przypadku szczepionki Vaxigrip dopłata pacjenta wynosi 26,65 zł. Aby skorzystać z refundacji, pacjent potrzebuje recepty wystawionej przez lekarza lub farmaceutę. Dzięki tym rozwiązaniom koszt szczepienia dla wielu osób nie stanowi dziś tak istotnej bariery jak jeszcze kilka lat temu.

Listopad przez cały czas jest dobrym momentem na szczepienie

Aktualne rekomendacje ekspertów, przebieg sezonu grypowego w Polsce oraz organizacja systemu szczepień prowadzą do jednego wniosku. Listopad pozostaje jednym z rekomendowanych terminów wykonywania szczepień przeciw grypie. Szczyt zachorowań przypada zwykle między styczniem a marcem. Organizm potrzebuje kilku tygodni na wytworzenie odporności. Eksperci wskazują okres od września do końca listopada jako optymalny czas wykonania szczepienia.

Dlatego osoby, które nie przyjęły jeszcze szczepionki przeciw grypie, przez cały czas mogą skorzystać z profilaktyki zgodnej z aktualnymi zaleceniami. Dziś jest to łatwiejsze niż jeszcze kilka lat temu dzięki możliwości szczepienia w aptekach oraz szerokiej refundacji dostępnej dla wielu grup pacjentów

©MGR.FARM

Idź do oryginalnego materiału