Kim są mistrzowie aktywności fizycznej?

Czasopismo „The Lancet Child & Adolescent Health” opublikowało międzynarodowe badanie dotyczące aktywności fizycznej dzieci. Analiza objęła 3570 dzieci w wieku 3 i 4 lat z 44 krajów, reprezentujących sześć regionów świata o różnym poziomie dochodów. Okazało się, iż dzieci z analizowanej grupy są mistrzami aktywności fizycznej robiąc średnio 18500 kroków dziennie. Wskaźnik ten jest wyższy w krajach o niskim i średnim dochodzie oraz na obszarach wiejskich.

Aktywność fizyczna w świetle zaleceń WHO

Wiemy jak ważna jest aktywność fizyczna i jak bardzo często jest nam trudno sprostać zaleceniom WHO w tym zakresie. Światowa Organizacja Zdrowia nie definiuje co prawda oficjalnej, sztywnej liczby kroków dziennie jako głównego wyznacznika zdrowia. Zamiast tego WHO zaleca określoną czasową normę aktywności fizycznej:

• dla dorosłych (18–64 lata) wynosi 150–300 minut tygodniowo aktywności o umiarkowanej intensywności (lub 75–150 minut o dużej intensywności) oraz ćwiczenia wzmacniające mięśnie co najmniej 2 razy w tygodniu.
• Dla dzieci i młodzieży to średnio 60 minut umiarkowanej lub dużej aktywności dziennie.
• Dla osób po 65. roku życia: Podobna dawka ruchu jak dla dorosłych, z naciskiem na ćwiczenia poprawiające równowagę (minimum 3 dni w tygodniu).

W jaki sposób można to przełożyć na kroki?

Choć WHO nie podaje limitu 10 000 kroków, badania epidemiologiczne wskazują konkretne, bezpieczne progi:

• Osoby poniżej 60-go roku życia: optymalnie 7 000 – 13 000 kroków dziennie (często przyjmuje się standard 8 000 – 10 000).
• Osoby powyżej 60-go roku życia / seniorzy: optymalnie 6 000 – 8 000 kroków dziennie.
• Minimum dla zdrowia: Już ok. 4 000 kroków dziennie wyraźnie zmniejsza ryzyko śmiertelności i chorób serca w porównaniu z siedzącym trybem życia (ok. 2 000 kroków).

Aktywność fizyczna u małych dzieci i badanie w ramach projektu SUNRISE

W 2019 roku, w odpowiedzi na epidemię otyłości wśród dzieci, Światowa Organizacja Zdrowia przyjęła zalecenia dla dzieci poniżej piątego roku życia dotyczące czasu spędzanego przed ekranem, liczby godzin snu oraz aktywności fizycznej. Z tych zaleceń wynika, iż dzieci powyżej pierwszego roku życia powinny być aktywne przez co najmniej trzy godziny dziennie i ograniczać czas spędzany w pozycji siedzącej. Dodatkowo poza czasem snu nie powinny przebywać w wózku czy nosidełku – ani pozostawać w pozycji siedzącej – dłużej niż przez godzinę bez przerwy.

Przebieg i metodyka badania SUNRISE

Jak się mają te zalecenia do rzeczywistości i jaki jest w praktyce poziom aktywności małych dzieci? Okazało się, iż dostępne dane są już dosyć stare, bo pochodzą sprzed 10 lat, a dodatkowo obejmują jedynie wyniki badań przeprowadzonych na obszarach miejskich w krajach o wysokim dochodzie. Dlatego też naukowcy z Hiszpanii pod kierownictwem Jesusa del Pozo-Cruza i Rosy Marii Alfonso-Rosy z Uniwersytetu w Sewilli przeprowadzili badanie SUNRISE, które miało na celu ustalenie bardziej uniwersalnych wartości referencyjnych niż poprzednie tego typu badania. Badanie objęło swoim zasięgiem 3570 dzieci w wieku 3–4 lat (1755 chłopców i 1815 dziewczynek) z 44 państw na wszystkich kontynentach, reprezentujących zróżnicowane poziomy rozwoju. Dzieci nosiły specjalny przyrząd – akcelerometr przez całą dobę (przez co najmniej trzy dni), co umożliwiało pomiar poziomu i intensywności ich aktywności.

Wyniki aktywności fizycznej u dzieci z 44 krajów

Wyniki jakie otrzymali naukowcy z Hiszpanii pokazują, iż dzienna średnia kroków u badanych dzieci wyniosła 18 542, przy czym wartości te były nieco wyższe u czterolatków niż trzylatków (różnica wynosi około 1400 kroków). Chłopcy wykazywali nieco większą aktywność niż dziewczynki. W wieku 3 lat średnia liczba kroków dziennie wynosiła 18 064 dla chłopców i 16 426 dla dziewczynek. Dzienna liczba kroków była najwyższa w krajach o niskim i średnim dochodzie oraz na obszarach wiejskich. Gorzej wypadały wyniki dzieci żyjących w krajach zamożnych i na obszarach miejskich.

Jeżeli chodzi o poszczególne kraje to najwyższą dzienną liczbę kroków, bo co najmniej 20 000, odnotowano u dzieci m.in. w Maroku, Kenii czy Sri Lance, a najmniejszą, czyli poniżej 10 000 u dzieci m.in. w Portugalii, Szkocji, Kamerunie, Indiach i Fidżi. Rekordzistami okazały się dzieci z Malawi, które średnio robiły 25 000 kroków dziennie.

Znaczenie ruchu dla prawidłowego rozwoju dzieci

Dzienna średnia kroków u dzieci biorących udział w badaniu SUNRISE jest imponująca biorąc pod uwagę, iż krok trzylatka lub czterolatka mierzy około 40 centymetrów (według szacunków amerykańskich naukowców). To przekłada się na dystans prawie 7,5 km dziennie, co jest równe dystansowi, jaki pokonuje dorosły wykonujący 10 000 kroków każdego dnia! Dodatkowo aktywność w wieku 3-4 lat nie ma charakteru liniowego, bo obejmuje ona przyspieszanie, zwalnianie i zmiany kierunku, co jest dodatkowo korzystne dla rozwoju dziecka.

Niepokojące na pewno jest to, iż dzieci w krajach bogatszych i na obszarach miejskich robią o połowę mniej kroków niż ich rówieśnicy z państw biedniejszych i obszarów wiejskich.

To badanie pokazuje jak ważne jest wdrażanie i mobilizowanie do ruchu małego dziecka. Wiemy bowiem, iż odpowiednia aktywność fizyczna przyczynia się do prawidłowego rozwoju i dobrostanu dzieci, zarówno w zakresie zdrowia fizycznego jak i psychicznego.

Źródło: Opracowanie na podstawie artykułu z Le Monde (2.10.2026 r.)

Autor opracowania: mgr farm. Ewa Zygadło-Kozaczuk

Przeczytaj także: Co na kleszcze i komary? Wybierz skuteczną i bezpieczną ochronę z ikarydyną rekomendowaną przez WHO