Pierwszą osobą, która spotka człowieka w kryzysie psychicznym, rzadko jest psychiatra. Rozmowa z lekarzem rodzinnym, nauczycielem, farmaceutą, pracownikiem socjalnym czy funkcjonariuszem służb często poprzedza kontakt z psychiatrą lub psychologiem. To właśnie dlatego od kompetencji osób pierwszego kontaktu może zależeć, czy sygnały ostrzegawcze zostaną zauważone odpowiednio wcześnie. Eksperci Instytutu Psychiatrii i Neurologii przygotowali praktyczne standardy dla zawodów pierwszego kontaktu.
Skala wyzwań jest znacząca – według danych Komendy Głównej Policji w 2025 r. w Polsce odnotowano ponad 14 tys. prób samobójczych. Osoby, która zdecydowała się na taki czyn, mogły wcześniej wysyłać sygnały kryzysu i potrzebować wsparcia. „Nie oczekujemy, iż nauczyciel, policjant czy farmaceuta będą specjalistami zdrowia psychicznego. Chcemy, aby potrafili rozpoznać sygnały ostrzegawcze, przeprowadzić bezpieczną rozmowę i żeby wiedzieli, gdzie skierować osobę potrzebującą pomocy. To często wystarczy, by uruchomić skuteczny system wsparcia” – podkreśla dr Daria Biechowska, kierownik Zakładu Zdrowia Publicznego w Instytutu Psychiatrii i Neurologii w Warszawie.
Aby ułatwić adekwatną reakcję, eksperci Instytutu Psychiatrii i Neurologii opracowali praktyczne standardy dla zawodów pierwszego kontaktu. Pokazują one krok po kroku, jak rozpoznać kryzys psychiczny, bezpiecznie rozmawiać z osobą potrzebującą wsparcia i gdzie kierować ją po pomoc. „Kryzys psychiczny wymaga koordynacji działań. jeżeli szkoła, podstawowa opieka zdrowotna, służby ratunkowe i specjalistyczne placówki psychiatryczne działają w oderwaniu od siebie, ryzyko przeoczenia sygnałów rośnie. kooperacja zwiększa szanse na wczesną interwencję” – wskazuje dr hab. Łukasz Wieczorek z Zakładu Socjologii Zdrowia i Badań nad Uzależnieniami Instytutu Psychiatrii i Neurologii.
O tym, jak budować skuteczny system współpracy pomiędzy różnymi grupami zawodowymi, będą dyskutować uczestnicy IV Kongresu Suicydologicznego, który odbędzie się 10-11 września 2026 r. w Klinice Psychiatrii Sądowej Instytutu Psychiatrii i Neurologii w Warszawie. Program wydarzenia obejmuje prezentację wyników realizacji Krajowego Programu Zapobiegania Zachowaniom Samobójczym, monitorowanie zachowań kryzysowych, ocenę skuteczności programów profilaktycznych, wdrażanie standardów postępowania oraz sesje poświęcone odpowiedzialnej komunikacji medialnej. Zaplanowano również warsztaty i panele dyskusyjne, podczas których przedstawiciele ochrony zdrowia, edukacji, służb mundurowych, pomocy społecznej, organizacji pozarządowych i administracji publicznej będą wymieniać doświadczenia oraz wypracowywać rozwiązania możliwe do wdrożenia w codziennej praktyce.
Kongres odbędzie się w formule hybrydowej – stacjonarnie oraz online. Udział jest bezpłatny, jednak obowiązuje wcześniejsza rejestracja. Liczba miejsc dla uczestników stacjonarnych jest ograniczona. Link do rejestracji na Kongres: https://evenea.pl/wydarzenie/iv-kongres-suicydologiczny-akt0pk4y
