Materiał przygotowany przez dziennikarzy stacji TVN wywołał dyskusję, która wykracza poza jednorazową prowokację medialną. Młoda osoba próbowała kupić w aptekach leki OTC zawierające kodeinę. W większości przypadków personel nie poprosił jej o okazanie dokumentu potwierdzającego wiek. W reakcji na sprawę komunikat wydała Naczelna Izba Aptekarska. Naczelny Rzecznik Odpowiedzialności Zawodowej, mgr farm. Dominik Lakota, przypomniał w nim, jakie obowiązki spoczywają na osobach wydających leki zawierające substancje psychoaktywne dostępne bez recepty.
Farmaceuta jest zobowiązany i uprawniony do weryfikacji wieku
W komunikacie Naczelnej Izby Aptekarskiej Rzecznik Odpowiedzialności Zawodowej przypomina, iż każda osoba wydająca lek ma uprawnienie do weryfikowania wieku osoby, której wydaje leki OTC zawierające substancje psychoaktywne.
– Osoba wydająca lek jest zobowiązana i uprawniona do weryfikacji wieku osoby, której wydawane są leki OTC zawierające kodeinę, pseudoefedrynę i dekstrometorfan – podkreśla mgr farm. Dominik Lakota
To sformułowanie oznacza, iż w przypadku produktów leczniczych zawierających te substancje czynne sprzedaż osobom poniżej 18. roku życia jest niedopuszczalna. Farmaceuta ma więc nie tylko prawo, ale również obowiązek upewnić się, iż pacjent spełnia kryterium wieku.
Przepisy nie wskazują sztywnej procedury weryfikacji. o ile jednak pojawiają się jakiekolwiek wątpliwości co do pełnoletności osoby nabywającej produkt, farmaceuta powinien poprosić o dokument. Odmowa sprawdzenia wieku w takiej sytuacji może zostać oceniona jako zaniechanie obowiązku.
Farmaceuta może odmówić wydania nie tylko w przypadku niepełnoletnich
Rzecznik przypomina również, iż farmaceuta i technik farmaceutyczny „odmawia wydania produktu leczniczego” nie tylko osobie, która nie ukończyła 18 lat. Obowiązek odmowy powstaje także wtedy, gdy osoba wydająca lek uzna, iż może on zostać wykorzystany w celach pozamedycznych lub spowodować zagrożenie dla zdrowia i życia.
Odpowiedzialność zawodowa farmaceuty i technika farmaceutycznego przy sprzedaży środków psychoaktywnych nie ogranicza się więc wyłącznie do weryfikacji wieku. Obejmuje także ocenę okoliczności sprzedaży. Znaczenie może mieć częstotliwość zakupów, ilość produktu czy sposób zachowania pacjenta. o ile osoba wydająca lek ma jakiekolwiek przesłanki, iż produkt może zostać użyty w celach pozamedycznych, ma prawo, a wręcz obowiązek odmówić sprzedaży.
Jednocześnie mgr farm. Dominik Lakota przypomina, iż wydając lek OTC zawierający substancje psychoaktywne, należy przekazać pacjentowi informacje na temat możliwych zagrożeń oraz działań niepożądanych.
– Farmaceuta lub technik farmaceutyczny wydając produkt leczniczy zawierający substancję psychoaktywną informuje o tym pacjenta oraz podaje informację na temat sposobu dawkowania oraz o możliwych zagrożeniach i działaniach niepożądanych związanych ze stosowaniem tego produktu leczniczego – możemy przeczytać w komunikacie.
Farmaceuto – pamiętaj o limitach ilościowych!
Komunikat przypomina również o obowiązujących limitach jednorazowej sprzedaży. Maksymalnie można wydać:
– pseudoefedrynę – 720 mg,
– kodeinę – 240 mg,
– dekstrometorfan – 360 mg.
Rzecznik Odpowiedzialności Zawodowej podkreśla, iż oprócz wieku pracownik apteki powinien weryfikować także ilość wydawanej substancji czynnej. W praktyce oznacza to konieczność przeliczenia jej zawartości w konkretnym opakowaniu. W razie potrzeby należy odmówić sprzedaży większej liczby opakowań.
Konsekwencje dla farmaceuty lub technika farmaceutycznego
W komunikacie Naczelnej Izby Aptekarskiej Rzecznik Odpowiedzialności Zawodowej podkreśla, iż niestosowanie się do powyższych zasad może nieść za sobą szereg konsekwencji – zarówno zawodowych, jak i finansowych.
– Brak respektowania wskazanych przepisów może być podstawą do wszczęcia postępowania dyscyplinarnego (…) oraz nałożenia kary finansowej w postępowaniu administracyjnym przez Wojewódzkiego Inspektora Farmaceutycznego – podsumowuje mgr farm. Dominik Lakota
Źródło: Naczelna Izba Aptekarska
