Zjawisko powrotu do dawnej wagi po zakończeniu odchudzania jest znane od lat. Z przeglądu systematycznego i metaanalizy (obejmujących 37 badań i aż 9341 uczestników) wyłania się niepokojący obraz. Zaprzestanie przyjmowania leków na odchudzanie uruchamia szybki proces przyrostu tkanki tłuszczowej „z odbicia”.
Powrót do wagi wyjściowej po półtora roku…
Zgodnie z wyliczeniami badaczy, po odstawieniu leków pacjenci przybierają na wadze w tempie 0,4 kg miesięcznie. Szacuje się, iż całkowity powrót do wagi sprzed leczenia zajmuje średnio zaledwie 1,7 roku. Najbardziej uderzające są jednak statystyki dotyczące analogów GLP-1. Osoby stosujące te preparaty traciły podczas kuracji średnio aż 14,7 kg. Po jej zakończeniu prognozowany przyrost masy ciała wynosił blisko 10 kg (dokładnie 9,9 kg) w ciągu zaledwie pierwszych 12 miesięcy. Całkowity powrót do wagi wyjściowej następował po około 1,5 roku.
Korzystne efekty kardiometaboliczne – tylko chwilowe?
Odzyskanie utraconych kilogramów to jednak tylko wierzchołek góry lodowej. Otyłość to choroba ogólnoustrojowa, a jej leczenie przynosi duże korzyści dla układu krążenia i gospodarki węglowodanowej. Badacze udowodnili, iż odstawienie leków cofa ten pozytywny efekt.
W miesiącach następujących po zaprzestaniu stosowania leków odnotowuje się systematyczny wzrost poziomu hemoglobiny glikowanej (HbA1c) oraz glukozy na czczo. W badaniu zaobserwowano średni wzrost glukozy o 0,06 mmol/l miesięcznie po wcześniejszym spadku. Wzrostowi ulega również ciśnienie tętnicze. Skurczowe ciśnienie krwi, które podczas leczenia spadało u pacjentów średnio o 5,8 mm Hg, po jego przerwaniu rosło o 0,5 mm Hg z każdym kolejnym miesiącem. Podobnie zachowywało się ciśnienie rozkurczowe i profil lipidowy. Wyliczono, iż wszystkie badane parametry kardiometaboliczne powracają do niekorzystnego stanu wyjściowego w zaledwie 1,4 roku po odstawieniu leków. Czyli jest to czas jeszcze krótszy, niż trwa całkowity powrót do dawnej wagi.
Leki a zmiana stylu życia
W badaniu porównano również efekty odstawienia leków z zaprzestaniem behawioralnych programów kontroli wagi, opartych na diecie i aktywności fizycznej. Wnioski są niezwykle istotne. O ile leki zapewniały większy i szybszy spadek wagi na starcie, o tyle po ich odstawieniu waga wracała zauważalnie szybciej – o 0,3 kg miesięcznie więcej niż u osób po interwencjach behawioralnych. Pacjenci, którzy dbali o odpowiednią dietę i aktywność fizyczną wracali do wagi wyjściowej średnio po 3,9 roku, podczas gdy leczeni farmakologicznie – ponad dwukrotnie szybciej.
Leczenie otyłości jest długoterminowe
Jak podaje portal Pharmacy Times, z analiz wynika, iż choćby do 50% pacjentów przerywa terapię agonistami GLP-1 w ciągu pierwszego roku. Przyczyny to najczęściej wysokie koszty leczenia, problemy z dostępnością preparatów w hurtowniach, dokuczliwe działania niepożądane ze strony przewodu pokarmowego, a nierzadko błędne przekonanie o „wyleczeniu” po osiągnięciu wymarzonej sylwetki.
Światowe wytyczne, m.in. Amerykańskiego Towarzystwa Diabetologicznego (ADA) oraz Europejskiego Towarzystwa Badań nad Otyłością (EASO), wyraźnie definiują otyłość jako chorobę przewlekłą i nawracającą, która wymaga długoterminowego leczenia – analogicznie do nadciśnienia tętniczego.
Źródła:
- https://www.pharmacytimes.com/view/weight-management-medication-cessation-leads-to-weight-regain-reversal-of-cardiometabolic-benefits
- West S, Scragg J, Aveyard P, Oke JL, Willis L, Haffner SJP, Knight H, Wang D, Morrow S, Heath L, Jebb SA, Koutoukidis DA. Weight regain after cessation of medication for weight management: systematic review and meta-analysis. BMJ. 2026 Jan 7;392:e085304. https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC12776922/
@MGR.FARM
