Dokładnie 30 stycznia Komisja Europejska skierowała do Polski wezwanie do usunięcia uchybienia (INFR(2018)4028) na podstawie art. 260 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej (TFUE). Chodzi o niewykonanie wyroku Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej z dnia 19 czerwca 2025 r. (sprawa C-200/24) w sprawie zakazu reklamy aptek. Trybunał orzekł, iż Polska naruszyła dyrektywę o handlu elektronicznym (2000/31/WE) oraz art. 49 i 56 TFUE, wprowadzając w polskim prawie farmaceutycznym zakaz reklamy aptek, punktów aptecznych oraz ich działalności.
– Działanie to jest częścią szerszych starań Komisji w ramach strategii jednolitego rynku, mających na celu usunięcie nieuzasadnionych barier i zapewnienie skutecznego funkcjonowania wspólnego rynku. Reklama odgrywa kluczową rolę w umożliwianiu wejścia na rynek i ekspansji, stanowiąc jednocześnie istotne źródło informacji dla konsumentów – czytamy w komunikacie Komisji Europejskiej.
Polska rozpoczęła już prace legislacyjne nad wprowadzeniem odpowiednich zmian. Komisja uważa jednak, iż proces ten trwa zbyt długo, a zakaz reklamy aptek w Polsce przez cały czas obowiązuje. Rząd ma teraz dwa miesiące na ustosunkowanie się do zastrzeżeń. W przeciwnym razie Komisja może skierować sprawę z powrotem do TSUE z wnioskiem o nałożenie sankcji finansowych.
- Czytaj również: TSUE: Obowiązujący w Polsce zakaz reklamy aptek jest sprzeczny z prawem Unii
Jeśli Polska nie zdąży z uchwaleniem zmian w terminie, Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej może zasądzić jeden z dwóch rodzajów sankcji. Pierwszą jest jednorazowa, dotkliwa kara finansowa. Możliwa jest też kara naliczaną za każdy dzień zwłoki (od wyroku TSUE aż do dnia zmiany prawa).
Prace trwają…
Polski rząd podjął już konkretne działania zmierzające do zniesienia całkowitego zakazu reklamy aptek (art. 94a ust. 1 Prawa farmaceutycznego). Prace nabrały tempa pod koniec 2025 roku. W grudniu Ministerstwo Zdrowia skierowało do konsultacji publicznych projekt ustawy (UD291) , który ma zastąpić całkowity zakaz reklamy nowym modelem regulacyjnym. Zakłada on dopuszczenie możliwości reklamowania się przez apteki, ale jednocześnie wprowadza liczne ograniczenia dotyczące kształtu i formy takiej reklamy.
- Czytaj również: Nowy zakaz reklamy aptek. Znamy treść projektu!
Zgodnie z projektem reklama nie będzie mogła zachęcać do nadmiernego spożycia leków. Zabronione będzie oferowanie korzyści (np. „punkty w programie lojalnościowym”, „rabaty za zakupy”) oraz kierowanie reklam do osób poniżej 18. roku życia. Apteki będą mogły informować o swoich usługach (np. szczepieniach, przeglądach lekowych, opiece farmaceutycznej) oraz asortymencie.
W projekcie podwyższono też maksymalną karę za złamanie nowych zasad reklamy aptek. Dotychczas kara za naruszenie całkowitego zakazu reklamy aptek mogła wynieść do 50 000 zł. W projekcie zmian jest to kwota do 100 000 zł.
Zakaz jest, ale go nie ma….
Warto wspomnieć, iż choć zakaz reklamy aptek przez cały czas jest obecny w Prawie farmaceutycznym, to w praktyce po wyroku TSUE przestał on obowiązywać. Główny Inspektor Farmaceutyczny (GIF) oraz sądy administracyjne zaczęły bowiem umarzać toczące się postępowania dotyczące ego naruszenia. Naczelny Sąd Administracyjny w szeregu wyroków orzekł, iż wyrok TSUE ma pierwszeństwo przed krajowym przepisem. W rezultacie wojewódzcy inspektorzy farmaceutycznymi przestali wszczynać postępowania w oparciu o art. 94a ust.1 Prawa farmaceutycznego.
- Czytaj również: Zakazu reklamy aptek nie ma. GIF umarza wszystkie postępowania…
Obecnie wielu przedsiębiorców działających na rynku aptecznym powróciło do różnych form reklamy swojej działalności. W październiku jedna z sieci aptecznych poinformowała swoich klientów o uruchomieniu programu lojalnościowego. W mediach od kilku miesięcy można spotkać się ze spotami telewizyjnymi i radiowymi, dotyczącymi konkretnych aptek. Poza tym w niektórych miastach pojawiły się autobusy i tramwaje oklejone reklamami sieci aptecznych.
- Czytaj również: Zbieranie punktów wraca do aptek? Kontrowersyjny krok znanej sieci…
Nowy projekt ustawy, oddany przez Ministerstwo Zdrowia do konsultacji publicznych, przewiduje automatyczne umorzenie wszystkich niezakończonych postępowań administracyjnych w sprawach o reklamę aptek wszczętych przed wejściem w życie nowelizacji.
©MGR.FARM
