Krew w nasieniu – o czym może świadczyć?

Widok krwi w nasieniu może wywołać niepokój i skłonić do obaw o poważną chorobę. Choć taki objaw często wygląda alarmująco, w wielu przypadkach nie oznacza groźnego schorzenia i może mieć charakter przejściowy. Krwawa domieszka w ejakulacie może jednak być również sygnałem stanu zapalnego, urazu, chorób gruczołu krokowego lub znacznie rzadziej nowotworu.

Sprawdź, jakie są najczęstsze przyczyny krwi w nasieniu, kiedy warto zgłosić się do lekarza oraz jakie badania pomagają ustalić źródło problemu.

Zapalenie prostaty – dowiedz się więcej

Krew w nasieniu – co oznacza hematospermia?

Hematospermia to obecność krwi w nasieniu, która może powodować zmianę jego zabarwienia na różowe, czerwone, brunatne lub rdzawobrązowe. Choć objaw ten często wywołuje duży niepokój, zwłaszcza gdy pojawia się po raz pierwszy, w większości przypadków nie jest związany z poważną chorobą. U młodszych mężczyzn pojedynczy epizod hematospermii najczęściej ma łagodne podłoże i może być następstwem stanu zapalnego, drobnego urazu lub intensywnej aktywności seksualnej.

Krew w ejakulacie może pochodzić z różnych struktur układu moczowo-płciowego, między innymi z prostaty, pęcherzyków nasiennych, przewodów wytryskowych, cewki moczowej, najądrzy lub jąder. O możliwej przyczynie często świadczą objawy towarzyszące, takie jak:

• ból i/lub trudności podczas oddawania moczu lub wytrysku,
• dyskomfort w okolicy krocza,
• gorączka,
• częstomocz,
• obecność krwi, ropy, śluzu w moczu.

Mimo iż hematospermia zwykle ma łagodny charakter, nie należy jej bagatelizować. Nawracające epizody, utrzymywanie się objawu przez dłuższy czas lub jego występowanie u mężczyzn po 40. roku życia wymagają konsultacji lekarskiej i odpowiedniej diagnostyki, która pozwala wykluczyć choroby prostaty oraz inne schorzenia układu moczowo-płciowego.

Krew w nasieniu – przyczyny

Przyczyny hematospermii mogą być bardzo różnorodne: od łagodnych i przemijających stanów, takich jak drobne urazy czy infekcje, po schorzenia wymagające dokładniejszej diagnostyki. Źródło krwawienia może znajdować się w różnych częściach układu moczowo-płciowego, dlatego podczas ustalania rozpoznania lekarz bierze pod uwagę m.in. wiek pacjenta, czas trwania objawów, ich nawrotowość oraz obecność dodatkowych dolegliwości. Poniżej przedstawiono najczęstsze przyczyny pojawienia się krwi w nasieniu oraz objawy, które mogą im towarzyszyć.

Krew w nasieniu – jakie badania wykonać?

Diagnostyka krwi w nasieniu zależy przede wszystkim od wieku pacjenta, częstości występowania objawu, obecności dodatkowych dolegliwości oraz indywidualnych czynników ryzyka. U młodych mężczyzn, u których hematospermia pojawiła się jednorazowo i nie towarzyszą jej inne objawy, często wystarczają podstawowa ocena lekarska i obserwacja. Innego postępowania wymagają natomiast przypadki nawracające, utrzymujące się przez dłuższy czas lub występujące u mężczyzn po 40. roku życia.

Pierwszym etapem diagnostyki jest szczegółowy wywiad oraz badanie fizykalne. Lekarz ocenia m.in.:

• kiedy pojawiła się krew w nasieniu i jak często występuje,
• jaki ma kolor (jasnoczerwony, różowy, brunatny),
• czy towarzyszy jej ból, gorączka, pieczenie przy oddawaniu moczu lub ból podczas wytrysku,
• czy pacjent przebył urazy, zabiegi urologiczne lub infekcje,
• jakie leki przyjmuje (szczególnie przeciwkrzepliwe i przeciwpłytkowe),
• czy występują zaburzenia oddawania moczu lub problemy z płodnością.

Badania laboratoryjne przy hematospermii

Badania laboratoryjne pomagają określić, czy przyczyną obecności krwi w nasieniu jest infekcja, stan zapalny, zaburzenia funkcji prostaty lub inne nieprawidłowości.

W zależności od sytuacji lekarz może zlecić:

• badanie ogólne moczu – pozwala wykryć obecność krwi w moczu, leukocytów oraz cechy zakażenia układu moczowego,
• posiew moczu – wykonywany przy podejrzeniu infekcji bakteryjnej, umożliwia identyfikację drobnoustroju i dobór odpowiedniego antybiotyku,
• badanie nasienia (spermogram) – ocenia m.in. objętość ejakulatu, liczbę, ruchliwość i budowę plemników, a także może wykazać obecność krwinek czerwonych w nasieniu,
• posiew nasienia – pomocny przy podejrzeniu zakażenia prostaty, pęcherzyków nasiennych lub innych struktur układu rozrodczego,
• badania w kierunku infekcji przenoszonych drogą płciową (STI) – m.in. chlamydii, rzeżączki i innych patogenów, szczególnie u aktywnych seksualnie mężczyzn,
• morfologię krwi i CRP – mogą pomóc ocenić obecność stanu zapalnego oraz ogólny stan zdrowia,
• PSA (antygen prostaty) – szczególnie u mężczyzn po 40.–50. roku życia, przy nawracającej hematospermii lub podejrzeniu chorób gruczołu krokowego.

W przypadku mężczyzn, którzy chcą wykonać podstawową ocenę parametrów związanych ze zdrowiem prostaty, pomocnym rozwiązaniem może być e-Pakiet badania na prostatę. Obejmuje on zestaw badań laboratoryjnych pozwalających ocenić m.in. poziom PSA oraz wybrane parametry ogólnego stanu zdrowia, które mogą być istotne w diagnostyce chorób gruczołu krokowego.

Uzupełnienie diagnostyki stanowić może innowacyjne badanie Proclarix, które pomaga w ocenie ryzyka raka prostaty u mężczyzn z podwyższonym stężeniem PSA lub wynikiem niejednoznacznym, pomaga także w podjęciu decyzji o dalszej diagnostyce, np. wykonaniu biopsji prostaty. Badanie opiera się na oznaczeniu wybranych biomarkerów związanych z rakiem prostaty, w tym białek THBS1 (trombospondyna 1) i CTSD (katepsyna D), które są analizowane razem z wartością PSA całkowitego, PSA wolnego oraz wiekiem pacjenta. Na tej podstawie wyliczany jest wskaźnik Proclarix Risk Score, określający prawdopodobieństwo obecności istotnego klinicznie raka prostaty.

Badania obrazowe w diagnostyce krwi w nasieniu

Jeżeli objaw nawraca, utrzymuje się lub istnieje podejrzenie zmian w obrębie prostaty i innych narządów układu moczowo-płciowego, lekarz może zdecydować o wykonaniu badań obrazowych.

Najczęściej stosuje się:

• USG układu moczowo-płciowego
• USG przezodbytnicze prostaty (TRUS)
• USG moszny
• Rezonans magnetyczny prostaty lub miednicy mniejszej
• Cystoskopia

W przypadku podejrzenia raka prostaty lekarz może rozszerzyć diagnostykę o kolejne badania, w tym biopsję prostaty, która pozwala na ostateczne potwierdzenie lub wykluczenie zmian nowotworowych.

Należy pamiętać, iż zakres badań zawsze powinien być dobrany indywidualnie. Nie każdy mężczyzna z hematospermią wymaga pełnej diagnostyki. Często podstawowa ocena i kilka prostych badań wystarczają do ustalenia przyczyny. Natomiast nawracającej lub utrzymującej się krwi w nasieniu nie należy ignorować, ponieważ odpowiednio dobrane badania pozwalają gwałtownie wykluczyć poważniejsze przyczyny i wdrożyć adekwatne postępowanie.

Krew w nasieniu – leczenie

Nie istnieje jeden uniwersalny sposób leczenia hematospermii. Postępowanie zależy przede wszystkim od przyczyny pojawienia się krwi w nasieniu, dlatego przed rozpoczęciem terapii konieczne jest ustalenie źródła problemu. W wielu przypadkach, zwłaszcza u młodych mężczyzn z pojedynczym epizodem i bez dodatkowych objawów, hematospermia ustępuje samoistnie i nie wymaga specjalistycznego leczenia.

W zależności od rozpoznania lekarz może zalecić:

• Leczenie zakażenia bakteryjnego – jeżeli przyczyną jest infekcja dróg moczowo-płciowych, stosuje się odpowiednio dobraną antybiotykoterapię.
• Leczenie stanów zapalnych – w przypadku zapalenia gruczołu krokowego, pęcherzyków nasiennych lub najądrzy terapia może obejmować leki przeciwzapalne, przeciwbólowe, a niekiedy także alfablokery, które zmniejszają napięcie mięśni gruczołu krokowego i ułatwiają odpływ moczu. U wybranych pacjentów lekarz może rozważyć również zastosowanie inhibitorów 5-alfa-reduktazy.
• Postępowanie po urazach – niewielkie uszkodzenia naczyń krwionośnych, np. po intensywnej aktywności seksualnej lub drobnym urazie okolicy krocza, zwykle goją się samoistnie. W razie bólu można stosować leki przeciwbólowe zgodnie z zaleceniami lekarza lub informacjami zawartymi w ulotce.
• Leczenie kamicy układu moczowego – jeżeli źródłem krwawienia są kamienie w nerkach, moczowodach lub pęcherzu moczowym, sposób leczenia zależy od ich wielkości i lokalizacji. Może obejmować leczenie zachowawcze, litotrypsję (kruszenie kamieni) lub zabieg urologiczny.
• Leczenie chorób nowotworowych – gdy hematospermia jest objawem nowotworu, terapia jest dobierana indywidualnie i może obejmować leczenie operacyjne, radioterapię, chemioterapię, hormonoterapię lub ich połączenie.

Niezależnie od przyczyny, nie należy rozpoczynać leczenia na własną rękę ani przyjmować antybiotyków bez konsultacji z lekarzem. W przypadku nawracającej hematospermii, utrzymywania się objawu przez kilka tygodni lub współwystępowania bólu, gorączki, krwi w moczu czy trudności z oddawaniem moczu konieczna jest diagnostyka urologiczna.

Zdrowy styl życia, obejmujący zbilansowaną dietę, regularną aktywność fizyczną oraz unikanie palenia tytoniu i nadmiernego spożycia alkoholu, wspiera prawidłowe funkcjonowanie układu moczowo-płciowego. Suplementy diety, takie jak preparaty zawierające cynk, selen czy witaminę C, nie stanowią leczenia hematospermii i powinny być stosowane wyłącznie w przypadku potwierdzonych niedoborów lub zgodnie z zaleceniami lekarza.

Krew w nasieniu a płodność

Obecność krwi w nasieniu (hematospermia) budzi niepokój nie tylko ze względu na możliwość poważnej choroby, ale także z obawy o wpływ na płodność. W większości przypadków pojedynczy epizod hematospermii nie powoduje trwałego pogorszenia jakości nasienia ani nie prowadzi do niepłodności.

W badaniu opublikowanym w 2015 roku obecność krwinek czerwonych w nasieniu stwierdzono u 13,8% mężczyzn diagnozowanych z powodu niepłodności. Choć składniki uwalniane z erytrocytów mogą niekorzystnie wpływać na plemniki, większość przyczyn hematospermii nie wiąże się z trwałym pogorszeniem płodności. O ewentualnym wpływie na zdolność do poczęcia decyduje przede wszystkim choroba będąca przyczyną pojawienia się krwi w ejakulacie, a nie sama obecność krwi.

Krew w nasieniu / spermie – FAQ

Czy krew w nasieniu zawsze oznacza chorobę?

Hematospermia to obecność krwi lub brunatnego zabarwienia w ejakulacie. U młodszych mężczyzn najczęściej ma łagodny, samoograniczający się charakter i zwykle jest następstwem stanu zapalnego gruczołu krokowego, pęcherzyków nasiennych, najądrzy lub cewki moczowej. Niekiedy pojawia się również po zabiegach urologicznych, intensywnej aktywności seksualnej lub niewielkim urazie okolicy krocza.

U mężczyzn po 40. roku życia, zwłaszcza gdy objaw nawraca lub towarzyszą mu inne dolegliwości, hematospermia wymaga dokładniejszej diagnostyki. W tej grupie wiekowej może być jednym z objawów chorób gruczołu krokowego, znacznie rzadziej nowotworu. Mimo iż zdecydowana większość przypadków ma łagodną przyczynę, choćby jednorazowe pojawienie się krwi w nasieniu warto omówić z lekarzem.

Kiedy hematospermia może wpływać na płodność?

Samo wystąpienie krwi w ejakulacie zwykle nie powoduje zaburzeń erekcji ani trwałego pogorszenia parametrów nasienia. Dokładniejszej diagnostyki wymagają jednak sytuacje, gdy hematospermia:

• nawraca lub utrzymuje się przez dłuższy czas,
• współwystępuje z bólem jąder, krocza lub podczas wytrysku,
• towarzyszy jej zmniejszenie objętości nasienia,
• pojawia się razem z krwią w moczu lub objawami zakażenia dróg moczowych,
• występuje u mężczyzny, u którego para bezskutecznie stara się o dziecko.

Czy można współżyć, gdy w nasieniu pojawi się krew?

Jeżeli hematospermii towarzyszą ból, gorączka lub objawy infekcji, zaleca się powstrzymanie od współżycia do czasu ustalenia przyczyny dolegliwości i rozpoczęcia odpowiedniego leczenia. Ma to znaczenie zwłaszcza wtedy, gdy istnieje podejrzenie zakażenia przenoszonego drogą płciową lub bakteryjnego stanu zapalnego narządów układu moczowo-płciowego.

Przed wizytą u lekarza warto zwrócić uwagę na okoliczności pojawienia się objawu, takie jak przebyte urazy, niedawne zabiegi urologiczne, stosowane leki, obecność bólu, gorączki czy problemów z oddawaniem moczu. Informacje te mogą ułatwić postawienie adekwatnego rozpoznania i zaplanowanie dalszej diagnostyki.

DIAGNOSTYKA DLA ZWROTNIKRAKA.PL

ARTYKUŁ SPONSOROWANY

AUTOR:

• Mgr Agnieszka Nowak – absolwentka Collegium Medicum im. Ludwika Rydygiera w Bydgoszczy, specjalista laboratoryjnej diagnostyki medycznej Gdańskiego Uniwersytetu Medycznego, aktualnie w trakcie specjalizacji z laboratoryjnej transfuzjologi medycznej Poznańskiego Uniwersytetu Medycznego.

BIBLIOGRAFIA:

1. Khodamoradi K, Kuchakulla M, Narasimman M, et al. Laboratory and clinical management of leukocytospermia and hematospermia: a review. Ther Adv Reprod Health. 2020;14:2633494120922511. Published 2020 Jun 11.
2. Mathers MJ, Degener S, Sperling H, Roth S. Hematospermia-a Symptom With Many Possible Causes. Dtsch Arztebl Int. 2017;114(11):186-191.
3. Akhter W, Khan F, Chinegwundoh F. Should every patient with hematospermia be investigated? A critical review. Cent European J Urol. 2013;66(1):79-82.
4. Madhushankha M, Jayarajah U, Abeygunasekera AM. Clinical characteristics, etiology, management and outcome of hematospermia: a systematic review. Am J Clin Exp Urol. 2021 Feb 15;9(1):1-17.
5. Suh Y, Gandhi J, Joshi G, Lee MY, Weissbart SJ, Smith NL, Joshi G, Khan SA. Etiologic classification, evaluation, and management of hematospermia. Transl Androl Urol. 2017 Oct;6(5):959-972.
6. Fuse H, Komiya A, Nozaki T, Watanabe A. Hematospermia: etiology, diagnosis, and treatment. Reprod Med Biol. 2011 May 10;10(3):153-159.
7. Kumar P, Kapoor S, Nargund V. Haematospermia – a systematic review. Ann R Coll Surg Engl. 2006 Jul;88(4):339-42.

Post Krew w nasieniu – o czym może świadczyć? pojawił się poraz pierwszy w Zwrotnikraka.pl.