Liczba zachowanych zębów własnych może być istotnym wskaźnikiem rokowań u pacjentów operowanych z powodu raka przewodowego gruczołu trzustkowego. Badacze z Uniwersytetu w Hiroszimie wykazali, iż osoby mające co najmniej 21 własnych zębów żyły po operacji dłużej niż pacjenci z 20 zębami lub mniejszą ich liczbą. Zależność ta utrzymywała się również po uwzględnieniu innych ważnych czynników prognostycznych.
Zdrowie jamy ustnej jest ściśle powiązane ze zdrowiem ogólnym, a jego zaburzenia mogą mieć znaczenie dla przebiegu wielu chorób. Już wcześniejsze badania wskazywały na związek stanu uzębienia i przyzębia z rokowaniem w przypadku raka jelita grubego i przełyku. Zaobserwowano również zależności między zdrowiem jamy ustnej a ryzykiem powikłań pooperacyjnych u pacjentów z rakiem przewodowym gruczołu trzustkowego (gruczolakorakiem przewodowym, PDAC – pancreatic ductal adenocarcinoma) – jednym z nowotworów o szczególnie niekorzystnym rokowaniu.
Naukowcy z Uniwersytetu w Hiroszimie postanowili sprawdzić, czy stan zdrowia jamy ustnej może mieć również związek z długoterminowym przeżyciem pacjentów poddawanych operacji z powodu tego nowotworu. Wyniki badania opublikowano w czasopiśmie „Journal of Hepato-Biliary-Pancreatic Sciences”.
Liczba zębów własnych a długość przeżycia po operacji usunięcia raka
Badaniem objęto 339 pacjentów, którzy w latach 2014-2022 przeszli radykalną pankreatektomię w Klinice Chirurgii Szpitala Uniwersyteckiego w Hiroszimie. Zabieg polegał na usunięciu całości lub części trzustki (niekiedy wraz z fragmentami sąsiednich narządów) w ramach leczenia raka przewodowego gruczołu trzustkowego.
Przed operacją wszyscy pacjenci zostali poddani badaniu stomatologicznemu. Oceniano w nim dwa podstawowe parametry: liczbę własnych zębów oraz stan zwarcia w odcinkach bocznych.
Wyniki wykazały istotną różnicę w długości przeżycia w zależności od liczby zachowanych zębów naturalnych. Mediana przeżycia całkowitego wyniosła 60,7 miesiąca w grupie pacjentów mających co najmniej 21 zębów oraz 39,1 miesiąca w grupie osób z 20 zębami lub mniejszą ich liczbą. Różnica była istotna statystycznie (p < 0,001).
Co ważne, zależność ta pozostawała istotna również po uwzględnieniu innych czynników prognostycznych, takich jak stopień zaawansowania nowotworu, obecność przerzutów do węzłów chłonnych, stan marginesów chirurgicznych (pasma zdrowych tkanek wyciętych wokół guza), zastosowana chemioterapia oraz stan odżywienia pacjenta.
Utrata zębów może odzwierciedlać stan zdrowia całego organizmu
– Rak trzustki pozostaje jednym z najbardziej śmiertelnych nowotworów na świecie, a choćby po radykalnej resekcji rokowanie często jest niekorzystne – powiedział prof. Kenichiro Uemura, chirurg i gastroenterolog, naukowiec z Graduate School of Biomedical and Health Sciences Uniwersytetu w Hiroszimie, główny autor badania.
– Kilka opublikowanych niedawno badań zasugerowało, iż patogeny związane z chorobami przyzębia, takie jak Porphyromonas gingivalis, mogą przyczyniać się do rozwoju raka trzustki i progresji nowotworu. Nie było jednak jasne, czy sam stan zdrowia jamy ustnej wpływa na przeżycie pacjentów po operacji raka trzustki – dodał.
Jak podkreślił badacz, jednym z najbardziej uderzających wyników była znaczna różnica w przeżyciu między analizowanymi grupami. Pacjenci z większą liczbą własnych zębów żyli po operacji niemal dwa lata dłużej niż osoby z mniejszą liczbą zębów.
Zaskakujące okazało się natomiast to, iż sama funkcja żucia – oceniana na podstawie zwarcia zębów bocznych – nie była niezależnie związana z przeżyciem. Może to oznaczać, iż utrata zębów odzwierciedla więcej niż tylko ograniczenia funkcjonalne w obrębie jamy ustnej.
– Może ona wskazywać na wieloletni, przewlekły stan zapalny, osłabienie organizmu, stan odżywienia, czynniki związane ze stylem życia oraz ogólną podatność na choroby, które narastały przez dziesięciolecia. Można to ująć prosto: jama ustna może odzwierciedlać długoterminową odporność organizmu – wyjaśnił prof. Uemura.
Potrzebne dalsze badania
Autorzy podkreślili, iż wyników nie należy jeszcze bezpośrednio przekładać na praktykę kliniczną. Badanie przeprowadzono w jednym ośrodku, a wszyscy uczestnicy byli pochodzenia japońskiego. Konieczne są zatem większe badania wieloośrodkowe, obejmujące również pacjentów z innych populacji, które pozwolą potwierdzić zaobserwowaną zależność.
Kolejnym krokiem będzie dokładniejsze zbadanie biologicznych mechanizmów łączących mikrobiotę jamy ustnej, przewlekły stan zapalny i progresję raka trzustki. – Naszym ostatecznym celem jest wypracowanie nowego podejścia do opieki nad pacjentami z rakiem trzustki. Rokowanie może zależeć nie tylko od biologii nowotworu, ale także od długoterminowego stanu ogólnego pacjenta i środowiska jamy ustnej. Mamy nadzieję, iż w przyszłości ocena zdrowia jamy ustnej stanie się elementem indywidualnej stratyfikacji ryzyka i postępowania okołooperacyjnego u pacjentów z rakiem trzustki – podsumował prof. Uemura.
Źródła: https://www.hiroshima-u.ac.jp
https://onlinelibrary.wiley.com
