Wiele kobiet przestaje chodzić na mammografię po sześćdziesiątce, bo myśli, iż darmowe badanie już im nie przysługuje. Tymczasem NFZ zaprasza na nie aż do 74. roku życia i bez skierowania. Zebraliśmy w jednym miejscu bezpłatne badania, o których przypomina Narodowy Fundusz Zdrowia, z podziałem na wiek i częstotliwość.
Mammografia: od 45 do 74 lat
Bezpłatna mammografia w programie NFZ przysługuje kobietom w wieku od 45 do 74 lat, raz na dwa lata. Skierowanie nie jest potrzebne. Badanie można zrobić w placówce albo w mammobusie, który zatrzymuje się na przykład na parkingach i w mniejszych miejscowościach. Wystarczy dowód osobisty. Harmonogram postojów mammobusów jest na stronie pacjent.gov.pl.
Kolonoskopia: od 50 do 65 lat
Przesiewowa kolonoskopia jest bezpłatna dla osób w wieku 50–65 lat. Osoby w wieku 40–49 lat mogą z niej skorzystać, jeżeli w najbliższej rodzinie był rak jelita grubego. Skierowanie nie jest potrzebne, a badanie można wykonać w znieczuleniu. Listę miejsc NFZ podaje w wyszukiwarce „Gdzie wykonasz bezpłatną kolonoskopię?”.
Test HPV: do 64. roku życia
Kobiety w wieku 25–64 lata mogą raz na pięć lat bezpłatnie zrobić test HPV HR w ramach profilaktyki raka szyjki macicy. Skierowanie nie jest potrzebne. Badanie wykonują poradnie ginekologiczne i część przychodni POZ z umową z NFZ. jeżeli wynik jest dodatni, z tej samej próbki robi się cytologię płynną, bez kolejnej wizyty.
Moje Zdrowie: pakiet badań krwi, a po 50. więcej
Program „Moje Zdrowie” zaczyna się od ankiety w Internetowym Koncie Pacjenta, w aplikacji mojeIKP albo w przychodni. Potem idzie się na badania do swojej przychodni POZ. Podstawowy pakiet obejmuje:
- morfologię krwi,
- glukozę,
- lipidogram, czyli cholesterol całkowity, LDL, HDL i trójglicerydy,
- kreatyninę z eGFR, która pokazuje pracę nerek,
- TSH, czyli badanie tarczycy,
- badanie ogólne moczu.
Po 50. roku życia lekarz może zlecić dodatkowo próby wątrobowe, badanie kału na krew utajoną oraz test na wirusowe zapalenie wątroby typu C (HCV). U mężczyzn w tym pakiecie jest też PSA, warto więc przypomnieć o nim mężowi.
Szczepienia po 65.
Osoby po 65. roku życia mogą bezpłatnie zaszczepić się przeciwko grypie, pneumokokom, półpaścowi i wirusowi RSV. Szczepienia wykonują przychodnie i wiele aptek. Punkty można znaleźć na pacjent.gov.pl w zakładce „Zaszczep się w aptece”.
Jak to wszystko zorganizować
Najprościej zacząć od Internetowego Konta Pacjenta albo aplikacji mojeIKP, gdzie wypełnisz ankietę do programu „Moje Zdrowie”. Na mammografię i test HPV nie potrzebujesz skierowania, wystarczy znaleźć placówkę lub sprawdzić, kiedy w okolicy będzie mammobus. jeżeli mama nie korzysta z internetu, możecie razem zadzwonić na infolinię NFZ albo zapytać w przychodni. Dobrym pomysłem jest zapisanie w kalendarzu, kiedy wypada kolejna mammografia, bo dwa lata mijają szybciej, niż się wydaje.
Ciśnienie mierz także w domu
NFZ zachęca, by regularnie mierzyć ciśnienie u lekarza rodzinnego albo w domu. Na portalu Diety NFZ jest też bezpłatny jadłospis DASH Senior, przygotowany dla osób z nadciśnieniem.
Masz pytania? Infolinia NFZ działa całą dobę pod numerem 800 190 590. jeżeli coś Cię niepokoi, nie czekaj na badanie przesiewowe, tylko skonsultuj się z lekarzem.
