Kłodzko. Zabytkowe figury z klasztoru franciszkanów wymagały pilnego zabezpieczenia
Osoby spacerujące po Placu Franciszkańskim w Kłodzku mogą zauważyć zmianę w wyglądzie jednego z najcenniejszych zabytków miasta.
Ze zwieńczenia frontowej elewacji klasztoru franciszkanów usunięto trzy kamienne figury, które przez dziesięciolecia stanowiły część jego architektonicznej dekoracji.
Jak poinformował regionalista Bartłomiej Terlecki, powodem demontażu był zły stan techniczny rzeźb.
Szczególnie niepokojące było uszkodzenie jednej z nich. Figura była pęknięta na pół, dlatego przed rozpoczęciem prac konieczne okazało się jej tymczasowe sklejenie specjalnym spoiwem żywicznym.
Takie zabezpieczenie miało umożliwić bezpieczne zdjęcie rzeźby z dużej wysokości.
Wieloletnie oddziaływanie deszczu, mrozu, zmian temperatur i wiatru stopniowo pogarszało stan kamiennych elementów.
Pozostawienie uszkodzonych figur na szczycie budynku mogło stwarzać zagrożenie dla osób przebywających w jego pobliżu.
Trzy figury, ale nie wszystkie mają tyle samo lat. Historia klasztoru w Kłodzku
Zdemontowane rzeźby nie pochodzą z jednego okresu.
Najwyżej umieszczona była figura Matki Bożej, wykonana w 1929 roku jako kopia wcześniejszej, mocno zniszczonej rzeźby.
Jej autorem był Ferdinand Kempke, artysta związany z dawnymi Karlowitz, czyli dzisiejszymi Karłowicami we Wrocławiu.
Jak wynika z relacji kłodzkiego regionalisty Bartłomieja Terleckiego, dwie pozostałe rzeźby są barokowymi oryginałami. Przedstawiają św. Krzysztofa z Dzieciątkiem oraz św. Joachima, ojca Maryi.
Obie przez stulecia były narażone na działanie deszczu, mrozu i wiatru, co przyczyniło się do pogorszenia ich stanu technicznego.
Sam budynek klasztoru powstawał w latach 1678–1732. Jego charakterystyczną fasadę zdobi dekoracyjny szczyt z datą 1732, a kamienne postacie stanowiły istotny element całej kompozycji.
Rzeźby przewieziono do Wrocławia. Na pełną renowację potrzeba pieniędzy
Zdemontowane figury, wraz z ich cokołami, zostały przetransportowane do pracowni konserwatorskiej we Wrocławiu.
Nie oznacza to jednak, iż wszystkie prace renowacyjne mogą rozpocząć się natychmiast.
Na obecnym etapie rzeźby mają zostać przede wszystkim zabezpieczone przed dalszym niszczeniem.
Przeprowadzenie pełnej konserwacji uzależnione jest od uzyskania dofinansowania z Ministerstwa Kultury i Dziedzictwa Narodowego.
Nie podano jeszcze dokładnego kosztu renowacji ani terminu, w którym zabytki mogłyby powrócić na swoje pierwotne miejsce.
Podobny problem dotyczy innej figury św. Krzysztofa, którą wcześniej zdemontowano z narożnika kościoła franciszkanów.
Klasztor franciszkanów w Kłodzku wciąż odzyskuje dawny wygląd po powodzi
Zespół franciszkański na Wyspie Piasek jest jednym z najważniejszych obiektów historycznych Kłodzka.
We wrześniu 2024 roku klasztor i przylegający do niego kościół Matki Bożej Różańcowej zostały poważnie zniszczone przez powódź.
Woda zalała pomieszczenia, uszkodziła wyposażenie i elementy zabytkowej infrastruktury. Od tego czasu prowadzone są kolejne prace związane z odbudową i konserwacją kompleksu.
W przypadku kamiennych figur na szczycie elewacji głównym problemem jest jednak wieloletnia degradacja materiału. Nie ma potwierdzenia, iż ich uszkodzenia powstały podczas powodzi.
Demontaż rzeźb stanowi więc odrębne, ważne zadanie konserwatorskie dotyczące ochrony historycznego wystroju klasztoru.
Kiedy figury wrócą na Plac Franciszkański?
Na razie nie jest znana data ponownego ustawienia kamiennych postaci na szczycie klasztoru.
Najpierw konieczne będzie zapewnienie finansowania, następnie przeprowadzenie prac konserwatorskich oraz sprawdzenie, czy rzeźby będzie można bezpiecznie umieścić na budynku.
Samo zabezpieczenie figur w pracowni nie jest równoznaczne z ich odrestaurowaniem.
Dopiero po zakończeniu tych prac będzie można mówić o przywróceniu dawnego wyglądu zwieńczenia klasztoru franciszkanów.
Na razie trzy kamienne postacie, które przez lata górowały nad Placem Franciszkańskim, pozostaną poza Kłodzkiem. Najważniejsze jest jednak to, iż zostały zabezpieczone, zanim postępujące uszkodzenia doprowadziły do ich dalszego zniszczenia.




