Projekt nowelizacji ustawy o prawach pacjenta i Rzeczniku Praw Pacjenta został przyjęty przez Komitet Stały Rady Ministrów, otwierając drogę do dalszych prac legislacyjnych. Proponowane zmiany mają stanowić realną odpowiedź na rosnący problem pseudomedycyny i praktyk, które mogą stanowić poważne zagrożenie dla zdrowia, a choćby życia pacjentów.
Inicjatywa przygotowania nowych przepisów wyszła od Rzecznika Praw Pacjenta, przy współpracy z Ministerstwem Zdrowia. Impulsem do podjęcia działań był narastający proceder wykorzystywania osób chorych przez podmioty oferujące niesprawdzone, a często wręcz szkodliwe metody leczenia. W wielu przypadkach pacjenci, znajdujący się w trudnej sytuacji zdrowotnej, stają się celem działań opartych na manipulacji, dezinformacji i obietnicach bez pokrycia.
Nowelizacja ma przede wszystkim zwiększyć poziom bezpieczeństwa pacjentów poprzez ograniczenie działalności osób i podmiotów, które bez odpowiednich kwalifikacji diagnozują lub „leczą” choroby. Chodzi także o eliminowanie sytuacji, w których oferowane są metody niezgodne z aktualną wiedzą medyczną, a mimo to przedstawiane jako skuteczne terapie. Istotnym elementem zmian jest również przeciwdziałanie dezinformacji medycznej, która coraz częściej rozprzestrzenia się za pośrednictwem internetu i nowoczesnych narzędzi komunikacji.
Skala problemu została potwierdzona w trakcie szerokich konsultacji społecznych. Projekt trafił do ponad stu instytucji i organizacji, a liczba zgłoszonych uwag sięgnęła kilku tysięcy. Ich analiza pozwoliła dopracować rozwiązania, które mają skutecznie chronić pacjentów przed nieuczciwymi praktykami oraz ograniczyć możliwość wykorzystywania ich w celach komercyjnych.
Nowe przepisy uwzględniają także zmieniające się realia technologiczne. Rozwój mediów społecznościowych oraz narzędzi opartych na sztucznej inteligencji sprawił, iż rozpowszechnianie fałszywych informacji o zdrowiu stało się łatwiejsze niż kiedykolwiek wcześniej. W efekcie rośnie liczba osób, które podejmują decyzje zdrowotne na podstawie nierzetelnych lub wprowadzających w błąd treści.
Planowane zmiany będą również wsparciem dla środowiska medycznego. Lekarze i inni specjaliści coraz częściej spotykają się z konsekwencjami stosowania przez pacjentów niesprawdzonych terapii lub rezygnacji z leczenia opartego na dowodach naukowych. Nowelizacja ma pomóc w ograniczeniu tego zjawiska i wzmocnić zaufanie do medycyny opartej na faktach.
Istotnym założeniem projektu jest to, iż nie zakazuje on prowadzenia działalności gospodarczej jako takiej. najważniejsze jest jednak wyraźne oddzielenie usług, które mają charakter zdrowotny i są zgodne z aktualną wiedzą medyczną, od tych, które jedynie takie adekwatności deklarują. W praktyce oznacza to zakaz przypisywania skuteczności leczniczej metodom, które nie mają naukowego potwierdzenia.
Nowelizacja przewiduje także rozszerzenie kompetencji Rzecznika Praw Pacjenta. To właśnie ten organ ma prowadzić postępowania dotyczące praktyk pseudomedycznych. Wśród dostępnych narzędzi znajdą się m.in. możliwość nakładania wysokich kar finansowych, wydawania decyzji nakazujących natychmiastowe zaprzestanie szkodliwych działań, a także publikowanie ostrzeżeń dla społeczeństwa. W szczególnych przypadkach możliwe będzie również zastosowanie środków zabezpieczających jeszcze przed zakończeniem postępowania.
Proponowane zmiany stanowią istotny krok w kierunku uporządkowania rynku usług związanych ze zdrowiem oraz zwiększenia ochrony pacjentów. Ich głównym celem jest ograniczenie nadużyć i zapewnienie, iż decyzje dotyczące leczenia będą opierały się na rzetelnej wiedzy, a nie na fałszywych obietnicach.
Źródło: Medicalpress
